بررسی حضور پذیری کودکان در فضاهای عمومی با رویکرد عدالت فضایی در جغرافیا و برنامه ریزی شهری (نمونه موردی: منطقه 1 و 11 تهران)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران ، ایران

2 استادیار گروه شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

عدالت نقش بسیار مهمی را در جغرافیای شهری بویژه حضورپذیری کودکان در جامعه دارد. در حال حاضر فضاهای عمومی در شهرهای کنونی ایران، در روند شکل‌گیری خود و عدالت فضایی از ضرورت طراحی و مدیریت این فضاها در ارتباط با تاثیر پرورشی آن ها بر شخصیت و هویت کودکان بی‌بهره‌اند. این پژوهش با تاکید عمده بر دسترسی کودکان به فضاهای عمومی اقدام به سنجش حضورپذیری فضاهای عمومی برای کودکان در سطح مناطق و محلات شهر تهران اقدام خواهد نمود و در نهایت،‌ الگوی بهینه فضاهای عمومی مناسب برای حضور کودکان در مناطق مختلف تهران به منظور دستیابی به عدالت ارایه خواهد نمود. پژوهش حاضر با آزمون نظریه‌ی لوفور ابتدا امکان استفاده از این نظریه را در شهر بررسی می‌کند، و چگونگی دستیابی به عدالت فضایی سوجا در جهت حضورپذیری کودکان با استفاده از این نظریه را تجزیه و تحلیل می‌نماید. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده، و نمونه آماری منطقه 1 و 11 تهران می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the presence of children in public spaces with the approach of spatial justice in geography and urban planning (Case study: Districts 1 and 11 of Tehran)

نویسندگان [English]

  • Nazila Poorghasem 1
  • , Alireza Bandarabad 2
  • Varaz Moradi masihi 3
1 Ph.D student, Architecture and urban studies, Tehran central branch, Azad university, Tehran,Iran
2 Assistant Professor, Department of Urban Planning, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Urban Planning, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Justice plays a very important role in the urban geography of children's presence in society. Today, public spaces in the current cities of Iran, in the process of their formation and spatial justice, have made the necessity of designing and managing these spaces unaffected by their upbringing effect on the personality and identity of children. This Research with a major emphasis on children's access to public spaces, it will measure the availability of public spaces for children in the areas and neighborhoods of Tehran, and finally, The optimal model of public spaces suitable for the presence of children in different areas of Tehran in order to achieve justice will be presented. In this paper, by examining Lefebvre's theory, he first examines the possibility of using this theory in the city, and analyzes how to achieve Soja's spatial justice in the presence of children using this theory. The research method is descriptive-analytical, and is a statistical sample of Tehran's 1st and 11th districts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • sustainable development
  • Spatial justice
  • Attendance
  • Theory of the Right to the City
  • children
  • Environmental Psychology
ابراهیمی، حمیدرضا.، سعیدی رضوانی، نوید، معانی منجیلی، آرزو(1390)، تدوین اصول طراحی فضاهای بازی کودکان با تأکید بر گروه سنی5 تا 12 سال (مطالعه موردی : رشت). مجله باغ نظر 8 (19) : 42 – 31.
استانداری تهران، (١٣٩١). همانندسازی اطلاعات جمعیتی‌ استان‌ تهران، ١٣٧٥-١٣٩٠ بر اسـاس تقسیمات‌ کشوری سال ١٣٩٠، تهران‌، معاونت‌ برنامه ریزی، دفتر آمار و اطلاعات‌، الگوی‌ توسعه منطقه یازده (وزارت مسکن و شهرسازی) سند راهبردی توسعه مـحلات تـهران در سـال‌ ١٣٨٨‌، شهرداری تهران.
اسمیت، دیوید (1381)، کیفیت زندگی: رفاه انسانی و عدالت اجتماعی، ترجمه دکتر حسین حاتمی‌نژاد و حکمت شاه‌آبادی، مجله اطلاعات سیاسی ـ اقتصادی، شماره 185 و 186، صص 173-160.
