قرآن کریم.
آیین‌نامه اجرایی قانون احیای معاونت پرورشی و تربیت بدنی در وزارت آموزش و پرورش. (۱۳۸۶). مصوب هیئت وزیران.
آیین‌نامه اجرایی مدارس. (۱۴۰۰). مصوب شورای عالی آموزش و پرورش.
آیین‌نامه داخلی شورای عالی آموزش و پرورش و کمیسیون‌های وابسته. (۱۳۸۰). مصوب شورای عالی آموزش و پرورش.
اساسنامه دانشگاه فرهنگیان. (۱۳۹۰). مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی.
اسدی گرمارودی، اسدالله، رضائی، مهدی، و تجری، طیبه. (۱۴۰۳). تبیین ضرورت بهسازی ساختار دوره کارشناسی تربیت معلم و ارائه الگوی مطلوب آن بر مبنای اساسنامه دانشگاه فرهنگیان. فرهنگ در دانشگاه اسلامی، ۱۴(۵۲)، ۱۳۳ تا ۱۶۲.
اسکندری، علی، عباس‌زاده سهرون، یدالله، و یارمحمدزاده، پیمان. (۱۴۰۳). بررسی و تبیین موانع اجرایی سند تحول بنیادین نظام آموزش و پرورش. پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه، ۴(۲)، ۱۴۵ تا ۱۶۱.
اکرمی، سیدکاظم، دلاور، علی، و تمسکی، محمدرضا. (۱۴۰۰). وضعیت کنونی تربیت دینی و اخلاقی دانش‌آموزان براساس شاخص‌های سند تحول. علوم تربیتی از دیدگاه اسلام، ۹(۱۶)، ۱۲۶ تا ۱۵۰.
الهامیان، نگار، حاجی حسین‌نژاد، غلامرضا، موسی‌پور، نعمت‌الله، و کیان، مرجان. (۱۳۹۸). طراحی الگوی اجرای برنامه درسی تربیت معلم مبتنی بر اسناد تحولی آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران. پژوهش در نظام‌های آموزشی، ۱۳(۴۶)، ۱۴۵ تا ۱۶۱.
برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران. (۱۳۹۱). شورای عالی آموزش و پرورش.
بلوچ، سلیم، حسنی، محمد، و مهاجران، بهناز. (۱۴۰۲). طراحی الگوی پاسخگویی اجتماعی مدارس ابتدایی ایران، مطالعه‌ای داده‌بنیاد. نوآوری‌های آموزشی، ۲۲(۱)، ۵۵ تا ۸۲.
باقری، خسرو. (۱۳۸۶). نگاهی دوباره به تربیت اسلامی، جلد اول، کاوشی برای تدوین چارچوب نظری تربیت اسلامی. مؤسسه فرهنگی مدرسه برهان.
پورشیرازی، مرتضی. (۱۴۰۱). تحلیل محتوای کتاب هدیه‌های آسمان چهارم ابتدایی بر اساس روش‌های تربیت دینی. پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی، ۲(۴)، ۴۵ تا ۶۸.
جعفری، سکینه. (۱۴۰۰). تدوین و رواسنجی مدل مدیریت مدرسه‌محور بر اساس سند تحول بنیادین. مدیریت بر آموزش سازمان‌ها، ۱۰(۲)، ۱۸۷ تا ۲۲۳.
حاتمی، مهدی، و زاهدی گلوگاهی، منیره. (۱۳۹۲). حق بر آموزش و تعهدات دولت‌ها. خرسندی.
رعنایی، مجید، مهرمحمدی، محمود، دلاور، علی، و خسروی بابادی، علی‌اکبر. (۱۴۰۰). واکاوی مؤلفه‌های اجرای برنامه درسی ملی. تعلیم و تربیت، ۳۷(۴)، ۳۱ تا ۵۴.
سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. (۱۳۹۰). شورای عالی انقلاب فرهنگی.
شریعتمداری، علی. (۱۴۰۴). تعلیم و تربیت اسلامی. امیرکبیر.
صمدی، معصومه. (۱۴۰۰). تبیین چالش‌های اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بر اساس روش فراترکیب. سیاست‌گذاری عمومی، ۷(۴)، ۳۱۹ تا ۳۳۰.
عباسی تقی دیزج، رسول، و صادقی رام، رقیه. (۱۴۰۲). اصل برابری آموزشی و آزمون تعهدات عملی جمهوری اسلامی ایران در قبال تحقق آن. مجلس و راهبرد، ۳۰(۱۱۶)، ۱۳۹ تا ۱۷۶.
