انطباق زبان الگو با معماری بومی روستایی ایران در راستای پایداری محیط (مطالعه موردی، دهستان لفور)

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی،استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی،تهران ،ایران

3 دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی،استادیار مدعو گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی،تهران ،ایران

چکیده

در مناطق روستایی، زبان الگوی معماری بیشتر با ابعاد محیطی معماری بومی، انطباق دارد و کریستوفر الکساندر اولین بار با مطرح کردن نظریه زبان الگو گامى مؤثر در این زمینه برداشت. به اعتقاد وی تمامی بناهایی که تاکنون ساخته شده‌اند چه سنتی و چه نوین همگی آن‌ها شکلشان را از زبان‌هایی می‌گیرند که سازندگان‌شان به کار می‌برند؛ و این زبان است که به ساختار معنا و مفهوم می‌بخشد و آن را از بی‌هویتی ناشی از آن نجات می‌دهد. عوامل تعیین‌کننده معماری بومی را می‌توان همان عوامل (موّلدهای) توسعه پایدار یعنی: طبیعت، مردم (جامعه)، ساخت و الگو، دانست. لذا در مقاله پیش رو سعی بر این است تا الگوهای مؤثر بر زبان الگوی معماری بومی روستایی و تأثیر آن در توسعه پایدار روستاها واکاوی شود. به عبارتی در این مقاله مسکن روستایی از دیدگاه معماری مورد بررسی قرار گرفته و به جایی می‌رسد که وجه اشتراک و درهم‌تنیدگی خاصی مشاهده می‌شود و وجه افتراق و تمایزی بین آن‌ها مشاهده نمی‌شود. در واقع کشف ارتباطی مستقیم بین این دو (نگاه معماری و زبان الگو در جغرافیای روستایی) از اهداف این مقاله است. متغیرهای این پژوهش ذاتاً کیفی هستند، مقادیر عددی به خود نمی‌گیرند، بلکه ارزش‌های کیفی را می‌پذیرند؛ اما با روش‌هایی چون رتبه‌بندی (طیفی از رتبه‌های ارزشی: طیف لیکرت در برابر هر گویه پرسشنامه قرارگرفته)، قابل اندازه‌گیری شده‌اند و می‌توان آن‌ها را مورد تحلیل آماری(آزمون فرضیه) -آزمون استقلال صفات قرار داد.

کلیدواژه‌ها


ارجمندیان اصغر(1370)، جمعیت و مسکن، مجله محیط شناسی، شماره 16

اهری، زهرا و همکاران(1367)، مسکن حداقل­، تهران: انتشارات مرکز

بحرینی، سید حسین(1388)، طراحی شهری معاصر، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

بنیاد مسکن انقلاب اسلامی(1393)، مطالعات توسعه ای شهرستان سوادکوه

بنیاد مسکن و انقلاب اسلامی استان گیلان(1377)­­، طرح جامع بهسازی مسکن روستایی، معاونت زمین و مسکن

بهفروز­، فاطمه(1356)، پژوه های در مساکن روستائیان منطقه بیابانی شرق کاشان، دانشگاه تهران، مرکز تحقیقات مناطق کویری و بیابانی ایران

ترابی، زهره و شهام اسدی و علیرضا جزپیری­(1394)، انطباق نظریات کریستوفر الکساندر با کهن الگوهای ایرانی، دومین کنفرانس بین­المللی پژوهش در مهندسی، علوم و تکنولوژی.

تولون، ب(1374)، جغرافیایی سکونت(سکونتگاههای روستایی) ترجمه محمد مظاهری، انتشارات تربیت معلم

دلال پور محمدی، محمدرضا(1379)­­، برنامه ریزی مسکن، انتشارات مهر

راهب، غزال­(1393)، الگویی برای طراحی مسکن روستایی مبتنی بر مشارکت و تأمین نیازهای ساکنین، مسکن و محیط روستا، شماره 146، صص 22- 3.

رجائی، عبدالحمید(1373)، کاربرد ژئومورفولوژی در آمایش سرزمین(مدیریت محیط، نشر قومس

سعیدی، عباس(1375)، شیوه های سکونت گزیزی و گونه های مساکن روستایی، انتشارات بنیاد و مسکن انقلاب اسلامی

سعیدی، عباس(1379)، مبانی جغرافیای روستایی­، تهران: انتشارات سمت

صفی نژاد، جواد(1373)، مبانی جغرافیایی انسانی­، تهران: انتشارات دانشگاه تهران

فیلبرگ، س، ج(1373)، سیاه چادر مسکنکوچنشینان و نیمه کوچ نشینان در تاریخ ترجمه اصغر کریمی، انتشارات قدس رضوی

مجتهدی، احمد(1370)، مقدمه ای بر جغرافیای سکونت در ایران، فصلنامه تحقیقات جغرافیای شماره 22

 Moeini, A. (2018). Geography and Historical Geography of Gorgan and Plain. Tehran: Book Printing Corporation.

Salingaros, Nikos (2012) "Architecture, Patterns, and Mathematics", Nexus Network Journal, vol 1 pp. 75-15. Electronic version available from.

https://www.e-epih.org

https://gadm.org

http://meidoun.ir