ارزیابی توان توسعه زمین گردشگری غار کرفتو استان کردستان با استفاده از مدل استراتژیک SWOT و مدل تحلیلی FASSOULAS

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد اکوهیدرولوژی، دانشکده علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

امروزه زمین گردشگری به عنوان یکی از پیشروترین فعالیت‌های در حال رشد در جهان محسوب می‌شود که در میان اشکال مختلف گردشگری، یکی از علمی‌ترین و جذاب‌ترین آن‌ها شناخته شده است. با توجه به اهمیت موضوع، در این پژوهش با استفاده از دو مدل SWOT و FASSOULAS بررسی وضعیت ژئوتوریسمی غار کرفتو استان کردستان انجام شد. از این رو مقاله حاضر از منظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی- تحلیلی است. بدین منظور در گام نخست، نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیدهای ژئوسایت کرفتو براساس نظر کارشناسی شناخته شدند و با استفاده از ماتریس SWOT، خط- مشی و سیاست‌های کاربردی مشخص شد، در مرحله دوم با استفاده از روش ارزیابی FASSOULAS شش ارزش مطرح در این روش برای محیط غار بررسی گردید. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که با توجه به امتیازات کسب شده توسط ماتریس عوامل داخلی (54/3) و ماتریس عوامل خارجی (69/3)، استراتژی مناسب برای غار کرفتو استراتژی، تهاجمی/ رقابتی می‌باشد و لازم است در زمینه‌هایی مثل توسعه امکانات ورزشی منطقه و ترغیب به سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در این ژئوسایت اقدام شود. در بین ارزش‌های مورد بررسی در روش FASSOULAS، ارزش علمی غار امتیاز ویژه‌ای را کسب نمود و این موضع نشان‌دهنده اهمیت بالای این ارزش برای توسعه و جذب گردشگر در این منطقه است که با تلفیق آن با راهبردهای بدست آمده از ماتریس SWOT، می‌توان این منطقه را به یکی از قطب‌های ژئوتوریسم کشور تبدیل نمود.

کلیدواژه‌ها


ابراهیم‌زاده، عیسی، ضیایی، محمود و دلشاد، علی. 1391. اصول و فرآیند برنامه‌ریزی راهبردی در توسعه توریسم، انتشارات صحرا، مشهد.

اربابی سبزواری، آزاده. 1393. ارزیابی توانمندی‌ها و قابلیت‌های ژئوتوریسم در توسعه پایدار (مطالعه موردی: سراب دربند در شهرستان صحنه). جغرافیای طبیعی. 7(26): 86-65.

اروجی، حسن. 1391. مکان‌یابی ژئومورفوسایت‌های بهینه گردشری با فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP) و ارزیابی آن‌ها از طریق مدل‌های ژئومورفوتوریستی (مطالعه موردی: شهرستان طبس). پایان‌نامه کارشناسی ارشد در رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی توریسم، دانشگاه تهران.

اسماعیل زاده، حسن، خاوریان گرمسیر، امیر رضا، کانونی، رضا. 1393. راهبردپژوهی در سایه عوامل کلان محیطی در گردشگری شهری با استفاده از مدل‌های کمی و کیفی (نمونه موردی: توسعه گردشگری شهر یزد)، گردشگری شهری، 1(1): 33-17.

بیاتی خطیبی، مریم، زینلی، بهرام، رحیم‌پور، توحید، ذوالقدر، حمید. 1392. تقویم اقلیم گردشگری و آسایش گردشگر، همایش ملی گردشگری، جغرافیا و محیط‌زیست پایدار. همدان.

پاپلی یزدی، محمدحسین، سقایی، مهدی. 1389. گردشگری (ماهیت و مفاهیم). انتشارات سمت، تهران.

ترخانی، محمدسالار، بهاروند، ندا و بدری‌فر، منصور. 1389. بررسی غار تاریخی کرفتو از دیدگاه ژئوتوریسم. زمین و منابع واحد لاهیجان، 3(1): 28-19.

حاج علیلو، بهزاد و نکویی صدر، بهرام. 1390. ژئوتوریسم، انتشارات دانشگاه پیام نور، تهران.

رخشانی نسب، حمیدرضا؛ ضرابی، اصغر. 1388. چالش‌ها و فرصت‌های توسعه اکوتوریسم ایران. مجله فضای جغرافیایی. 28، 41-55.