عبدالمحمدی، منصوره، فقیه‌آرام، بتول، شفیعی، ناهید، اسماعیل‌زاده، زهره، و سوسهابی، پری. (۱۴۰۲). شناسایی عوامل مؤثر بر کیفیت فعالیت‌های پرورشی در مدارس، مطالعه موردی مدارس ابتدایی شهر تهران. مدیریت بر آموزش سازمان‌ها، ۱۲(۳)، ۲۳۹ تا ۲۶۲.
عزیزی، مهدی، طرقی، مجید، و موسوی، سید نقی. (۱۴۰۳). بررسی روش آموزش شبهات اعتقادی و پاسخ به آن‌ها از منظر فقه تربیت. مطالعات فقه تربیتی، ۱۱(۲۲)، ۲۵۵ تا ۲۷۴.
علم‌الهدی، جمیله، رضائی دیگه‌سرایی، محبوبه، و یاری، بابک. (۱۳۹۶). تأثیر مؤلفه‌های برنامه درسی پنهان بر تربیت دینی دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه. پژوهش‌های کیفی در برنامه درسی، ۳(۷)، ۹۰ تا ۱۲۱.
علی‌پور، فاطمه، حیدری، زهرا، و سنجری، فاطمه. (۱۳۹۸). بررسی میزان توجه به ساحت‌های شش‌گانه تربیت در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش در کتاب‌های درسی هدیه‌های آسمان دوره دوم ابتدایی. نظریه و عمل در تربیت معلمان، ۲(۳)، ۷ تا ۳۰.
فاریابی، مهدی، کمالی، نقی، و داودی، رسول. (۱۴۰۰). طراحی و تبیین مدل مدیریت مدرسه‌محور بومی از منظر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. اندیشه مدیریت راهبردی، ۱۵(۲)، ۱۲۷ تا ۱۶۴.
فلاحتی، بهنام، و فقیهی، علی‌نقی. (۱۴۰۴). بررسی رابطه مشارکت در فعالیت‌های پرورشی با مسئولیت‌پذیری اجتماعی و تربیت دینی دانش‌آموزان دوره متوسطه. تحقیقات راهبردی در تعلیم و آموزش و پرورش، ۳۷، ۲۴۱ تا ۲۶۲.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. (۱۳۵۸، با اصلاحات ۱۳۶۸).
قانون احیای معاونت پرورشی و تربیت بدنی در وزارت آموزش و پرورش. (۱۳۸۵). مصوب مجلس شورای اسلامی.
قانون اهداف و وظایف وزارت آموزش و پرورش. (۱۳۶۶). مصوب مجلس شورای اسلامی.
قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران. (۱۴۰۳). مصوب مجلس شورای اسلامی.
قانون تشکیل سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی. (۱۳۵۵). مصوب مجلس شورای ملی.
قانون مدیریت خدمات کشوری. (۱۳۸۶). مصوب مجلس شورای اسلامی.
کاتوزیان، ناصر. (۱۳۷۷). مقدمه علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران. شرکت سهامی انتشار.
محمدآبادی، معصومه، و کرد فیرزوجائی، فهیمه. (۱۴۰۴). الگوی عوامل مؤثر در ارتقای کیفیت فعالیت‌های تربیتی مدرسه از دیدگاه کارشناسان تربیتی. مدیریت و چشم‌انداز آموزش، ۷(۴)، ۳۵۶ تا ۳۸۲.
محمودی، سیروس. (۱۳۹۷). آسیب‌شناسی تربیت دینی دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم از نظر دبیران معارف اسلامی و مشاوران مدارس. رهیافت فرهنگ دینی، ۱(۳)، ۹۰ تا ۱۰۵.
معصومی، حسین، و جعفری، علی. (۱۴۰۱). نقش شبکه‌های اجتماعی در پاسخگویی به سؤالات دینی دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه. اسلام و علوم اجتماعی، ۱۴(۲۸)، ۲۸۰ تا ۲۹۷.
مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران. (۱۳۹۰). شورای عالی انقلاب فرهنگی.
مهدی‌نژاد نوری، محمد، نوروزی، خلیل، و کاظمی شورئی، محمدحسین. (۱۴۰۲). ارائه الگوی حکمرانی اسلامی ایرانی آموزش و پرورش. حکمرانی متعالی، ۴(۱)، ۱۲۵ تا ۱۴۸.
