ارزیابی و تحلیل ابعاد و مولفه های زیست پذیری شهرهای کوچک در راستای توسعه پایدار (نمونه موردی :بندر دیلم)

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 استادجغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

توسعه پایدار،به طورکلی به تعادل اهداف اقتصادی و اجتماعی وزیست محیطی، اشاره دارد.ویک چشم انداز، بسیار مطلوب را در آینده نوید می دهد.وزیست پذیری،به مجموعه ای از اهداف پایداری اشاره دارد که مستقیما براعضای جامعه تاثیرمی گذارند.بنابراین زیست پذیری،راهی به سوی توسعه پایدار،است.درهمین راستاپژوهش حاضردرپی آنست که با بررسی میزان زیست پذیری،درشهر بندر دیلم آن را به سوی توسعه پایدار،سوق دهد.روش این پژوهش توصیفی وتحلیلی و با استفاده از ابزار پرسش نامه و مشاهده مستقیم است.بنابراین ترکیبی از روش کمی و کیفی است.جامعه آماری آن تمام شهروندان شهر بندر دیلم که درسرشماری سال 1395 برابربا27461نفربوده است.برای تخمین حجم نمونه ازفرمول کوکران استفاده شد که تعداد نمونه مطابق این فرمول 375 نفربوده است.بعد از مشخص شدن حجم نمونه پرسشنامه ها بصورت تصادفی ساده دربین شهروندان پخش‌گردید.وعلاوه براین محقق بصورت حضوری به مشاهده مستقیم شاخص های مورد مطالعه درسطح شهر پرداخته است.اطلاعات به دست آمده با استفاده ازنرافزارSpssوآزمونهای T تک نمونه ای ،آزمون فریدمن تجزیه و تحلیل گردیدند.نتایج به دست آمده نشان دادکه شهربندردیلم ازلحاظ شاخص اقتصادی به دلیل نقش تجاری-گردشگری که به سبب موقعیت بندریش به دست آورده نسبتا زیست پذیر است.وعلاوه بر اشتغال ساکنان خود مهاجرین دائمی و فصلی را از شهرهای دیگه جذب کرده است.اما بعداجتماعی به دلیل کمبود و ضعف درکیفیت شاخص ها جز در شاخص امنیت وهمبستگی اجتماعی مطلوبیت به چشم نمی خورد.همچنین بعد زیست محیطی در این شهر به دلیل محدودیت های محیط طبیعی و عدم رسیدگی سازمانهای ذی ربط در شرایط بدی است و زیست پذیرنمی باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating and Analyzing Livability Dimensions and Components in Small Towns Regarding Sustainable Development: Bandar Deilam (A Case Study

نویسندگان [English]

  • keramatalah zayyri 1
  • ahmad hatami 2
  • sahar mesbahi 2
  • Hassan Ashori 2
1 Professor, Geography and Urban Planning, University of Tehran
2 Master student, Geography and Urban Planning, University of Tehran, Theran, Iran.
چکیده [English]

The sustainable development refers generally to balance at economic, social, and environmental objectives; its future vision looks very favorable. The Livability refers to a set of sustainability goals which directly affect community members. Thus, the viability is the path toward achieving sustainable development. In this regard, this study aimed to investigate Livability in Bandar Deilam to direct it towards sustainable development. This was descriptive-analytical study. The questionnaire (quantitative) and direct observation (qualitative) were used for collecting the data. The population consisted of all citizens in Bandar Deilam in 2016 (N= 27461). Using Cochran’s formula, the sample size was determined to be 375. However, the questionnaires were distributed randomly among citizens. In addition, the researcher, in person, directly observed studied indicators at this city. The collected data were analyzed using one-sample t-test and Friedman test at SPSS software. The findings showed that Bandar Deilam was viable considering its economic index which was achieved by its commercial-tourism role at the port. In addition to employment of its residents, it had attracted many seasonal and permanent migrants from other cities. The social dimension, however, was undesirable, except at security and social solidarity. At environmental dimension, it was not viable and desirable due to limitations of natural environment and mismanagement at relevant organizations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • sustainable development
  • Urban Livability
  • Bandar Deilam

بندر اباد ،علیرضا (1390) : شهر زیست پذیر از مبانی تا معنا ، انتشارات اذرخش ،چاپ  اول ، تهران

حاتمی نژادحسین، رضوانی محمد رضا، خسروی کردستانی فریبا، سنجش میزان زیست پذیری منطقه دو شهرسنندج، نشریه تحلیل فضایی مخاطرات محیطی زمستان 1393.