رستمی، هادی، باب الحوائجی، مهدی. 1393. راهبردهای مناسب برای توسعه ژئوتوریسم غار آبی علیصدر. فضای گردشگری، 3(12): 73-57.

سرایی، محمد حسین.، شمشیری، مسلم. 1392. بررسی وضعیت گردشگری در شهر شیراز در راستای توسعه پایدار با استفاده از تکنین SWOT. جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، 49، 88-69.

ضرابی، اصغر.، علیزاده اصل، جبار و بهاری، عیسی. 1393. تحلیلی بر زیرساخت‌های گردشگری در مقصد اکوتوریستی بند ارومیه با استفاده از روش SWOT، جغرافیا و برنامه‌ریزی، 18(48): 210-177.

فلاح تبار، نصراله. (1395). جایگاه اکوتوریسم در توسعه پایدار شهر قشم (با بهره‌یری از مدل SWOT). جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای). 7(1): 42-29.

مهدوی، رسول، ذاکری گورزانگی، علی، رضایی، محمدرضا، 1385، شناسایی ظرفیت‌ها و تهدیدهای محیطی تالاب‌های شهرستان میناب به منظور مدیریت و توسعه اکوتوریسم با استفاده از مدل‌های EP و SWOT، جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای). 7(1): 160-149.

نوری، سید هدایت اله، مرادی هوسین، نصرت و خوش‌نظر، مامند. 1392. راهبردهای مناسب برای توسعه ژئوتوریسم غار آبی سهولان، مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، 5(17): 68-53.

Brahmantyo, B., and Bachtiar, T. 2009. Bandung Basin Geo-tourism in Indonesia. HAGI-IAGI Joint Convention Medan, 28 – 31 October.

Ceballos-Lascurain, H. 1996. Tourism, Ecotourism and Protected Areas. Gland, Switzerland: IUCN. The World Conservation Union.

Comino, E., Ferretti, V. 2016. Indicators-based spatial SWOT analysis: Supporting the strategic planning and management of complex territorial systems, Ecological Indicators, 60, 1104-1117.

Das, M., and Chatterjee, B. 2015. Ecotourism: A panacea or a predicament? Tourism Management Perspectives, 14, 3-16.

Fassoulas, C., Paragamian, KandIliopoulos, G. 2007. Identification and Assessment of Cretan Geotopes; Bulletin of Geological Society of Greece, Proceedings of The 11 International Congress Athens.

Ghorbani, A., Raufirad, V., Rafiaani, P., Azadi, H. 2015. Ecotourism sustainable development strategies using SWOT and QSPM model: A case study of Kaji Namakzar Wetland, South Khorasan Province, Iran. Tourism management Prospectives. 16, 290-297.

Holden, A. 2007. Environment and tourism. Routledge introductions to environment series, 111.

Jalani, J. O. 2012. Local people's perception on the impacts and importance of ecotourism in Sabang, Palawan, Philippines. Procedia Social and Behavioral Sciences, 57, 247-254.

Kajanus, M., Kangas, J., Kurttila, M. 2004. The Use of Value Focused Thinking and the ‘WOT Hybrid Method in Tourism Management. Journal of Tourism Management, 25, 499-506.

Liu, T., McConkey, B., Ma, Z., Lio, Z., Li, X., Cheng, L. 2011. Strengths, Weakness, Opportunities and Threats Analysis of Bioenergy Production on Marginal Land. Energy Procedia. Pp 2378-2386.

Reihanian, A., Binti Mahmood, N.Z., Kahrom, E., Hin, T.W. 2012. Sustainable tourism development strategy by SWOT analysis: Boujagh National Park, Iran. Tourism Management Perspectives, 4, 223-228.

Swarbrooke, J. 1999. Sustainable Tourism Management, New York, Cobi.

Tefler, D.j., Sharply, R. 2008. Tourism and development in the developing world. Routledge Publication. London.

Tsaur, S. H., Chiang Lin, Y., Hui Lin, J. 2012. Evaluating ecotourism sustainability from the integrated Perspective of Resource, Community and Tourism. Tourism Management, 27, 640 – 653.

United Nation of World Tourism Organization. 2007. An introduction to destination Management,World tourism organization.

United Nation of World Tourism Organization. 2010. Annual report for world Tourism Organization,WWW.UNWTO.org/facts/eng/baro meter/htm. P.2.

United Nation of World Tourism Organization. 2013. " International Tourism to Continue Robust Growth". ]on line[http://www.unwto.org Available (2/10/2013).