مطالعه و تحلیل عوامل بهبود تاب‌آوری روستاییان پیرامون بحران زلزله، مطالعه موردی: دهستان ازومدل شمالی، شهرستان ورزقان.

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسنده

دانشیار دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه جغرافیا

چکیده

هدف این مقاله مطالعه و تحلیل عوامل بهبود تاب‌آوری روستاییان پیرامون بحران زلزله می‌باشد. این تحقیق، از لحاظ هدف توسعه‌ای، و از لحاظ ماهیت توصیفی و پیمایشی و نیز از نوع تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش شامل همه روستاهای آسیب‌دیده دهستان ازومدل شمالی و خانوارهای ساکن در این روستاها است. در این تحقیق روش گرد‌آوری داده‌ها برای پاسخ‌گویی به سئوالات تحقیق، به دو صورت اسنادی (داده‌های ثانویه) و پیمایشی (داده‌های اولیه) و ابزار مورد استفاده در روش پیمایشی پرسش‌نامه و مصاحبه بوده استنتایج تکنیک تحلیل عاملی نشان داد مهم‌ترین عوامل بهبود تاب‌آوری روستاییان پیرامون بحران زلزله در منطقه مورد مطالعه شامل چهار مولفه (تقویت سرمایه اجتماعی و ارزش‌های اخلاقی و معنوی، توانمندسازی اقتصادی و روان‌شناختی، حکمروایی خوب و خدمات‌رسانی بهینه به روستاییان و برنامه‌ریزی توسعه کالبدی و مهارت افزایی در خصوص مقابله با بحران) است که مقدار واریانس و واریانس تجمعی تبیین شده توسط این چهار عامل 42/58 می‌باشد. در نهایت با توجه به تحلیل نتایج پیشنهادات کاربردی ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study and Analysis of Factors Impowerment of Villagers Resiliency Regarding Earthquake Crisis, Case Stusy: Varzeghan County, North Ozomdul Dehstan

نویسنده [English]

  • vakil heidari sarban
چکیده [English]

The purpose of the present was to study and analysis of factors impowerment of villagers’ resiliency regarding earthquake crisis of Varzeghan County.
The research method was analytical -explanative survey type. It can be said that studied population in this study consists of all damaged villages of north Ozomdul Dehstan and households residing in this villages (N=398) among which 196 persons were selected as statistical sample using Cochran formula. Sample size was determined based on the Cochran’s formula and the required data were collected through questionnaires. Content validity of the questionnaire was confirmed by professors and experts and its reliability was determined based on Cronbach's alpha (0.74-0.85). in order to analyze the data, factor analysis model was used and the results of this model showed the most important factors impowerment of Villagers Resiliency Regarding Earthquake Crisis in studied region includes four components (Reinforcement of social capital and ethical and spiritual values, physcological and economical empowerment, good governance and optimal delivery service to villagers, physical development planning and increasing of skill regarding to crisis) that explained variance and the cumulative variance by the five factors 58.42. Finally, according to the study results, a number of recommendations also presented. Suervy of impowerment factors of villager’s resiliency regarding earthquake crisis and anaylsis of these effects is an innovation of research.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Earthquake
  • resiliency
  • Earthquake Management
  • crisis management
  • Rural Development

پورطاهری؛ مهدی؛ سجاسی قیداری؛ حمدالله و صادقلو؛ طاهره (1390)، ارزیابی تطبیقی روش‌های رتبه‌بندی تکنیک مخاطرات محیطی در مناطق روستایی، مطالعه موردی: استان زنجان، پژوهش‌های روستایی، سال 2، شماره3، صص 54-31. 

جزایری، علیرضا؛ و دهقانی، محمود (1381)، بررسی رابطه بین سبک‌های دل بستگی، اعتیاد و نیمرخ روانی افراد معتاد در مقایسه با افراد غیر معتاد، فصلنامه اعتیاد پژوهی، سال 1، شماره5، صص 66- 65.

حیدری ساربان؛ وکیل (1396)، مطالعه و تحلیل اثرات سرمایه اجتماعی در بهبود تاب‌آوری روستاییان پیرامون مدیریت بحران زلزله؛ مطالعه موردی: دهستان ازومدل شمالی، شهرستان ورزقان، فصلنامه جغرافیا و مخاطرات محیطی.

