بررسی روند تغییرات دمایی و اقلیم آسایش گردشگری جزایر قشم و کیش در عصر گرمایش جهانی

نوع مقاله : مقاله علمی -پژوهشی کاربردی

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

2 مرکز تحقیقات گردشگری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

3 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، ، تهران، ایران

چکیده

اقلیم به عنوان پدیده ای جغرافیایی، رابطه ای تنگاتنگ و انکار ناپذیر با گردشگری و توسعه مقاصد گردشگری دارد. به طوری که بسیاری از مقاصد مطرح گردشگری جهان، موفقیت خود را مرهون برخورداری از اقلیمی مطلوب هستند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و بررسی روند تغییرات دمایی جزایر قشم و کیش واقع در استان هرمزگان و تدوین تقویم زمانی اقلیم آسایش گردشگری با استفاده از شاخص PET و آزمون های پارامتری و ناپارامتری روند در این جزایر صورت پذیرفته است. بدین منظور از داده های متوسط دمای خشک، رطوبت نسبی، سرعت باد، فشار بخار و میزان ابرناکی روزانه 3 ایستگاه همدید استان هرمزگان طی بازه زمانی 23 ساله (1983-2016) استفاده شده است. نتایج حاصل شده در قالب تقویم زمانی نشان داد که بهترین بازه زمانی برای حضور گردشگران در این جزایر ماه های ژانویه، فوریه و دسامبر می باشد که شرایط آسایش در آنها برقرار است. بعلاوه نتایج حاصل از آزمون های آماری نشان داد که متوسط دما و دمای حداکثر در هر دو ایستگاه بدون روند بوده است و دمای حداقل نیز در کیش تنها طی اردیبهشت ماه از روند کاهشی برخوردار بوده اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the trend of temperature and tourism climate comfort of Qeshm and Kish islands in Global Warming Age

نویسندگان [English]

  • Ameneh Benshams 1
  • Amir Gandomkar 2
  • Hooshmand Ataei 3
  • hamid saberi 2
1 Department of Geography, Najafabad branch, Islamic Azad University , Najafabad, Iran
2 Tourism Research Center, Najafabad Branch, Islamic Azad Universiy, Najafabad, Iran
3 Department of Geography, University of Payam-e Noor, Tehran, Iran
چکیده [English]

Climate as a geographic phenomenon has an inextricable relationship with tourism and the development of tourism destinations. So that many of the world's major tourist destinations, is due to the favorable climate. The present study was conducted with the aim of evaluating the trend of temperature changes in Qeshm and Kish Island in Hormozgan province and developing a timetable for tourism comfort climate using PET index and parametric and nonparametric trend tests on these islands. For this purpose, the average data of dry temperature, relative humidity, wind speed, steam pressure and daily cloudiness of 3 stations in Hormozgan province during the period of 23 years (1983-2016) were used. The results of the calendar showed that the best time period for the tourists on these islands is the months of January, February and December, in which the comfort conditions are in place. In addition, the results of statistical tests showed that the average temperature and maximum temperature in both stations were not trendy and the minimum temperature in Kish had only a decreasing trend in May.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Climate
  • Comfort
  • Tourism
  • Qeshm
  • Kish
آروین، عباسعلی ؛ شجاعی زاده، کبری. (1393)، ارزیابی شرایط اقلیم گردشگری شهر شیراز با استفاده از شاخص های دمای معادل فیزیولوژیک (PET) و متوسط نظر سنجی پیش بینی شده (PMV)، فصلنامه جغرافیای طبیعی.
اسماعیلی، رضا؛  صابر حقیقت، اکرم؛ ملبوسی، شراره.(1389). ارزیابی شرایط اقلیم آسایش بندر چابهار در جهت توسعه گردشگری، چهارمین کنگره بین المللی جغرافیدانان جهان اسلام، زاهدان.
باعقیده، محمد؛ عسگری، الهه؛ شجاع ، فائزه؛ جمال آبادی، جواد. (1393). بررسی و مقایسه عملکرد پارامترهای مدل ریمن در تعیین تقویم مناسب گردشگری، جغرافیا و توسعه.
حجازی زاده، زهرا، کربلایی درئی، علیرضا، 1394، آسایش حرارتی در ایران، مجله جغرافیا.
جاوری، مجید، 1388، شیوه های تجزیه و تحلیل کمی در اقلیم شناسی با تاکید بر مدل های روند، انتشارات پیام رسان، چاپ اول، تهران، صص166. 
خراسانی، حمید، خورانی، اسداله، ذوالفقاری، حسن، 1395، ارزیابی ساعتی شرایط آسایش اقلیمی جزیره قشم.
زینالی، بتول؛ جلالی، طاهره؛ ایاسه، فریبا؛ اصغری، صیاد. (1389). بررسی و پهنه بندی اقلیم توریستی استان آذربایجان شرقی با استفاده از شاخص PET، همایش منطقه ای کاربرد جغرافیای طبیعی در برنامه ریزی محیطی، دانشگاه آزاد واحد خرم آباد.
ساری صراف، بهروز؛ محمدی، غلام حسن؛ حسینی صدر، عاطفه. (1389). تعیین مناسب ترین شاخص RayMan برای مطالعه اقلیم آسایش در شمال استان آذربایجان غربی، چهاردهمین کنفرانس ژئوفیزیک ایران.
سلمانی مقدم، محمد؛ جعفری، محمد، 1394، ارزیابی اقلیم گردشگری استان زنجان با استفاده از شاخص TCI در محیط GIS، فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری.
عطایی، هوشمند؛ هاشمی نسب، سادات. (1390)، ارزیابی و پهنه بندی اقلیم گردشگری استان اصفهان با استفاده از شاخص PET و سیستم اطلاعات جغرافیایی، مجموعه مقالات اولین همایش مدیریت گردشگری و توسعه پایدار با محوریت گردشگری ارتباط دهنده (TMSD) فرهنگ ها، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت.
عساکره، حسین، 1383، تحلیلی آماری بر تغییرات میانگین سالانه دمای شهر زنجان طی دهه های اخیر، مجله نیوار، شماره 53 و 52 .
عزیزی، قاسم، روشنی، محمود، 1387، مطالعه تغییر اقلیم در سواحل جنوبی خزر به روش من-کندال، پژ.هش های جغرافیایی، شماره 64، صص28-13.
علیزاده، امین، کمالی، غلامعلی، موسوی، فرهاد، موسوی بایگی، محمد، 1386، هوا و اقلیم شناسی، چاپ هشتم، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، صص359- 376.
.فرج زاده، منوچهر، فیضی، وحید، ملاشاهی، مریم، 1389، مطالعه تغییر اقلیم در شمال غرب ایران به روش من کندال، همایش کاربرد جغرافیای طبیعی در برنامه ریزی محیطی، خرم آباد.
کاویانی،محمدرضا، عساکره، حسین، 1384، بررسی آماری روند بلند مدت بارش سالانه اصفهان، مجله علمی و پژوهشی دانشکده علوم انسانی دانشگاه اصفهان، جلد هیجدهم، شماره 1، صص 162-143.
 