ملکی، حمید. (۱۴۰۴). طراحی مدل ارزشیابی زیرنظام‌های سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. فصلنامه علمی پژوهش‌های نوین در مدیریت کارآفرینی و توسعه کسب‌وکار، ۶(۱)، ۲۰۳ تا ۲۳۲.
نقشه راه اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. (۱۴۰۳). وزارت آموزش و پرورش.
نگهبان، صادق، و علی‌بیگی بنی، حسن. (۱۴۰۳). عدالت آموزشی و دسترسی برابر به امکانات آموزشی. در مجموعه مقالات اولین همایش بین‌المللی معلمان استعدادیاب و فرهنگ‌ساز در توسعه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای و کاردانش در مسیر توسعه پایدار.
هاشمی، سیدمحمد. (بی‌تا). حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، جلد دوم، حاکمیت و نهادهای سیاسی. میزان.
References
The Holy Quran. [In Persian]
Executive Regulations of the Law on Reviving the Deputy Ministry for Educational Affairs and Physical Education in the Ministry of Education. (2007). Approved by the Council of Ministers. [In Persian]
Executive Regulations for Schools. (2021). Approved by the Supreme Council of Education. [In Persian]
Internal Regulations of the Supreme Council of Education and Its Affiliated Commissions. (2001). Approved by the Supreme Council of Education. [In Persian]
Statute of Farhangian University. (2011). Approved by the Supreme Council of the Cultural Revolution. [In Persian]
Asadi Garmaroudi, A., Rezaei, M., & Tajari, T. (2024). Explaining the necessity of improving the structure of the undergraduate teacher education program and presenting an optimal model based on the Statute of Farhangian University. Culture in the Islamic University, 14(52), 133–162. [In Persian]
Eskandari, A., Abbaszadeh Sahroun, Y., & Yarmohammadzadeh, P. (2024). Examining and explaining the implementation barriers of the Fundamental Transformation Document of the Education System. Research and Innovation in Education and Development, 4(2), 145–161. [In Persian]
Akrami, S. K., Delavar, A., & Tamasaki, M. R. (2021). The current status of students’ religious and moral education based on the indicators of the Fundamental Transformation Document. Islamic Education from the Perspective of Islam, 9(16), 126–150. [In Persian]
Elhamian, N., Hajihosseinnezhad, G. R., Mousapour, N., & Kian, M. (2019). Designing a model for implementing the teacher education curriculum based on the transformational documents of the Islamic Republic of Iran’s education system. Research in Educational Systems, 13(46), 145–161. [In Persian]
National Curriculum of the Islamic Republic of Iran. (2012). Supreme Council of Education. [In Persian]
Baluch, S., Hassani, M., & Mohajeran, B. (2023). Designing a model of social accountability for Iranian primary schools: A grounded theory study. Educational Innovations, 22(1), 55–82. [In Persian]
Bagheri, K. (2007). A fresh look at Islamic education, Volume 1: An inquiry into developing a theoretical framework for Islamic education. Madreseh Borhan Cultural Institute. [In Persian]
Pourshirazi, M. (2022). Content analysis of the fourth-grade elementary school textbook Heavenly Gifts based on religious education methods. Research in Religious Education and Islamic Education, 2(4), 45–68. [In Persian]
Jafari, S. (2021). Developing and validating a school-based management model based on the Fundamental Transformation Document. Organizational Education Management, 10(2), 187–223. [In Persian]
Hatami, M., & Zahedi Golugahi, M. (2013). The right to education and state obligations. Khorsandi Publications. [In Persian]
Raenaei, M., Mehrmohammadi, M., Delavar, A., & Khosravi Babadi, A. A. (2021). Analyzing the components of national curriculum implementation. Education and Upbringing, 37(4), 31–54. [In Persian]
Fundamental Transformation Document of Education. (2011). Supreme Council of the Cultural Revolution. [In Persian]
Shariatmadari, A. (2025). Islamic education and upbringing. Amirkabir Publications. [In Persian]
Samadi, M. (2021). Explaining the challenges of implementing the Fundamental Transformation Document of Education using the meta-synthesis method. Public Policy, 7(4), 319–330. [In Persian]
Abbasi Taqi Dizaj, R., & Sadeghi Ram, R. (2023). The principle of educational equality and the examination of the Islamic Republic of Iran’s practical obligations toward its realization. Parliament and Strategy, 30(116), 139–176. [In Persian]
Abdolmohammadi, M., Faqih Aram, B., Shafiei, N., Esmailzadeh, Z., & Sushahabi, P. (2023). Identifying factors affecting the quality of educational and developmental activities in schools: A case study of primary schools in Tehran. Organizational Education Management, 12(3), 239–262. [In Persian]
