جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

ژئوپلیتیک پول: مقایسه تطبیقی نظریه های پول و بهره با تاکید بر اقتصاد اسلامی

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، واحد ابرکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ابرکوه، ایران.
2 استادیار، گروه اقتصاد، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
3 استادیار، گروه اقتصاد، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.
10.22034/jgeoq.2026.572857.4412
چکیده
این تحقیق به مقایسه تطبیقی نظریه‌های پول وبهره دراقتصاد متعارف واسلامی با رویکردتحلیل مضمون ومحتوای کیفی متون حاصل ازمصاحبه پرداخته است.جامعه آماری تحقیق اساتید دانشگاه واقتصاددانان ونمونه تحقیق به‌صورت هدفمند ده نفربر اساس اشباع نظری انتخاب‌شد. براساس نتایج، مقایسه تطبیقی نظریه‌های پول وبهره در این دودیدگاه نشان‌دهنده تفاوت‌های بنیادین دراصول،اهداف ورویکردهاست.دراقتصاد متعارف، پول به‌عنوان ابزاری برای مبادله ومعیارسنجش ارزش تعریف می‌شود ونرخ بهره به‌عنوان ابزاری ضروری برای تحریک سرمایه‌گذاری ومدیریت سیاست‌های پولی مورد استفاده است.درمقابل، دراقتصاد اسلامی، پول به‌عنوان وسیله‌ای برای تحقق عدالت اجتماعی وتوزیع عادلانه ثروت درنظرگرفته می‌شودوربا به شدت ممنوع است.اصول اخلاقی،عدالت اجتماعی وتوسعه پایدار به‌عنوان پایه‌های اصلی نظام مالی اسلامی مطرح هستند و تأکید برمدل‌های مالی مشارکتی مانند مضاربه و مزارعه وجود داردوتأکید برتقسیم ریسک وشفافیت درمعاملات به ایجاد اعتماد کمک می‌کند.دراقتصاد متعارف، مدیریت ریسک‌های مالی از طریق نرخ بهره مورد توجه قراردارد.همچنین، تأثیرنرخ بهره بررفتاردراقتصاد متعارف به‌عنوان محرکی برای سرمایه‌گذاری و کنترل عرضه و تقاضا شناخته می‌شود.به‌طور کلی،این مقایسه نشان‌دهنده اولویت‌های متفاوت درسیاست اقتصادی وتأثیرات آن‌ها بررفتارهای اجتماعی واقتصادی است، به طوری که اقتصاد متعارف بر کارایی و رشد اقتصادی تمرکز دارد، در حالی که اقتصاد اسلامی برعدالت اجتماعی وتوزیع عادلانه ثروت تأکید می‌کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Geopolitics of Money: A Comparative Comparison of the Theories of Money and Interest with Emphasis on Islamic Economics

نویسندگان English

Issa Malekpour 1
Jalil Totunchi 2
Mohammad Ali Dehghan Tafti 3
1 PhD student, Department of Economics, Abarkooh Branch, Islamic Azad University, Abarkooh, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Economics, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran
3 Assistant Professor, Department of Economics, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran.
چکیده English

This research has compared the theories of money and interest in conventional and Islamic economics using the approach of qualitative content analysis of the texts obtained from the interviews. The statistical population of the research was university professors and economists, and the research sample of ten people was selected purposefully based on theoretical saturation. Based on the results, a comparative comparison of the theories of money and interest in these two perspectives shows fundamental differences in principles, objectives, and approaches. In conventional economics, money is defined as a means of exchange and a standard of value, and the interest rate is used as an essential tool to stimulate investment and manage monetary policies. In contrast, in Islamic economics, money is considered as a means to achieve social justice and equitable distribution of wealth, and usury is strictly prohibited. Ethical principles, social justice, and sustainable development are considered as the main foundations of the Islamic financial system, and there is an emphasis on participatory financial models such as Mudaraba and Muzara'ah, and the emphasis on risk sharing and transparency in transactions helps to build trust. In conventional economics, financial risk management is considered through the interest rate. Also, the effect of the interest rate on behavior in conventional economics is recognized as a stimulus for investment and control of supply and demand. In general, this comparison It reflects different priorities in economic policy and their effects on social and economic behavior,

