تدوین سیاست‌های ارتقای محیط‌های دوستدار کودک مبتنی بر ترجیحات محیطی کودکان (نمونه مطالعاتی: کودکان حاضر در فضاهای عمومی منطقه 6 شهرداری تهران)

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، همدان ایران

2 دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

چکیده

علی‌رغم توجه به ضرورت ایجاد محیطی مناسب برای رشد کودک و آشنایی با نیازها و سرشت فطری او برای رسیدن به آن تعالی، پژوهش‌های مختلف در این حوزه ترجیحات کودکان مبتنی بر فرهنگ و ساختار ذهنی کودکان را کمتر مورد توجه قرار داده‌اند. هدف این مقاله کنکاش پیرامون ترجیحات محیطی کودکان از طریق بررسی فضاهای بیرونی مختلف شهری بر مبنای الزامات کنوانسیون شهر دوستدار کودک به منظور تدوین شرایط و معیارهای طراحی بر اساس شرایط محلی است. بدین منظور، با استفاده از روش میدانی نظر خردسالان در ارتباط با فضاهای مختلف بیرونی مورد استفاده از جنبه‌های مختلف مورد‌نظر تحلیل می‌گردد. نتایج تحلیل‌ نشان‌دهنده تفاوت آشکار میان ترجیحات خردسالان در مقایسه با معیارهای متداول برای طراحی فضاهای کودکان و در مواردی تضاد آشکار در میان خواسته‌های ایشان مبتنی بر روحیه زندگی کلان‌شهری است. برای مثال، مطالعه نشان می‌دهد علی‌رغم دوری فضاهای شهری مانند پارک ساعی از منزل کودکان پاسخ‌دهنده، به دلیل وجود تعداد زیادی از عوامل شش‌گانه مورد بررسی، کودکان حضور در این فضاها را بر فضاهای نزدیک به منزل ترجیح می‌دهند. مقاله درنهایت به تدوین سیاست‌های ارتقای محیط دوستدار کودک به شیوه‌ای بومی مبتنی بر 4 هدف سرزندگی، انعطاف، خاطره‌انگیزی و ایمنی و البته ترجیحات خردسالان می‌پردازد.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Formulating Child friendly Space’s Improvement Policies on the Basis of Children’s Environmental Preferences (Case Study: Public Spaces of Municipal District No.6, Tehran(

نویسندگان [English]

  • Kiyanosh Zaker Haghighi 1
  • Saeed Haji Babaei 2
1 Associat Prof. of Urbanisn, Faculty of Art & Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran
2 Ph.D. student of Urbanisn, Faculty of Art & Architecture, Qaznin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran
چکیده [English]

Abstract
Despite the importance of preparing a proper and friendly environment for children growth, few researches in this field investigate children’s environmental preference on the basis of their culture and their mental structure. The article tries to investigate children’s environmental preference via surveying different outer spaces and in accordance with requirements of child friendly cities convention. Literature review show that most practical experiences in this filed concentrate on desirability of place on the basis of parental viewpoints and because of different challenges including problematic obtaining rigid and trustable viewpoints form children, few research has investigated children’s environmental preference. Qualitative research method is chosen and interviews and observations are concentrated on different aspect of environment features including meaningful and instructive environment; territory; hidden places; and finally freedom of speech. For understanding children reaction and their satisfaction rate in different environments, these environments are classified in a way that they can easily distinguish these spaces. These classification include local designed open spaces, local organic open spaces, streets, designed open space in district scale, historic buildings and monuments, neighborhood unit, block scale, and private spaces. Children viewpoints about these different outer spaces are gathered and analyzed. Results show the distinct difference between children’s environmental preference in comparison with standard design criteria and also distinct difference between their preferences according to the spirit of urban life in Tehran. Finally, the article tries to formulate improvement policies for child friendly urban spaces on the basis of livability, flexibility, reminiscence, safety and at last children’s preference.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Child friendly cities
  • Evaluation of outer spaces
  • Children’s Environmental Preferences
  • Public Spaces of Municipal District No.6
  • Tehran

خطیبی، سید محمدرضا (1390). تأثیر متقابل الگوهاى رفتارى در احیاى هویت محیط شهر، هویت شهر، شماره سیزدهم، سال هفتم، بهار 1392، 63-73

عظمتی، حمیدرضا و ضرغامی، اسماعیل و صدق پور، بهرام صالح و عظمتی، سعید (1391). بررسی نگرش استفاده‌کنندگان در طراحی فضای پارک‌های شهری به منظور ارتقاء خلاقیت پذیری فضای باز کودکان، معماری و شهرسازی آرمان شهر، شماره نهم، پاییز و زمستان 1391، 233-246

قره‌بگلو، مینو و عینی‌فر، علیرضا و ایزدی، عباسعلی (1392). ارتقای تعامل کودک با مکان در فضای باز مجتمع‌های مسکونی مورد پژوهی سه گونه فضای باز مسکونی در شهر تبریز، هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی، شماره دوم، دوره هجدهم، تابستان 1392، 69-82