حیدری ساربان؛ وکیل و مجنونی، علی (1395)، نقش تنوع معیشتی در تاب‌آوری خانوارهای روستایی پیرامون دریاچه ارومیه در برابر خشکسالی، نشریه تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، سال 3، شماره4، صص 70-49.

قربانی؛ مهدی، سالاری؛ فاطمه، حمیدیان؛ علی و نصری؛ مائده (1395)، تحلیل شبکه‌های ذی‌نفعان محلی در راستای تقویت تاب‌آوری و مدیریت پایدار اکوسیستم‌های طبیعی (منطقه گرگو، شهرستان بویراحمد)، فصلنامه محیط زیست طبیعی، دوره69، شماره2، 486-469.

مطهری؛ زینب السادات و رفیعیان مجتبی (1395)، تبیین مدلی به منظور ارتقای مدیریت خطر بحران با رویکرد اجتماع محور، نمونه موردی: یکی از اجتماعات محلی تهران، فصلنامه معماری و شهرسازی آرمان شهر، شماره7، صص 401-389.

 Béné, C., Newsham, A., Davies, M., Ulrichs, M., & Godfrey‐Wood, R. (2014). Review article: Resilience, poverty and development. Journal of International Development, 26(5), 598–623.

Buikstra, E., Ross, H., King, C., Baker, P, Hegney, D., McLachlan, K., & Rogers-Clark, C. (2013). The components of resilience—Perceptions of an Australian rural community. Journal of Community Psychology, 37(8), 975-991.

Conner, K. M., and Davidson, J. R (2004). Development of a new resilience scale. Garmzy and Masten A (1991). The protective role of competence indicator children at- risk .

Davidson, D.J.,( 2014). The applicability of the concept of resilience to social systems: some sources of optimism and nagging doubts. Socilogical Natural Resourource,  23 (12), 1135-1149.

Hegney, D., Ross, H., Baker, P., Rogers-Clark, C., King, C., Buikstra, E., Watson-Luke, K., McMachland, K., & Stallard, L. (2012). Identification of personal and community resilience that enhance psychological wellness: A Stanthorpe study. Toowoomba, Australia: Centre for Rural and Remote Area Health, The University of Queensland and University of Southern Queensland. Berkes, F., & Ross, H. (2015). Community resilience: Toward an integrated approach. Society & Natural Resources, 26(1), 5-20.

Kilpatrick, S., Johns, S., Mulford, B., Falk, I. & Prescott, L. (2006). More than an education: Leadership for rural school-community partnerships. Canberra, Australia: Rural Industries Research and Development Corporation.

Kulig, J., Edge, D., & Joyce, B. (2008). Community resilience as a measure of collective health status: Perspectives from rural communities. Canadian Journal of Nursing Research, 40(4), 92-110.

Magis, K. (2014). Community resilience: An indicator of social stability. Society & Natural Resources: An International Journal, 23(5), 401-416.

Mayunga, J.S. (2010), Understanding and applying the concept of community disaster resilience: A capital- based  approach,  Department  of  Landscape  Architecture  and  Urban  Planning,  Hazard  Reduction  &  Recovery Center, Summer Academy for Social Vulnerability and Resilience Building, Munich, Germany.

McManus, P. Walmsey, J., Argent, N., Baum, S., Bourke, L., Martin, J., Pritchard, B., Sorensen, T.(2015). Rural community and rural resilience: What is important to farmers in keeping their country towns alive? Journal of Rural Studies, 28, 20-29.

McManus, P., Walmsley, J., Argent, N., Baum, S., Bourke, L., Martin, J., … Sorensen, T. (2012). Rural Community and Rural Resilience: What is important to farmers in keeping their country towns alive? Journal of Rural Studies, 28(1), 20–29.

Norris, F., Stevens, S., Pfefferbaum, B., Wyche, K., & Pfefferbaum, R. (2012). Community resilience as a metaphor, theory, set of capacities, and strategy for disaster readiness. American Journal of Community Psychology, 41(1), 127-150

Robertson, B.J. (2014). Recreation in remote communities: A case study of a Nova Scotia Village. Journal of Rural and Community Development, 5(1/2), 221-237.

Rose,  A.  (2009),  Economic  resilience  to  disasters,  Community  and  Regional  Resilience  Institute  (CARRI)  Research Report n°8, Oak Ridge, USA.

Tobin, G. A. (1999). Sustainability and community resilience: The holy grail of hazards  lanning (Part (B: global environmental change). Environmental Hazards, 1(1), 13–25.