امانپور، سعید و همکاران (1396). بررسی و تحلیل پراکنش خدمات شهری با رویکرد عدالت فضایی در کلانشهر اهواز (با استفاده از تکنیک ادغام)، فصلنامه برنامه ریزی منطقه ای، سال 7، شمارۀ پیاپی 25.
حاتمی‌نژاد، حسین و راستی، عمران (1385)، عدالت فضایی و عدالت اجتماعی: ارزیابی و مقایسۀ دیدگاه‌های جان رالز و دیوید‌هاروی، زمین، شماره 9، صص 95-82.
حاتمی‌نژاد، حسین؛ فرهودی، رحمت‌الله و محمدپور جابری، مرتضی (1387)، تحلیل نابرابری اجتماعی در برخورداری از کاربری‌های خدمات شهری (مورد مطالعه: شهر اسفراین)، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شماره 65، صص 85-71.
حبیبی، ماندانا(1389)، تدوین اصول و ضوابط شهر پربازی (playfull city)، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین.
حکمی، نرجس (1390)، "شهر امن برای کودکان"، پایان نامه کارشناسی ارشد شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین
داداش‌پور،‌هاشم و رستمی، فرامرز (1390)، بررسی و تحلیل شیوۀ توزیع خدمات عمومی شهری از دیدگاه عدالت فضایی (مطالعۀ موردی: شهر یاسوج)، جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، شماره 16، صص 198-171.
دیکنز، پیتر (١٣٧٧). جامعه شناسی شهری‌، جامعه‌، اجتماع‌ محلی و طبیعت انـسانی، تـرجمه حسین بهروان، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
سجادی، حمیرا؛ وامقی، مروئه و مدنی قهفرخی، سعید ( 1389 ) عدالت اجتماعی و سلامت کودکان، مجله رفاه اجتماعی،
سرویس خبر گزارش (1386)، سبز راه ونکوور مسیری متفاوت، ماهنامه اطلاع رسانی، آموزشی و پژوهشی شوراها
سعیدی رضوانی،‌ هادی(1391)، رساله تبیین مفهوم و شاخص سازی شهرعدالت محور:نمونه ارزیابی شهر تهران، دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران
شیعه، اسماعیل (1386)، آماده سازی شهر برای کودکان؛ نمونه مورد بررسی : تهران، تهران، سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، نشر شهر
عبدی دانشپور، زهره ( 1378 ) تحلیل عدم تعادل فضایی در شهرها، مورد تهران، مجله صفه، سال نهم، شماره بیست و نهم،
عدالت در شهر، توزیع فضایی امکانات و خدمات و تناسب آن با جمعیت ساکن در مناطق شهر تهران، خرداد ماه 139، مرکزمطالعات و برنامه ریزی شهر تهران
کاپلان، پاول اس، (1381)، روانشناسی رشد سفر پرماجرای کودک، ترجمه: مهرداد فیروزبخت، تهران، ‌نشر رسا.
کاشانی جو، خشایار، هرزندی، سارا، ایل ناز فتح العلومی (1392)، بررسی معیارهای طراحی مطلوب فضای شهری برای کودکان، نمونه موردی: محله نظامیه تهران، نشریه معماری شهرسازی آرمان‌شهر، شماره 11، پاییز و زمستان 13، شماره صفحه مقاله 249- 2ا39.
ماجدی، حمید و دیگران (1390) "بازتعریف فضای شهری) مطالعه موردی: محور ولیعصر حد فاصل میدان ولیعصر تا چهارراه ولیعصر، دوفصلنامه مدیریت شهری، شماره 27، صص 283-263
مثنوی، محمدرضا (1382)، الگوی توسعۀ پایدار و توسعه شهری جدید: شهرهای فشرده و شهر گسترده، مطالعات محیطی، شماره 31، صص 104-89.
