جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

بررسی رابطه بین احساس تعلق اجتماعی و خودپنداره با مشارکت اجتماعی (مورد مطالعه: حوزه جغرافیایی شهر اهواز)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه جامعه شناسی سیاسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
2 استادیار، گروه جامعه شناسی سیاسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
3 استاد، گروه جامعه‌ شناسی سیاسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
10.22034/jgeoq.2025.356863.3835
چکیده
مشارکت امروزه یکی از شاخص های رهبری و بلوغ سازمانی جامعه محسوب می شود. مشارکت علاوه بر اینکه باعث موفقیت مردم در فعالیت های خودگردان و خود تنظیمشان می شود، اعتماد، مهارت ها و دانش مردم را که محصول نهایی مشارکت است افزایش می دهد. هدف این پژوهش بررسی رابطه بین احساس تعلق اجتماعی و خودپنداره با مشارکت اجتماعی بود. جامعه آماری در این تحقیق شامل افراد 60-18 ساله و روش نمونه گیری چند مرحله ای یا تلفیقی می باشد. جهت گردآوری داده ها از روش پیمایشی و پرسشنامه استفاده شده است. نتایج آماری نشان داد به طور کلی مشارکت اجتماعی زنان بیشتر از مردان بوده است. بین متغیرهای مستقل احساس تعلق اجتماعی و احساس خودپنداره و متغیرهای زمینه ای( سن، جنس، وضعیت تاهل) با متغیر وابسته مشارکت اجتماعی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. بین مشارکت اجتماعی متاهلین، مجردین و رده سنی افراد تفاوت معناداری وجود نداشت. بنابراین بین جنس و سن با مشارکت اجتماعی شهروندان رابطه ای وجود نداشت.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Investigating the relationship between the sense of social belonging and self-concept with social participation (case study: the geographical area of Ahvaz city)

نویسندگان English

Eskandar Lotfalizadeh 1
Yousef Amini 2
Ali Hossein Hosseinzadeh 3
1 PhD student, Department of Political Sociology, Shoushtar Branch, Islamic Azad University, Shoushtar, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Political Sociology, Shoushtar Branch, Islamic Azad University, Shoushtar, Iran.
3 Professor, Department of Political Sociology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.
چکیده English

Today, participation is considered one of the indicators of leadership and organizational maturity of the society. In addition to making people successful in their self-directed and self-regulating activities, participation increases people's confidence, skills and knowledge, which is the final product of participation. The purpose of this research was to investigate the relationship between the sense of social belonging and self-concept with social participation. The statistical population in this research includes people aged 18-60 and multi-stage or consolidated sampling method. Survey and questionnaire methods were used to collect data. The statistical results showed that in general, the social participation of women was more than that of men. There is a positive and significant relationship between the independent variables of sense of social belonging and sense of self-concept and background variables (age, sex, marital status) with the dependent variable of social participation. There was no significant difference between the social participation of married, single and age groups. Therefore, there was no relationship between gender and age with social participation of citizens.