کلیدواژه‌ها English

Comparative comparison
theories of money and interest
Islamic economics
ابوالحسنی هستیانی، علی اصغر و بیابانی، جهانیگر و اثنی عشری امیری، ابوالقاسم و کهندل، محمد (1392) "چیستی پول در اقتصاد اسلامی"، اقتصاد اسلامی، سال 12، شماره 48.
بخشی دستجردی، رسول و حسینی، سید عقیل و محمدی، مهدی و کاشیان، عبدالمحمد (1393) " نقدی بر توجیهات معاصر پیرامون تفاوت بهره طبیعی از ربا در نگاه اندیشمندان اقتصاد اسلامی"، بررسی مسائل اقتصاد ایرا، شماره1.
توانائیان فرد، حسن ، 1361، تاریخ اندیشه های اقتصادی در جهان اسلام، بی جا.
سبحانی، حسن و قائمی نیا، علی اصغر (1396) " پول در اقتصاد اسلامی از دید اعتباریات علامه طباطبایی (ره)"، اقتصاد اسلامی، دوره 16، شماره 63، ص ص 89-69.
جمشیدی، لیلا (1397) "بانکداری اسلامی بدون ربا موانع چالش ها"، دومین کنفرانس ملی حسابداری-مدیریت اقتصاد با رویکرد اشتغال پایدار نقش آن در رشد صنعت.
داودی، پرویز و میرجلیلی، حسین و نظری، حسن آقا (1373) "پول در اقتصاد اسلامی"، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1373.
زاهدی وفا، محمد هادی و پیغامی، عادل (1388) " پول و زمان در نظریه توزیع اقتصاد اسلامی"، دوفصلنامه مطالعات اقتصاد اسلامی، دوره 2، شماره 1، ص ص 37-5.
رهبر، مهدی و خطیبی، منیره (1396) "ماهیت پول از منظر فقه اسلامی"، دوفصلنامه فقه مقارن، دوره: 5، شماره: 9.
صدر، محمدباقر، 1349، اقتصاد ما یا بررسی هایی درباره مکتب اقتصادی اسلام، ترجمه عبدالعلی اسپهبدی ،مؤسسه انتشارات اسلامی و انتشارات برهان، ج 1، تهران.
عیوضلو، حسین (1387) "اصول و مبانی نظام پولی در اقتصاد اسلامی"، فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی، شماره 29.
غزالی، ابوحامد محمد (بی تا)، 1399، نظریات اقتصادی، ترجمه مؤبد الدین محمد خوارزمی، به کوشش حسن توانائیان فرد ،انتشارات جهوری.
قره باغیان، مرتضی، 1372، فرهنگ اقتصاد و بازرگانی، تهران، رسا، ۱۳۷۲
 قنادان، محمود، 1384، اقتصاددانان بزرگ، تهران، رسانه الکترونیک
شاکری، عباس (1390) "اقتصاد کلان، نظریه‌ها و سیاست‌ها"، انتشارات پارس نویسا، سال چاپ 1390.
کمیجانی، اکبر و ابریشمی، حمید و روحانی، سید علی (1398) "ماهیت بانک و فرایند خلق پول بانکی؛ نقد دیدگاه های رایج و دلالت ها"، دوفصلنامه جستارهای اقتصادی، دوره: 15، شماره: 29.
لطیف، بیژن ، 1369، مبانی تقاضای پول در نظام اقتصاد اسلامی،نشریه علوم انسانی دانشگاه الزهرا )س(، شماره دوم، ص 11 تا 91 .
موسایی، میثم (1383) "ربا و ارزش پول"، تهران، پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس، 1383.
مطهری، مرتضی (1364) ربا؛ بانک، بیمه، انتشارات صدرا، تهران.
نظری، حسن آقا و میرجلیلی، سید حسین و داودی، پرویز (1390) "پول در اقتصاد اسلامی"، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها، سمت، 1390.
واعظ برزانی، محمد و ایزدخواستی، حجت (1391) " تحلیل نقش نرخ بهره پولی در بحران های اقتصادی نظام سرمایه داری: رویکرد اسلامی"، فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی، سال 11، شماره 44.
هاشمی شاهرودی، سید محمود (1374) "احکام فقهی کاهش ارزش پول"، قم، مجله فقه اهل بیت، شماره 2، 1374.
یوسفی، احمدعلی، 1389، پول جدید از نگاه اندیشمندان،نشریه فقه اهل بیت )علیهم السلام(، سال چهارم، شماره 16، صص 132- 153.
Annisa, Eka, Rahayu., Deni, Kamaludin, Yusup., Mohamad, Anton, Athoillah., Sofyan, Al, Hakim. (2024). 3. Sharia Economic Law Criticism on Muhammad Syahrûr’s Hudûd Theory Regarding Bank Interes. Amwaluna: Jurnal Ekonomi dan Keuangan Syariah, doi: 10.29313/amwaluna.v8i2.3949
Beniamino, Callegari. (2021). 1. The case for a unified monetary theory of interest: Keynes and Schumpeter. Cambridge Journal of Economics, doi: 10.1093/CJE/BEAA042
Chajar, M, Fath, M. (2023). A Study Literature of Interest Rates and Islamic Monetary Policy. doi: 10.58812/esee.v2i02.152
Dwi, Novita., Asnaini, Asnaini., Haris, Maiza, Putra. (2023). 9. Correlation Between Conventional Theory and Islamic Economic Thought. Madania, doi: 10.29300/madania.v27i2.2862
Fletcher G.A. (1989) A Monetary Theory of the Rate of Interest. In: The Keynesian Revolution and its Critics. Keynesian Studies. Palgrave Macmillan, London.
Giuseppe Fontana (2011) “THE ROLE OF MONEY AND INTEREST RATES IN THE THEORY OF MONETARY POLICY: AN ATTEMPT AT PERSPECTIVE”, History of Economic Ideas, Vol. 19, No. 3 (2011), pp. 113-134.
Istvan Abel and Kristof Lehmann (2020) “Real and Monetary Theories of the Interest Rate”, International Journal of Political Economy, Vol. 48, 2019 - Issue 4.
James, Tobin (1961); “Papers and Proceedings of the Seventy - Third Annual Meeting of the American Economic Association”; the American Economic Review, Vol.51, No.2.
Mega, Aulia, Putri., Livia, Trijunita, Sari., Fuji, Alia, Rahma. (2024). Money in Islamic Economics Perspective. KnE Social Sciences, doi: 10.18502/kss.v9i2.15030
Mohammad, Iqbal, Irfany., Fiona, Ramadhini., Daffa, Aqomal, Haq. (2023). 2. Bibliometric Analysis on Islamic and Conventional Money Demand. Ekonomi Islam Indonesia, doi: 10.58968/eii.v5i2.295