Azizi, M., Toroghi, M., & Mousavi, S. N. (2024). Examining methods of teaching doctrinal doubts and responding to them from the perspective of the jurisprudence of education. Studies in Educational Jurisprudence, 11(22), 255–274. [In Persian]
Alamolhoda, J., Rezaei Digehsaraei, M., & Yari, B. (2017). The influence of hidden curriculum components on the religious education of female secondary school students. Qualitative Research in Curriculum Studies, 3(7), 90–121. [In Persian]
Alipour, F., Heidari, Z., & Sanjari, F. (2019). Examining the extent to which the six domains of education are addressed in the Fundamental Transformation Document of Education in the Heavenly Gifts textbooks for the second stage of primary education. Theory and Practice in Teacher Education, 2(3), 7–30. [In Persian]
Faryabi, M., Kamali, N., & Davoudi, R. (2021). Designing and explaining an indigenous school-based management model from the perspective of the Fundamental Transformation Document of Education. Strategic Management Thought, 15(2), 127–164. [In Persian]
Fallahati, B., & Faqihi, A. N. (2025). Examining the relationship between participation in educational and developmental activities, social responsibility, and religious education among secondary school students. Strategic Research in Education and Training, 37, 241–262. [In Persian]
Constitution of the Islamic Republic of Iran. (1979, amended 1989). [In Persian]
Law on Reviving the Deputy Ministry for Educational Affairs and Physical Education in the Ministry of Education. (2006). Approved by the Islamic Consultative Assembly. [In Persian]
Law on the Objectives and Duties of the Ministry of Education. (1987). Approved by the Islamic Consultative Assembly. [In Persian]
Seventh Five-Year National Development Plan of the Islamic Republic of Iran. (2024). Approved by the Islamic Consultative Assembly. [In Persian]
Law on the Establishment of the Organization for Educational Research and Planning. (1976). Approved by the National Consultative Assembly. [In Persian]
Civil Service Management Law. (2007). Approved by the Islamic Consultative Assembly. [In Persian]
Katouzian, N. (1998). Introduction to legal science and a study of the legal system of Iran. Enteshar Joint Stock Company. [In Persian]
Mohammadabadi, M., & Kord Firouzjaei, F. (2025). A model of factors affecting the enhancement of the quality of school educational activities from the perspective of educational experts. Education Management and Vision, 7(4), 356–382. [In Persian]
Mahmoudi, S. (2018). Analyzing the challenges of religious education among upper secondary school students from the perspective of Islamic studies teachers and school counselors. Approaches to Religious Culture, 1(3), 90–105. [In Persian]
Masoumi, H., & Jafari, A. (2022). The role of social networks in answering religious questions raised by upper secondary school students. Islam and Social Sciences, 14(28), 280–297. [In Persian]
Theoretical Foundations of Fundamental Transformation in the Formal and Public Education System of the Islamic Republic of Iran. (2011). Supreme Council of the Cultural Revolution. [In Persian]
Mehdinejad Nouri, M., Norouzi, K., & Kazemi Shurayi, M. H. (2023). Presenting an Iranian-Islamic governance model for education. Transcendent Governance, 4(1), 125–148. [In Persian]
Maleki, H. (2025). Designing an evaluation model for the subsystems of the Fundamental Transformation Document of Education. Scientific Quarterly of New Research in Entrepreneurship Management and Business Development, 6(1), 203–232. [In Persian]
Roadmap for Implementing the Fundamental Transformation Document of Education. (2024). Ministry of Education. [In Persian]
Negahban, S., & Ali Beigi Bani, H. (2024). Educational justice and equal access to educational resources. In Proceedings of the First International Conference on Talent-Identifying and Culture-Building Teachers in the Development of Technical and Vocational Education and Skills Training for Sustainable Development. [In Persian]
Hashemi, S. M. (n.d.). Constitutional law of the Islamic Republic of Iran, Volume 2: Sovereignty and political institutions. Mizan Publications. [In Persian]
Erikson, E. H. (1968). Identity, youth and crisis. W. W. Norton.
King, P. E., & Roeser, R. W. (2009). Religion and spirituality in adolescent development. In R. M. Lerner & L. Steinberg Eds., Handbook of adolescent psychology, Vol. 1, Individual bases of adolescent development, 3rd ed., pp. 435 to 478. Wiley. doi