کلیدواژه‌ها English

Social sense of belonging
self-concept
social participation
women
citizens
ابراهیم­زاده، حسین؛ هاشم زهی، نوروز؛ اشتری، اباذر (1393). بررسی عوامل اجتماعی موثر بر تعلق شهروندان تهرانی به محله (جامعه مورد مطالعه: ساکنان بالای 18 سال منطقه 22 تهران). مدیریت شهری و روستایی، دوره 13، شماره 37، صص. 151-164.
اسدپور، عهدیه؛ انتظاری، علی؛ احمدی آهنگ، کاظم (1397). مشارکت اجتماعی رسمی و غیررسمی و عوامل مؤثر بر آن (مطالعۀ موردی: شهرستان آمل). جامعه­شناسی کاربردی، دوره 29، شماره 71، صص. 67-86.
اسفندیاری، مجتبی؛ اسفجیر، علی اصغر عباسی (1396). بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی بر مشارکت سیاسی دانشجویان (مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری). فصلنامه مشارکت وتوسعه اجتماعی، دوره 2، شماره 4، صص. 47-78. 
امیری، مرضیه (1399). بررسی عوامل موثربر میزان مشارکت اجتماعی نیروهای امدادی جمعیت هلال احمر استان کرمان در زلزله سال ٩٦ کوهبنان. تحقیقات جدید در علوم انسانی، دوره 3، شماره 29، صص. 1-5.
باقری بنجار، عبدالرضا؛ رحیمی، ماریا (1391). بررسی رابطه میزان احساس تعلق اجتماعی شهروندان با میزان مشارکت اجتماعی، فرهنگی و سیاسی آنان (شهروندان مناطق 3 و 12 شهر تهران). مطالعات جامعه شناختی شهری (مطالعات شهری)، دوره 2، شماره 5.
بیدل، پریناز؛ محمودزاده، علی­اکبر (1391). بررسی میزان تعلق اجتماعی مردم به جامعه ایران و رابطه آن با اعتماد اجتماعی و فردگرایی (مطالعه موردی: شهر مشهد). تحقیقات فرهنگی ایران، دوره 5، شماره 18، صص. 31-63.
جعفری، مهدی؛ افضلی، کوروش؛ ظهیری­نیا، مصطفی (1400). تبیین عوامل موثر بر مشارکت اجتماعی در بازآفرینی شهری. فصلنامه جغرافیا (برنامه­ریزی منطقه­ای)، دوره 12، شماره 1، صص. 111-121.
قدرجانی، راضیه؛ قیطرانی، نیما (1391). بررسی روش­های ارتقای مشارکت مردمی در بهسازی و نوسازی بافت­های فرسوده شهری (مطالعۀ موردی: محله جولان همدان). مجله هفت حصار، دوره 1، شماره 2، صص. 5-79.
درویشی، یوسف؛ نظریان، صفرعلی (1400). سنجش مشارکت اجتماعی پایدار در تحقق بهبود کیفیت زیست شهری، مطالعه موردی: شهر پارس‌آباد مغان. مجله پژوهش­های بوم شناسی شهری، دوره 12، شماره 25، صص. 79-96.
رسولی، رقیه (1395). بررسی عوامل موثر بر مشارکت ساکنین در بهسازی-نوسازی بافت فرسوده (نمونه موردی: محله ورداورد، منطقه21 شهر تهران). شانزدهمین همایش سیاست­های توسعه مسکن در ایران، 12 و 13 اردیبهشت، دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، تهران، ایران.
رشادی، منوچهر (1399). بررسی ارتباط میان اعتماد و مشارکت اجتماعی (مورد مطالعه: شهروندان شهرهای استان همدان). فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دوره 9، شماره 4، صص. 907-930.
ریتزر، جورج (1384). نظریه جامعه شناسی در دوران معاصر. مترجم: محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی.
زارعی اسفندآبادی، احمد؛ میرزایی، خلیل؛ مهاجر، اصغر (1398). رابطه بین خودپنداره و مشارکت سیاسی زنان در شهر تهران در سال 1386.  مجله رفاه اجتماعی، دوره 19، شماره 74، صص. 133-166.
زیاری، کرامت الله؛ حاتمی، احمد؛ مصباحی، سحر (1396). بررسی عوامل موثر بر افزایش مشارکت اجتماعی با تأکید بر احساس تعلق محله ای( مطالعه موردی: نورآباد دلفان). مجله جغرافیای اجتماعی شهری، دوره 4،  شماره 2، صص. 69-86.
شیانی، ملیحه؛ رضوی الهاشم، بهراد و دلپسند، کامل (1391). بررسی عوامل اجتماعی موثر بر مشارکت شهروندان در مدیریت امور شهری تهران. مطالعات جامعه شناختی شهری (مطالعات شهری)، دوره 2، شماره 240، صص. 215-240.
عزیزیان­کهن، نسرین؛ دهقانی، ماهرخ؛ مومنی­فر، فهیمه (1400). تأثیر خودپنداره تحصیلی بر اشتیاق تحصیلی با نقش واسطه‌ای انگیزش مشارکت ورزشی در بین دانش‏آموزان. مجله روانشناسی مدرسه وآموزشگاه، دوره 10، شماره 1، صص. 116-131.
علوی­تبار، علیرضا (1380). بررسی الگوهای مشارکت شهروندان در اداره ی امور شهرها»، جلد دوم (یافته های تجربی و راهبردی). تهران: انتشارات سازمان شهرداری های کشور.
علوی، علیرضا (1382). مشارکت در اداره امور شهرها: بررسی الگوی مشارکت شهروندان در اداره امور شهرها (تجارب جهانی و ایران). تهران: سازمان شهرداری های کشور.
غفاری، غلامرضا؛ نیازی، محسن (1386). جامعه شناسی مشارکت، تهران: انتشارات نزدیک.
غفاری، غلامرضا (1392). مدیریت شهری و مشارکت های اجتماعی، به اهتمام سیّد محمّدهادی ایازی. تهران: معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران (تیسا)
فرهادی، محمد (1397). سرمایه­ها و مشارکت اجتماعی در فضای دانشجویی. جامعه پژوهی فرهنگی، دوره 9، شماره 1، صص. 99-129.
قلی بیگی، محبوبه (1394). بررسی میزان مشارکت اجتماعی مردم شهر تهران و عوامل موثر بر آن. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا (س) - دانشکده اقتصاد و حسابداری
محمدی شهبلاغی، فرحناز؛ همتی، ساحل؛ ستاره فروزان، آمنه؛ کریملو، مسعود (1392). عوامل مرتبط با مشارکت اجتماعی درارتقای سلامت. رفاه اجتماعی، دوره 13، شماره 48، صص. 47-72.
منصوری، طاهره؛ فرهادی، اکرم؛ برهانی­نژاد، وحیدرضا؛ کجایی­بیدگلی، افسانه؛ نوابی؛ شهین­دخت؛ حسین­آبادی، رضا (1396). عوامل و موانع مؤثر بر مشارکت اجتماعی سالمندان. مجله دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، دوره 9، شماره 4، صص. 66-74. 
نیکخواه، هدایت الله؛ سادات احمدی، زهرا (1396). بررسی عوامل فرهنگی-اجتماعی مؤثّر بر مشارکت اجتماعی شهروندان شهر بندرعباس. فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی- فرهنگی، دوره 6،  شماره 1، صص. 159-184.
Khaerunnisa, A., Hafeez, M. (2011). Factors affecting social participation of elderly people: A study in Lahore. Journal of Animal and Plant Sciences, 21(2), pp. 283-289.
Prasad Pandeya, G. (2015). Does citizen participation in local government decision-making contribute to strengthening local planning and accountability system? An empirical assessment of stakeholders perception in Nepal.  International Public Management Review, 16(1), pp. 67-98.
Safiri, Kh., Sadeghi, M. (2009). Social participation of female students in social sciences faculties of Tehran universities and social factors affecting it",Journal of  Applied Sociology, 20(2), pp. 1-34.
Shamai, A., Abya, H., and Ebrahimi, M. (2015). Factors influencing citizen participation in community management. Management Science Letters, 5(4), pp. 407-412. 
Sicognani, E. (2008). Social participation, Sense of community and social well Being: A study on American", Italian and Iranian university students, soc Indic Rec, 97.