مرصوصی، نفیسه ( 1383 ): تحلیل فضایی عدالت اجتماعی در شهر تهران، ماهنامه پژوهشی آموزشی شهرداریها.شماره 65. انتشارات سازمان شهرداریها.
مرصوصی، نفیسه (1383)، توسعه‌یافتگی و عدالت اجتماعی شهر تهران، پژوهش‌های اقتصادی، شماره 14، صص 32-19.
مرکز آمار ایران، سرشماری‌ عمومی‌ نفوس و مسکن ١٣٨٥ و ١٣٩٠ و نـتایج کـلی‌ شـهر‌ تهران (مناطق‌ ٢٢‌ گانه‌ )، ١٣٨٨، تهران، مرکز آمار‌ ایران، دفتر ریاست امور بین الملل و روابـط عـمومی.
معاونت شهرسازی و معماری‌ (١٣٩١‌). ضوابط‌ و مقررات طرح تفضیلی‌ جدید‌ شـهر تـهران، اردیبهشت ١٣٩١‌، شهرداری‌ تهران.طرح تفضیلی منطقه یازده در سال ١٣٩١، شهرداری تهران.
منصوری، سید امیر. و قره بیگلو، مینو. (1390) کیفیت فضای باز شهری در تعامل با کودکان. فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 6، 72-63.
نمازیان، ‌علی، ‌قارونی، ‌فاطمه(1392)، حلقه گمشده روان شناسی محیط در آموزش معماری، نشریه علمی- پژوهشی انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، شماره 5، بهار و تابستان 139.صفحات 131-121.
هاروی، دیوید ( 1379 ) عدالت اجتماعی و شهر، ترجمه فرخ حسامیان و محمدرضا حائری، انتشارات شرکت پردازش و برنامهریزی شهری، چاپ دوم.تهران
هاروی، دیوید (1376)، عدالت اجتماعی و شهر، ترجمه فرخ حسامیان و دیگران، تهران، شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری (وابسته به شهرداری تهران).
Aaron Reuben, Louise Arseneault, Daniel W. Belsky, Avshalom Caspi, Helen L. Fisher, Renate M. Houts, Terrie E. Moffitt and Candice Odgers (2019). Residential neighborhood greenery and children's cognitive development, Social Science & Medicine, 10.1016/j.socscimed.2019.04.029.
Altman, I. (1975). The Environment and Social Behavior: Privacy‌, Personal‌ Space‌, Territory, and Crowding.
Ana Luisa Maffini, Clarice Maraschin (2019). Urban Segregation and Socio-Spatial Interactions: A Configurational Approach, Urban Sci. 2018, 2, 55; doi:10.3390/urbansci2030055.
Audrey, Suzanne, Batista-Ferrer, Harriet (2015), Healthy urban environments for children and young people: A systematic review of intervention studies, Health &Place36(2015)97–117.
B. Rittle-Johnson, E. Zippert, K. Boice The role of patterning and spatial skills in early mathematics development Early Child. Res. Q. (2018), 10.1016/j.ecresq.2018.03.006
Becker, Howard S (1963).Outsider‌: Studies‌ in‌ the‌ Sociology‌ of‌ Deviance. New York: Macmillan.
Bethany Rittle-Johnson, Erica L. Zippert, Katherine L. Boice (2018), Data on preschool children׳s math, patterning, and spatial knowledge, Data in Brief, Volume 20, Pages 196-199, ISSN 2352-3409, https://doi.org/10.1016/j.dib.2018.07.061.
Blinkert, Baldo (2004), “Quality of the city for children: chaos and order”, No:14;99-112; Retrived 29 June,2006 from
Bogossian, Paul (2001). What is Social Construction?. Times literary Supplement, Febrary.
Bollig, Sabine & Millei, Zsuzsa. (2018). Spaces of early childhood: Spatial approaches in research on early childhood education and care. Journal of Pedagogy. 9. 5-20. 10.2478/jped-2018-0001.
Boyne, G.A., & Powell, M. (2002). The spatial strategy of equality and the spatial division of welfare, Policy and Administration, 32(2),181-94.
