جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

تحلیل اثر ابعاد زیست پذیری بر رضایت کاربران از کاربری‌های چندمنظوره نیمه‌عمومی شهر تهران با استفاده از مدل معادلات ساختاری (SEM)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 گروه شهرسازی، مرکز تحقیقات گردشگری، معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
2 گروه شهرسازی، مرکز تحقیقات گردشگری، معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
10.22034/jgeoq.2026.608541.4581
چکیده
هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر زیست‌پذیری مراکز چندمنظوره شهری و بررسی میزان تأثیر آن‌ها بر رضایت کاربران در شهر تهران است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–پیمایشی بوده و برای تحلیل روابط میان متغیرها از مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کاربران مراکز چندمنظوره شهری تهران بوده و داده‌های مورد نیاز از طریق پرسشنامه استاندارد مبتنی بر طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت گردآوری شده است. در این پژوهش، شش بعد اصلی شامل ابعاد کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، زیست‌محیطی و حمل‌ونقلی به عنوان عوامل مؤثر بر رضایت کاربران مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تحلیل عاملی تأییدی، روایی و پایایی ابزار پژوهش را تأیید نمود و شاخص‌های برازش مدل نیز حاکی از مطلوب بودن مدل اندازه‌گیری و مدل ساختاری بودند. یافته‌های پژوهش نشان داد که تمامی ابعاد مورد بررسی دارای تأثیر مثبت و معنادار بر رضایت کاربران هستند. در میان عوامل مورد مطالعه، بعد کالبدی با ضریب مسیر 412/0 بیشترین تأثیر را بر رضایت کاربران داشته و پس از آن به ترتیب ابعاد حمل‌ونقلی (388/0)، اجتماعی (351/0)، فرهنگی (302/0)، اقتصادی (269/0) و زیست‌محیطی (214/0) قرار گرفته‌اند. همچنین نتایج نشان داد که متغیرهای پژوهش توانسته‌اند بیش از 71 درصد از تغییرات رضایت کاربران را تبیین کنند. بر اساس یافته‌ها، ارتقای کیفیت طراحی محیطی، بهبود دسترسی حمل‌ونقلی، تقویت تعاملات اجتماعی، توسعه فعالیت‌های فرهنگی و توجه به پایداری محیطی از مهم‌ترین راهبردهای افزایش زیست‌پذیری و رضایت کاربران در مراکز چندمنظوره شهری تهران محسوب می‌شوند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analyzing the Effects of Livability Dimensions on User Satisfaction with Semi-Public Mixed-Use Facilities in Tehran Using Structural Equation Modeling (SEM)

نویسندگان English

Seyed Alireza Madelat 1
Seyed Mohammad Rashtian 2
Bahareh Tadayon 2
Golrokh Kopaie 1
1 Department of Urbanism, Tourism, Architecture and Urban Research Center, Is.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran
2 Department of Urbanism, Tourism, Architecture and Urban Research Center, Is.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran
چکیده English

This study aimed to identify and analyze the dimensions affecting the livability of multifunctional urban centers and determine their effects on user satisfaction in Tehran. The applied research employed a descriptive survey design, using structural equation modeling (SEM) to examine relationships among the study variables. The statistical population comprised users of multifunctional urban centers in Tehran. Data were collected using a standardized questionnaire based on a five-point Likert scale. Six dimensions of livability were examined: physical, social, economic, cultural, environmental, and transportation. Confirmatory factor analysis supported the validity and reliability of the research instrument, while model fit indices indicated acceptable measurement and structural models. The findings showed that all six dimensions had positive and statistically significant effects on user satisfaction. The physical dimension had the strongest effect (path coefficient = 0.412), followed by transportation (0.388), social (0.351), cultural (0.302), economic (0.269), and environmental (0.214) dimensions. Collectively, the study variables explained more than 71% of the variance in user satisfaction. These findings suggest that improving environmental design quality, enhancing transportation accessibility, strengthening social interactions, expanding cultural activities, and prioritizing environmental sustainability are important strategies for improving livability and user satisfaction in Tehran’s multifunctional urban centers. The results also underscore the importance of integrated planning approaches that consider both the functional characteristics of these centers and users’ experiences when establishing priorities for urban development and management within the broader context of increasingly complex metropolitan environments.

کلیدواژه‌ها English

Urban Livability
Multifunctional Urban Centers
User Satisfaction
Urban Environmental Quality
Urban Planning

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 21 آبان 1405