خراسانی ،محمد امین ،رضوانی ، محمد رضا،مطیعی لنگرودی ،سید حسن،رفیعیان ،مجتبی (1391)سنجش و ارزیابی زیست پذیری روستاهای پیرامون شهری (مطالعه موردی :شهرستان ورامین) ،فصلنامه پژوهش های روستایی، زمستان 1391،سال سوم،شماره چهارم،صص104-79.

خراسانی،محمد امین (1391) : « تبیین زیست پذیری روستاهای پیرامون شهری با رویکرد کیفیت زندگی مطالعه موردی شهرستان ورامین» ،رساله دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران.

ساسان پور،فرزانه،تولایی ،سیمین ،جعفری اسد ابادی ،حمزه (1393) قابلیت زیست پذیری شهر ها در راستای توسعه پایدار شهری(مطالعه موردی :کلان شهر تهران) فصلنامه علمی- پژوهشی  و بین المللی انجمن جغرافیای ایران،پاییز 1393،دوره جدید ،سال 12،شماره 42،صص129-157.

ساسان پور،فرزانه،تولایی ،سیمین ،جعفری اسد ابادی ،حمزه(1394)  سنجش و ارزیابی زیست پذیری شهری در مناطق بیست و دو گانه کلانشهر تهران ، فصلنامه برنامه ریزی منطقه ای،تابستان 1394، دوره 5، سال پنجم، شماره 18 ،صص27-42.

شماعی ،علی  و لیلا بیگدلی (1395) ابعاد زیست پذیری در منطقه 17 تهران ،فصلنامه علمی- پژوهشی  و بین المللی انجمن جغرافیای ایران، پاییز  1395دوره جدید ،سال چهاردهم،شماره 50،صص 171-191.

صرافی، مظفر، توکلی نیا، جمیله، محمدیان مصمم، حسن. (1393). اندیشه های نو در برنامه ریزی شهری. تهران: قدیانی.

ضرابی،اصغر،موسوی،میرنجف،(1388)،بررسی و کارکرد شهرهای کوچک درتوسعه منطقه ای (مطالعه موردی:استان یزد)،مجله جغرافیا و برنامه ریزی محیطی ،دوره20،شماره 2،تابستان 1388

قنبری،محمد،شکوهی،محمداجزاء،رهنما،محمدرحیم،خوارزمی،امیدعلی،(1395)،تحلیلی برزیست پذیری شهری با تاکیدبرشاخص امنیت وپایداری(موردمطالعه:کلانشهرمشهد)،فصلنامه پژوهشی جغرافیای سیاسی،سال اول،شماره سوم.

Baum, S., Arthurson, K., & Rickson, K. (2010). Happy people inmixed-up places: The associationbetween the degree and type of local socioeconomic mix and expressions ofneighbourhood satisfaction. Urban Studies, 47(3), 467–485. http://dx.doi.org/10.1177/0042098009351941.

Burton, M. (2014). Quality of place. In Encyclopedia of quality of life and Well-Being research (pp. 5312–5314): Springer.

Cown (Cowan), Robert (2005), “the dictionary of urbanism”, street wise press.

De Jong, M., et al., (2015). Sustainable–smart–resilient–low carbon–eco–knowledge cities; making sense of a multitude of concepts promoting sustainable urbanization. Journal of Cleaner production, 109, pp. 25-38.-

Heylen, K. (2006). Liveability in social housing: three case studies in Flanders.

Insch, A., & Florek, M. (2010). Place satisfaction of city residents: Findings and implicationsfor city branding. In G. Ashworth, & M. Kavaratzis (Eds.), Towards effectiveplace brand management: Branding European Cities and Regions (pp. 191–204). Cheltenham:Edward Edgar Publishing Limited.

J. Midgley and M. Livermore (1998), “Social Capital and Local Economic Development: Implications for Community Social Work Practice,” Journal of Community Practice 5(1/2): 29-40.

Ley D. (1990). Urban liveability in context. Urban Geography, 11(1), pp. 31-35.

Ley, A. and Newton, P. (2010) ‘Creating and sustaining liveable cities’, in Kallidaikurichi, S. andYuen, B. (Eds.): Developing Living Cities: From Analysis to Action, World Scientific,Singapore.

