نقش پدیده‌های گسل و زلزله در برنامه‌ریزی شهری و رونق کشاورزی (مطالعه موردی شهرستان رفسنجان)

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسنده

استادیار زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی (ره)، تهران، ایران

چکیده

شهرستان رفسنجان در شمال استان کرمان قرار گرفته است. این شهرستان از مراکز مهم کشاورزی به ویژه تولید پسته محسوب می‌شود. چون منطقه جزو مناطق زلزله خیز ایران است جهت برنامه‌ریزی شهری و رونق کشاورزی ایجاب می‌نماید تا این شهرستان از لحاظ پدیده‌های گسل و زلزله بیشتر مورد توجه قرار گیرد. از لحاظ زمین شناسی این شهرستان در محدوده ایران مرکزی واقع شده و دارای سه گسل مهم می‌باشد. گسل بافق-باغین در قسمت شمال شرقی، گسل رفسنجان در قسمت جنوب و جنوب غربی و گسل رفسنجان-زرند در قسمت شمال شرقی تا شرق شهرستان ایجاد شده‌اند. معیار ایمنی و حفاظت از مناطق شهری در برابر زلزله معیاری است که می‌تواند به عنوان اهداف اصلی در برنامه‌ریزی کاربری زمین مناطق زلزله خیز در نظر گرفته شود. گسل‌های رفسنجان و رفسنجان-زرند دارای سابقه زلزله‌اند که باید در برنامه‌ریزی‌ها در نظر گرفته شوند. گسل بافق-باغین دارای سابقه زلزله نیست ولی گسلی فعال است که می‌تواند در آینده زلزله ایجاد نماید. محدوده‌های شمال شرقی تا شرق و جنوب غربی تا غرب شهرستان برای گسترش شهر و یا ایجاد سازه‌های مهم و همچنین توسعه فیزیکی زمین‌های کشاورزی مناسب نیستند. در قسمت‌های شمال غربی و جنوب شرقی شهرستان امنیت زمین ساختی و زلزله به نسبت برقرار است و جهت گسترش شهر و ایجاد سازه‌ها، تاسیسات و گسترش زمین‌های کشاورزی مناسب می‌باشند. ایجاد انحراف در آبراهه‌ها و ایجاد پشته‌های مسدود کننده توسط حرکت گسل‌ها می‌تواند در گسترش مناطق مسکونی و زمین‌های کشاورزی تاثیرگذار باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The role of faults and earthquake phenomena in urban planning and agricultural prosper (Case Study: Rafsanjan city)

نویسنده [English]

  • Ali Sistanipour
Assistant Prof. of Geology, Yadegar-e-Imam Khomeini Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Abtract
    Rafsanjan city, is located in north of Kerman province. This city is an important center of agriculture, especially the production of pistachio. Because the area is part of Iran's earthquake-prone areas, For urban planning and prosper of agriculture requires the city to be more earthquake fault phenomena considered. In terms of geology this city is located in central Iran and has three major faults.Bafgh-Baghin fault in the northeast, Rafsanjan fault in the south and southwest and Rafsanjan-Zarand fault in the east and northeast of the city have been created. Safety and protection of urban areas against earthquakes which can be used as the primary goals of land use planning in earthquake-prone areas to be considered. Rafsanjan fault and Rafsanjan-Zarand fault have a history of earthquake and that should be considered in planning. Bafgh-Baghin fault does not have a history of earthquake But is active fault that could cause future earthquakes. North-eastern to east and south-western to West areas of city are not suitable to expand or create important structures and physical development as well as agricultural land. In the north-western and south-eastern of city are tectonic and seismic safety And are suitable to expand the city and create structures, establishment and spread of agricultural land.Shifts in streams and create ridgesBy moving faults Can affect the development of residential areas and agricultural land.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Earthquake
  • Fault
  • Planning
  • Agriculture
  • Rafsanjan

خدادادی، الناز.، سروناز پریخانی، جواد.، 1392، نقش پدیده‌های ژئومورفولوژیکی گسل‌های زلزله خیز در برنامه‌ریزی شهری با استفاده از نرم افزار GIS (مطالعه موردی: شهرک باغمیشه تبریز)، همایش بین المللی مهندسی عمران و معماری و توسعه پایدار شهری -26 و 27 آذر 1392، تبریز.

سیستانی پور، علی.، پور کرمانی، محسن.، آرین، مهران.، 1390، توان لرزه زایی محدوده رفسنجان-زرند، مجله علوم زمین- سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور

شیخ الاسلامی، محمد رضا.، جوادی، حمید رضا.، اسدی سرشار، مریم.، آقاحسینی، احمد.، کوه پیما، میثم.، وحدتی دانشمند، بهارک.،1392، دانشنامه گسله‌های ایران، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، نشر رهی.

Stocklin, J., (1968), Structural history and tectonics of Iran, review, Amer. Ass. Petr. Geol., Vol.52(7), PP.1229-1258.

Walker, R. T. (2006): A remote sensing study of active folding and faulting in southern Kerman province, S.E. Iran, J. Struct. Geol., 28, 654-668