جایگاه اکوتوریسم در توسعه پایدار شهر قشم (بابهره‌گیری از مدل SWOT)

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسنده

دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، واحد یادگار امام خمینی (ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

    به جهت ارتقاء سطح درک ارزش‌های زیست محیطی و افزایش حفاظت از منابع طبیعی در سطح جهان، ارزش اکوتوریسم روز به روز در حال فزونی است. هدف این تحقیق شناخت شرایط محیطی شهر قشم مبنی بر اکوتوریسم و ارائه راه کارهای مناسب برای توسعه آن می‌باشد و فرضیه‌های تحقیق چنین مطرح می‌گردد که امکانات لازم و مناسب در جذب و توسعه گردشگری قشم وجود دارد و نیز شهر قشم به لحاظ اکوتوریسم، از توانمندی‌های قابل توجهی برخوردار است و زمینه توسعه پایدار فراهم می‌باشد. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و با هدف کاربردی است و از مدل swot نیز بهره‌گیری شده است. یافته‌های حاصل، حاکی از توان اکوتوریستی بالای شهر قشم جهت توسعه صنعت گردشگری می‌باشد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که قشم فرصت‌های بسیار خوبی از نظر اکوتوریسم و توسعه صنعت گردشگری در اختیار مسؤولان و مدیران شهری قرار داده است. هرچند که، زیرساخت‌های بخش گردشگری و به طور ویژه اکوتوریسم با ضعف‌هایی مواجه است که در صورت برنامه‌ریزی صحیح و ایجاد امکانات لازم و کامل می‌توان از شدت ضعف‌ها کاست و نقاط قوت را تثبیت و از فرصت‌ها بیشترین بهره را در راستای توسعه پایدار قشم پدیدار ساخت.

کلیدواژه‌ها


الیوت، جنیفر، آ، 1378، مقدمه‌ای بر توسعه پایدار در کشورهای در حال توسعه، ترجمه عبدالرضا  رکن الدین افتخاری و حسین رحیمی، انتشارات مؤسسه توسعه روستایی ایران.

اتحاد جهانی حفاظت منابع طبیعی، 1996.

پاپلی یزدی، محمد حسین، سقایی، محمد، 1389، گردشگری (ماهیت و مفاهیم)، انتشارات سمت.

خسروی فرد، سام، 1384، میراث طبیعی ایران، انتشارات دفتر پژوهشهای فرهنگی.

دهدشتی، زهره، 1373، اصول و مبانی جهانگردی، تهران، انتشارات بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی.

زیاری، کرامت الله، 1388، برنامه‌ریزی شهرهای جدید،، چاپ دهم. تهران، انتشارات سمت.

سازمان حفاظت محیط زیست استان هرمزگان، 1390.

سازمان جهانی جهانگردی wot

سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان هرمزگان، 1390

سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کل کشور، 1390

سازمان منطقه آزاد قشم، 1389

سازمان ایرانگردی، 1380

سایت رسمی منطقه قشم، 1390

سلطانی، زهرا، 1386، ارزیابی توان اکوتوریسم و برنامه‌ریزی توسعه پایدار گردشگری طبیعت در شهرستان خوانسار، مجله تخصصی اکوتوریسم.16

شبستانی، شهربانو، 1385، اکوتوریسم تحول استراتژی اقتصادی در ایران، مجله تخصصی شهرسازی.

صمدیان، محمد رضا، 1369، گنبدهای نمکی زاگرس در سینوزوئیک، سازندهای جزیره قشم.

فرهمند، شکوفه، علی عسکری، مرتضی، سامتی،1387، تحلیل فضایی توسعة شهری در ایران (رشد اندازه شهرها)، تهران، فصلنامة تحقیقات اقتصادی.

کزازی، الهام،1384، بررسی امکانات ژئوتوریسم در ایران (با تاکید بر استان همدان)، کارشناسی ارشد (دانشگاه آزاد اسلامی. واحد علوم و تحقیقات، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی توریسم.

کاظمی، شهلا، ۱۳۸۵، مبانی جمعیت شناسی، انتشارات مرکز مطالعات جمعیتی آسیا و اقیانوسیه، تهران.

مطالعات سنتز استان هرمزگان، 1382

میرسنجری، میرمهرداد،1386، راهبرد اکوتوریسم برپایه توسعه پایدار، مجله جنگل و مرتع، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، شماره 71.

نظریان، اصغر،1379، جغرافیای شهری ایران، تهران، انتشارات پیام نور.

نوروزی، جابر، 1385، اکوتوریسم، درمان دردهای صنعت گردشگری ایران، روزنامه جام جم، سال هفتم.

همایی، مهدی،1388، اهداف گردشگری طبیعی (اکوتوریسم)، مجله اندیشه.

هاشمی رکاوندی، سید عباس، 1384، جاذبه‌های اکوتوریستی شهرستان بهشهر، کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی توریسم.