Jane, J. (1961). The death and life of great American cities. New-York‌, NY‌: Vintage.
Kabisch, Nadja, Haase, Dagmar, (2014). Green justice or just green? Provision of urban green spaces in Berlin, Germany, Landscape and Urban Planning 122 (2014) 129– 139.
Kinman, E. L. (1999), Evaluating health services equity at a primary care clinic in Chilmark. Bolivia Social Science & Medicine49 (5), 663–678.
Lancy, D. F. (2008). The Anthropology‌ of‌ Childhood: Cherubs, Chattel. Changelings.
Lancy, D. F. (2008). The Anthropology of Childhood: Cherubs, Chattel. Changelings. Cambridge. New York: Cambridge, 480.
Sella F, Lucangeli D and Zorzi M (2018) Spatial and Verbal Routes to Number Comparison in Young Children. Front. Psychol. 9:776. doi: 10.3389/fpsyg.2018.00776
Sella, F., Berteletti, I., Lucangeli, D., and Zorzi, M. (2017). Preschool children use space, rather than counting, to infer the numerical magnitude of digits: evidence for a spatial mapping principle. Cognition 158, 56–67. doi: 10.1016/j.cognition.2016.10.010
Senatsverwaltung für Stadtentwicklung und Umwelt. (2013). (Availability of public, near-residential green space) Erreichbarkeit von öffentlichen und wohnungsnahen Grünflächen. Retrieved from: http://www.stadtentwicklung. berlin.de/umwelt/umweltatlas/eda605 01.htm
Shackell, A., Butler, N., Doyle, Ph & Ball, D. (2008). design for play: a guide to creating successful play spaces.Available from : http://www.freeplaynetwork.org.uk/pubs/design-for-play.pdf
Smoyer-Tmic, Karen E., Hewko, Jared N., Hogdson, M. John, (2004) Spatial Accessibility and Equity of Playgrounds in Edmonton, Canada, Canadian Geographer, Volume 48, Issue3, Pages287-302, Retrived from:
Soja, E. (2010), Seeking Spatial Justice, Publisher: University of Minnesota Press.
Soja, Edward W. (2010). Seeking spatial Justice, University of Minnestoa press, Minneapolis.
Spector, Malcom & John Kitsuse, (1987) ed2, Constructing Social Problems, New York: Aldine de‌ Gruyter.
TsouKo-Wan, Hung, Yu-Ting and Chang Yao-Lin, (2005), An accessibility-based integrated measure of relative spatial equity in urban public Facilities, Department of Urban Planning, National Cheng Kung University, Tainan 70101, Taiwan.
UNICEF. (2005). Citles with Children, Child Friendly Cities in Italy.
UNICEF,Innocenti Research Centre, (2004). Buildig Child Freindly Cities: A Framework for Action, International Secretariat for Child Friendly Cities, Website: www.childfriendlycities.org.
Wagner, Cynthia (2011). Spatial Justice and the City of São Paulo, Leuphana: University Lüneburg.
Walker-Springett, Kate, Jefferson, Rebecca, B€ock, Kerstin, Breckwoldt, Annette, Comby, Emeline, Cottet, Marylise, Hübner, Gundula, Le Lay, Yves-François, Shaw, Sylvie, WylesWays, Kayleigh, (2016). forward for aquatic conservation: Applications of environmental psychology to support management objectives, Journal of Environmental Management 166 (2016) 525e536.
Zamani, Z. (2010). Child, nature, city- the necessity for‌ revival‌ of‌ natural landscapes to children’s living environment. Journal of MANZAR, 4: 58-61.
Zamani, Z. (2010). Child, nature, city- the necessity for revival of natural landscapes to children’s living.
Zolfaghari, M. & Shahsavari‌, E. (2010‌). The‌ role of "creativity parks" in kids’ creativity and innovation nurture. The first annual Conference‌ on‌ Management, Innovation and Entrepreneurship, Shiraz.