Ahmadi.M.A., 2012,  Evaluation of tourism climate comfort in order to attract more tourists - Case study: Sanandaj city in Iran, Life Science Journal.
Ataei, hooshmand; Cheraghi , Sedighe; Hasheminasab, Sadat. (2013). Determination of suitable calendar for Tourism in Ahwaz utilizing Physiological Equivalent Temperature (PET). Bulletin of Environment, Pharmacology and life Science, India.
Deb, Ch. Ramachandraiah,A. (2010), Evaluation of thermal comfort in a rail terminal location in India, Building and Environment.
Esmaili, Reza;Fallah Ghalhari; Gholamabbas.(2014) . An Assessment of Bioclimatic Conditions for Tourists- A Case Study of Mashhad, Iran. Atmospheric and Climate Science.
Grigorieva , E. A., Matzarakis, A., 2010, Physiologically Equivalent Temperature in Extreme Climate Regions in the Russian Far East, In: Matzarakis, A.,Mayer, H.,Chmielewski,
Goossens C, Berger A. (1986), Annual and seasonal climatic variations over the Northern Hemisphere and Europe during the century. Annales Geophysicae 4: pp 385-399.
F.-M.(Eds), Proceedings of the 7th Conference on Biometeorology. Ber. Meteorol.Inst. Univ.Freiburg .
Hoppe P., 1999, The Physiological Equivalent Temperature-a Universal Index for the Biometeorological Assessment of the Thermal Environment, Int. J. Biometeorology.
Kulendran, N., Dwyer, L., 2012,Modelling Seasonal Variationin Tourism Flows with Climate Variables. Tourism Analysis .
Lettenmaier,D.P.,E.F.Wood, and J. R.Wallis, (1994), Hydro-climatological Trends in the Continental United States, 1948-88.J. Climate, 7: pp586-607.
Matzarakis A, Mayer H and Iziomon M G, 1999, Applications of a Universal Thermal Index: Physiological Equivalent Temperature, Int. J. Biometeorology.
Matzarakis  A. (2007). Assessment Method for Climate and Tourism based on Daily Data. Development in Tourism Climatology.
M. Blen Gomez Martin .(2005). Weather, Climate and Tourism a Geography Perspective, Annals of Tourism Research.
Shahraki,Fahimeh; Esmaelnejad, Morteza;Karimian Bostani , Maryam. (2014). Determining the Climate Calendar of Tourism in Sistan- Baluchestan Province, Iran. Romanian Review of Regional Studies.
 Serrano, A., Mateos, V.L., and Garcia, J.A., (1999), Trend Analyisi of Monthly Precipitation Over the Iberian Peninsula for the Period 1921-1995. phys. Chem. EARTH(B), vol:24, no. 1-2: pp 85-90.
Thorsson , S. Lindavist , M and Lindavist, S . (2004). Thermal Bioclimatic Conditions and Patterns of Behavior in an Urban Park in Goteborg Sweden. Int.J.Biomteor.
Turgay, P. and Ercan K, 2005, Trend Analysis in Turkish Precipitation data. Hydrological processes published onlineinwiley Interscience.
Zaninovic, K. Matzarakis, A. (2004). Variation and Trends of Thermal Comfort at the Adriatic Coast. Ber. Meteorol. Inst. Univ. Freiburg.
Zengin Murat , Kopar Ibrahim , Karhan Faris. (2009). Determination of Bioclimatic Comfort in Erzurm- Rize  expressway corridor using GIS, Building and Environment.
Zhang, H.Q.Kulendran, N. 2016, The Impact of Climate Variables onSeasonal Variation in Hong Kong Inbound Tourism Demand, Journal of Travel Research.