Litman, T. 2011. Sustainability and Livability: Summary of Definitions, Goals, Objectives and Performance Indicators.Victoria, Canada: Victoria Transport Policy Institute.

 Lowe, M., Whitzman, C., Badland, H., Davern, M., Hes, D., Aye, L., Butterworth, I. andGiles-Corti, B. (2013), Liveable, healthy, sustainable: What are the keyindicatorsfor Melbourne neighbourhoods?The conceptual meaning of livability and its importance to planning today: A case studyof the regeneration of Cardiff Bay. 2014 Author: Spencer Powell (130126436)

 Mastura Adam, Norafida Ab Ghafar, Abubakar Ahmed, and Keumala Nila,(2017), A Systematic Review on City Liveability Global Research in the Built Environment: Publication and Citation Matrix, Journal of Design and Built Environment, Special Issue .

McCrea, R., Stimson, R., & Western, J. (2005). Testing a moderated model of satisfactionwith urban living using data for Brisbane-South East Queensland, Australia. SocialIndicators Research, 72(2), 121–152. http://dx.doi.org/10.1007/s11205-004-2211-

Mercer QualityofLivingSurvey. ⟨www.mercer.com.⟩.

McCrea, R., & Walters, P. (2012). Impacts of urban consolidation on urban liveability:Comparing an inner and outer suburb in Brisbane, Australia. Housing, Theory andSociety, 29(2), 190-206.

Mohamad, Kashef,(2016), Urban livability across disciplinary and professional boundaries, Frontiers of Architectural Research.

Omuta, G. E. (1988). The quality of urban life and the perception of livability: A casestudy of neighbourhoods in Benin City, Nigeria. Social Indicators Research, 20(4),17-440.

Robert Steuteville (2016), “What is a livable Community, Anyway?,” Pubic Square, Congress for New Urbanism (www.cnu.org); at www.cnu.org/publicsquare/2016/10/25/what-livable-communityanyway.

Rue, H., Rooney, K., Dock, S., Ange, K., Twaddell, H., & Poncy, A. (2011). The role of FHWA programs in livability. Retrieved from http://www.fhwa.dot.gov/livability/state_of_the_practice_summary/research2011.pdf; September 28, 2012

Susan Shaheen, et al. (2016), Moving Toward a Sustainable California: Exploring Livability, Accessibility & Prosperity, UC Berkeley Transportation Sustainability Research Center (http://innovativemobility.org) for the California Department of Transportation; at

Tan Khee Giap,(2014), A new approach to measuring the liveability of cities:the Global Liveable Cities Index, World Review of Science, Technology and Sust. Development, Vol. 11, No. 2, 2014.

Türksever, A. N. E., & Atalik, G. (2001). Possibilities and limitations for the measurementof the quality of life in urban areas. Social Indicators Research, 53(2), 163–187.

Veenhoven, R., & Ehrhardt J. (1995). The cross-national pattern of happiness: Test of predictions implied inthree theories of happiness. Social Indicators Research 34, 33–68.

Vuchic, V. (1999) Transportation for Livable Cities, Center for Urban Policy Research,New Jersey

Visser, P., Dam, V. F., & Hooimeijer, P. (2005). The influence of neighbourhoodcharacteristics on geographical differences in house prices in the Netherlands.In European Network for Housing Research (ENHR) International HousingConference (Vol. 29, pp. 149-169).

UN-ESA (United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division)(2014). World urbanization prospects [highlights]. The 2014 revision. (ST/ESA/SER.A/352)

United Nations,(2014),World Urbanization Prospects, REVISION,2014.

UNEP (2013) City-level decoupling. Urban resource fl ows and the governance of infrastructuretransitions. A report of the Working Group on Cities of the International Resource Panel.UNEP, Nairobi

West, S. and M. Badham, (2008). A strategic framework for creating livable new communities: Final report, Victorian Growth Areas Authority: Melbourne, Victoria.

Woolcock, G. (2009). Measuring up? assessing the liveability of Australian cities.In State of Australian Cities: National Conference, Perth (pp. 1-19). PromacoConventions.

Young, E., & Hermanson, V. (2013). Livability literature review: synthesis of current practice. In Transportation Research Board 92nd Annual Meeting (No. 13-2940).Washington, DC, USA: National Association of Regional Councils.