مقایسه تطبیقی کیفیت زندگی شهری بر اساس شاخص‌های زیست محیطی (مطالعه موردی: بافت قدیم و بافت جدید شهرسمنان)

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی و استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سمنان.

چکیده

رشد شهری و افزایش جمعیت شهرنشین در قرن بیستم تأثیر بسزایی در کیفیت زندگی شهری داشته است و رضایت فرد از زندگی را تحت تأثیر خود قرار داده است. علاوه بر این کیفیت زندگی شهری، حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی و زیست محیطی را نیز مد نظر قرار می‌دهد. در این راستا هدف اصلی این تحقیق بررسی وضعیت کیفیت زندگی بر اساس شاخص‌های زیست محیطی از نظر ساکنان بافت قدیم و جدید شهر سمنان است که در قالب تکمیل پرسشنامه میدانی انجام گرفت. اطلاعات استخراج شده از پرسشنامه با استفاده از نرم افزار SPSS و روش‌های آماری همچون روش آزمون T تک نمونه‌ای و رگرسیون سلسله مراتبی چندگانه و همچنین همبستگی اسپیرمن تحلیل شده و پایایی آن توسط آلفای کرونباخ سنجیده شده است. بر این اساس نتایج حاصل از تحقیق نشان داده است که در شهر سمنان، به ترتیب شاخص‌های کیفیت محیطی و کیفیت واحد مسکونی در سطح مطلوب، شاخص هویت و روابط اجتماعی در سطح متوسط کیفیت و به ترتیب شاخص‌های کیفیت فضاهای عمومی، دسترسی به خدمات، حمل و نقل عمومی و نشاط در فضاهای محلی، پایین‌تر از سطح متوسط کیفیت قرار گرفته‌اند. همچنین نتایج تحقیق نشان داده است که به ترتیب شاخص نشاط در فضاهای محلی، هویت و روابط اجتماعی، کیفیت واحد مسکونی، حمل و نقل عمومی، کیفیت فضاهای عمومی در محله، کیفیت محیطی و دسترسی به خدمات از نظر شهروندان شهر سمنان از اهمیت برخوردارند. همچنین با توجه به نتایج مشخص شد که بین میزان تحصیلات و رضایتمندی از کیفیت زندگی و بین میزان درآمد و رضایتمندی از کیفیت زندگی در بافت قدیم شهر سمنان رابطه‌ای مثبت با شدت نسبتأ ضعیف وجود دارد اما در بافت جدید شهر سمنان هیچ رابطه‌ای بین تحصیلات و رضایتمندی از کیفیت زندگی و نیز درآمد و رضایتمندی از کیفیت زندگی وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative comparison of urbanism quality according to enviromental index (Case study: SEMNAN worn out and new urban textures)

نویسنده [English]

  • Zenab Karkehabadi
Assistant professor , department of geography and urban planning semnan branch , Islamic azad university
چکیده [English]

Abstract
    Urban growth and increasing of urbanist population in twienth century,has influenced justly urbanism quality and also contributed the life satisfaction.additionally, urbanism quality,economic and social area and enviromental index are affected too. In Regard to, aim of this research is study life quality status according to enviromental index from worn out and new texture of SEMNAN inhabitants perspective which had done thraugh filling field study questionnaires. extracted data from this questionnares are measured by SPSS software and also statiscal method including:one- sample T test,hierarchy muliple regression and Spearman analized correlation and it’s reliability measured by Cronbach’s alpha. findings of this research showed that enviromental and residential units index have good quality respectively,then identity and social relations have average quality and index of public places status, access to services, public transportation and esprit of local places have lowest qualiy,respectively.also findings of this study showed that, from SEMNAN citizen’s point of view the index of esprit in local places, identity and social relation,residential unites quality, public transportation,public places status, enviromental quality respectively are important index. also we foud that relation between income and life satisfaction in the worn out texture is strongly positive but in the new texture of Semnan,there isn’t any relation between education and life satisfaction and income.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Life quality
  • enviromental index
  • life satisfaction
  • Semnan

حسینی، سیدهادی، باقریان، خدیجه (1393)، تحلیلی بر مؤلفه‌های سازنده کیفیت زندگی در شهر نوشهر، فصلنامه علمی- پژوهشی آمایش محیط، شماره 27، صص 78- 55.

 سالنامه آماری استان سمنان (1394).

مهندسین مشاور آرمانشهر، طرح جامع سمنان (1394).

قائد رحمتی، صفر، جمشیدی، صدیقه (1394)، ارزیابی رابطه بین شاخص‌های عینی و ذهنی کیفیت زندگی در روستاهای ادغام شده در شهر (مطالعه موردی: محله خیرآباد و عیش آباد شهر یزد)، فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دور 47، شماره 1، صص 80-63.

 فتاحی، احدالله، خراسانی، محمدامین، پایدار، ابوذر (1391). کیفیت زندگی و توسعة انسانی، تهران: نشر انتخاب.

 مشکینی، ابوالفضل، حبیبی، کیومرث، رحیمی، آرمان، عبدی، محمدحامد (1395)، مقایسه تطبیقی و تحلیل کیفیت زندگی شهری در محله‌های قدیم و جدید (محله جدید ظفریه و محله قدیم قطارچیان)، فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دور 48، شماره 2، صص 276-263.

 Alexandratos, N., & Bruinsma, J. (2012). World agriculture towards 2030/2050: the 2012 revision (No. 12-03).

Balestra, C., & Sultan, J. (2013). Home sweet home: The determinants of residential satisfaction and its relation with well-being.

 Baskha, M. (2009). Ranking life quality indicators of Iran provinces, social welfare journal.