کاشانی جو، خشایار و هرزندی، سارا و فتح العلومی، ایل‌ناز (1392). بررسی معیارهای مطلوب طراحی فضای شهری برای کودکان نمونه موردی: محله نظامیه تهران، معماری و شهرسازی آرمان شهر، شماره 11، پاییز و زمستان 1392، 239-249

کربلایی حسینی غیاثوند، ابوالفضل و سهیلی، جمال‌الدین (1392). بررسی ویژگی‌های شهر دوست داشتنی از نگاه کودکان مطالعه موردی: منطقه دو شهرداری قزوین، مطالعات شهری، شماره نهم، زمستان 1392، 59-68

کیانی، اکبر و اسماعیل‌زاده کواکی، علی (1391). تحلیل و برنامه‌ریزی شهر دوستدار کودک از دیدگاه کودکان، باغ نظر، شماره بیستم، سال نهم، بهار 1391، 51-62

لاهیجانیان، اکرم‌الملوک و شیعه‌بیگی، شادی (1389). رویکردی تحلیلی به طراحی و مدیریت پارک‌های شهری و رابطه آن با سلامت شهروندان، هویت شهر، شماره هفتم، سال پنجم، پاییز و زمستان 1389، 95-104

Abdul Aziz, A. & Sani Ahmad, A. (2010), Low Cost Flats Outdoor Space as Children Social Environment, Procedia - Social and Behavioral Sciences 38, 243 – 252

mouzegar, Z. & Sadeghi Naeinib, H. & Jafari, R. (2010), Design principle of playgrounds’ equipments and spaces for children: An interaction education approach, Procedia Social and Behavioral Sciences2, 1968–1971

Ariès, P. (1962). Centuries of childhood; a social history of family life. New York Knopf.

Bartlett, S. (2002). The problem of children's injuries in low-income countries: a review. Health Policy and Planning Journal, 1-13.

Chatterjee, S. (2002). Toward Progressive Realization of the Rights of All Children in Creation of Child Friendly Cities in South Asia. New Delhi: Habitat International Coalition. Retrieved 05.05.2006, 2006, from the World Wide Web: www.childfriendlycities.org

Chawla, L., & Heft, H. (2002). Children's Competence and Ecology of Communities: A Functional Approach to the Evaluation of Participation. Environmental Psychology, 22, 201-216.

Cunningham, H. (1995). Children & Childhood in Western Society since 1500. New York: Longman.271

Dudek, M (2005) Children’s spaces. Oxford: Architectural Press.

Doll, B. (1996). Children without Friends: Implications for Practice and Policy. The School Psychology Review 25(2): 165-183.

Hartup, W. W. (1991). Having friends, making friends, and keeping friends: Relationships as educational contexts. Early Report, 1-4.

Horelli, L. & Prezza, M. (2004). Child-Friendly Environments: Approaches and Lessons. Helsinki University of Technology, Center for Urban and Regional Studies.

Jorgensen, B.S. and R.C. Stedman (2001). Sense of Place as an Attitude: Lakeshore Owners’ Attitudes toward Their Properties, Journal of Environmental Psychology 21: 233-248.

Kytta, M. (2003). Children in Outdoor Contexts: Affordances and Independent Mobility in the Assessment of Environmental Child Friendliness. Helsinki: Helsinki University of Technology

Korpela, K. (1989). Place-identity as a product of environment self-regulation. Journal of Environmental Psychology, 9, 241-258.

Maas, J., Verheij, R. A., de Vries, S., Spreeuwenberg, P., Schellevis, F. G., & Groenewe-gen, P. P. (2009). Morbidity is related to a green living environment. Journal ofEpidemiology and Community Health, 63(12), 967–973.

Mohd Latfi, M.F. & Abdul Karim, H. (2012), Suitability of Planning Guidelines for Children Playing Spaces, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Volume 38, Pages 304–314.

patton, M. Q. (1990). Qualitative Evaluation and Research Methods, 2nd ed. Newbury Park, CA: Sage.

Postman, N. (1982). The Disappearance of Childhood. New York: Vintage Books.

Qvortrup, J. (Ed.). (2005). Studies in Modern Childhood: Society, Agency, Culture. New York: Palgrave Macmillan.

Racelis, M. & Aguirre, A. D. (2002). Child rights for urban poor children in child friendly Phillipine cities:views from the community. Environment & Urbanization, 97-113.

Read, D. W., & Russell, G. (1996). A method of taxonomic typology construction and an example: Utilized flakes. American Antiquity, 61(4), 663-684.

Reyes, M, Paez, A& Morency, C. (2014). Walking accessibility to urban parks by children: A case study of Montreal. Landscape and Urban Planning.38-47

Riley, R.B. (1992). Attachment to the Ordinary Landscape. In I. Altman and S.M. Low, eds. Place Attachment. New York: Plenum Press, 13-35.

Sack, R. D. (1986). Human Territoriality: its theory and history. Cambridge: Cambridge University Press.

Valsiner, J. (1997). Culture and the development of children's action: a theory of human development. 2nd ed. New York: Wiley.

Wolfe, M. & Laufer, R. S. (1975). The concept of privacy in childhood and adolescence. In D. H. Carson (Ed.), Man-environment interactions: Evaluations and applications. Part II. Strousberg, PA:Dowden, Hutchison & Ross, 1975.