 Brajša-Žganec, A., Merkaš, M., & Šverko, I. (2011). Quality of life and leisure activities: How do leisure activities contribute to subjective well-being?. Social Indicators Research, 102(1), 81-91.

Cambir, A., & Vasile, V. (2015). Material Dimension of Life Quality and Social Inclusion. Procedia Economics and Finance, 32, 932-939.

Cobb, C. W. (2000). Measurement tools and the quality of life. Redefining Progress, San Francisco. - Diener, E., & Suh, E. (1997). Measuring quality of life: Economic, social, and subjective indicators. Social indicators research, 40(1-2), 189-216.189

Diener, E., & Suh, E. (1997). Measuring quality of life: Economic, social, and subjective indicators. Social indicators research, 40(1-2), 189-216.

Economist Intelligence Unit (2005), Quality of Life Indexation

Fanni, z., &Heydari, s. (2015). The evaluation of Urban Life quality, with emphasis on gender, Case Study: Ghorveh City, Biannual Journal of Urban Ecology,65-78. Vol.6, No.2, Autumn&Winter 2015 (65-78)

Fayers, P. M., & Machin, D. (2013). Quality of life: the assessment, analysis and interpretation of patient-reported outcomes. John Wiley & Sons.

Felix, R., & Garcia-Vega, J. (2012). Quality of life in Mexico: A formative measurement approach. Applied Research in Quality of Life, 7(3), 223-238.

Hajduová, Z., Andrejovský, P., & Beslerová, S. (2014). Development of quality of life economic indicators with regard to the environment. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 110, 747-754

Heink, U., & Kowarik, I. (2010). What are indicators? On the definition of indicators in ecology and environmental planning. Ecological Indicators, 10(3), 584-593

Hosseini, A., Pourahmad, A., & Pajoohan, M. (2015). Assessment of institutions in sustainable urban-management effects on sustainable development of Tehran: learning from a developing country. Journal of Urban Planning and Development,

Indicators, G. G. (2014). OECD Green Growth Studies.

Inoguchi, T., & Fujii, S. (2012). The quality of life in Asia: A comparison of quality of life in Asia (Vol. 1). Springer Science & Business Media.

Keles, R., (2012), The Quality of Life and the Environment, Social and Behavioral Sciences, V. 35, PP. 23–32.

Khorasani, M. A., Hajiloo, M. & Valizade, Z. (2015).Measurement and evaluation of quality of life components in villages of Karasf Dehestan of Khodabandeh County. Journal of Research & Rural Planning, 3(8), 65-78.

Krinitcyna, Z. V., Mikhailova, T. R., & German, M. V. (2016, January). Quality of life as the basis for achieving social welfare of the population. In SHS Web of Conferences (Vol. 28). EDP Sciences

Lee, Y. J. (2008). Subjective quality of life measurement in Taipei. Building and Environment, 43(7), 1205-1215

Mahdi, A., Hosseini, A., Pourahmad, A., & Hataminejad, H. (2016). Analysis of effective environmental factors an urban health, a case study of Qom, Iran. Habitat International, 55, 89-99.

Marans, R. W. (2012). Quality of urban life studies: An overview and implications for environment-behaviour research. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 35, 9-22

Mariana, C. C. (2012). Sources of Variation in Quality of Life in Romania. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 58, 645-654

Mohit, M. A. (2014). Present Trends and Future Directions of Quality-of-Life. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 153, 655-665

Morais, P., & Camanho, A. S. (2011). Evaluation of performance of European cities with the aim to promote quality of life improvements. Omega, 39(4), 398-409.

Mostafa, A. M. (2012). Quality of Life Indicators in Value Urban Areas: Kasr Elnile Street in Cairo. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 50, 254-270.

Musa, H. D., Yacob, M. R., Abdullah, A. M., & Ishak, M. Y. (2015). Delphi method of developing environmental well-being indicators for the evaluation of urban 28-Malaysia. Procedia Environmental Sciences, 30, 244-249.

salari, F.A.,Heidari moghadam, M.,Sobhani, N.,Erfani, A., (2015). Evaluation of quality of life in urban spaces Case Study: City Lamerd, Journal of Urban-Landscape Research, Vol.1, No.2.

Sőrés, A., & Pető, K. (2015). Measuring of Subjective Quality of Life. Procedia Economics and Finance, 32, 809-816..

Streimikiene, D. (2014). Comparative assessment of environmental indicators of quality of life in Romania and Lithuania. Economics & Sociology, 7(1), 11.

Streimikiene, D. (2015). Environmental indicators for the assessment of quality of life. Intellectual Economics, 9(1), 67-79.

Theofilou, P. (2013). Quality of life: definition and measurement. Europe’s Journal of Psychology, 9(1), 150-62.

Turkoglu, H. (2015). Sustainable Development and Quality of Urban Life. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 202, 10-14.

von Haaren, C., & Albert, C. (2011). Integrating ecosystem services and environmental planning: limitations and synergies. International Journal of Biodiversity Science, Ecosystem Services & Management, 7(3), 150-167.

Weiss, M., Patel, M., Heilmeier, H., & Bringezu, S. (2007). Applying distance-to-target weighing methodology to evaluate the environmental performance of bio-based energy, fuels, and materials. Resources, Conservation and Recycling, 50(3), 260-281.

Węziak-Białowolska, D. (2016). Quality of life in cities–Empirical evidence in comparative European perspective. Cities, 58, 87-96.

Zanuzdana, A., Khan, M., & Kraemer, A. (2013). Housing satisfaction related to health and importance of services in urban slums: evidence from Dhaka, Bangladesh. Social indicators research.,

Zheng, Y. (2010). Association analysis on pro-environmental behaviors and environmental consciousness in main cities of East Asia. Behaviormetrika, 37(1), 55-69.