ارائه‌ی الگوی توسعه‌ی منطقه‌ای با تأکید بر پیشران‌های تأثیرگذار چندوجهی (مطالعه موردی: منطقه آزاد ارس)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران

2 عضو هیئت علمی گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران

چکیده

توسعه‌ی منطقه‌ای رویکردی چندوجهی از تأثیرگذاری سیستم‌های داخلی و خارجی بر سطوح گوناگون فضایی و کنش و واکنش متقابل آنها در منطقه می‌باشد که در نهایت موجبات تعادل درونی و بیرونی منطقه و توسعه‌ی آن را فراهم می‌نماید. با توجه به اهمیت موضوع توسعه‌ی منطقه‌ای، تحقیق حاضر در پی شناسایی پیشران‌های تأثیرگذار بر توسعه‌ی منطقه‌ی آزاد ارس در ابعاد مختلف می‌باشد. روش تحقیق در مطالعه‌ی حاضر کاربردی با ماهیت توصیفی – تحلیلی است. جامعه‌ی آماری تحقیق نیز شامل مدیران، مسئولان، کارشناسان شهری و نخبگان دانشگاهی منطقه آزاد ارس (حدوداً 1400 نفر) می‌باشد و حجم نمونه بر اساس مدل اصلاح‌شده‌ی کوکران 344 نفر برآورد شده است. همچنین برای تجزیه و تحلیل داده‌های تحقیق از مدل حداقل مجذورات جزئی در نرم‌افزار Warp-PLS استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که در بین پیشران‌های مورد بررسی بیشترین تأثیرگذاری مربوط به پیشران‌های ظرفیت‌سازی نهادی - مدیریتی (IMC)، اقتصادی (E)، هم‌افزایی نهادی (IS) و مدیریت سازمانی حمایت‌کننده (SOM) می‌باشد که به ترتیب ضرایب استخراج شده بر اساس مدل ساختاری تحقیق برای هر کدام 65/0، 61/0، 55/0 و 48/0 بوده است. در بین متغیرهای فرعی نیز بیشترین تأثیرگذاری مربوط به مؤلفه‌های جذب سرمایه‌گذاری‌های داخلی و بین‌المللی بر اساس بازاریابی و تبلیغات مناسب و وجود نسبیت در پیش‌بینی و قطعی ندیدن همه‌ی مسائل آتی به ترتیب با ارزش 64/0 و 63/0 می‌باشد. همچنین نتایج آزمون استون- گیسر که برای پیشران‌های توسعه‌ی منطقه‌ای برابر با 141/0 محاسبه شده است، نشان می‌دهد که مدل در نظر گرفته شده، ظرفیت و توان پیش‌بینی لازم را دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Presenting a Regional Development Model with Emphasis on Multifaceted Proponents (Case Study: Aras Free Zone)

نویسندگان [English]

  • Ahmad Kamousi Alamdari 1
  • Hossein Asghari 2
  • Alireza Poursheykhian 2
  • Sedighe Hasanimehr 2
1 Ph.D. Student of Geography and Urban Planning, Astara Branch, Islamic Azad University, Astara, Iran
2 Assistant Professor, Departement of Geography and Urban Planning, Astara Branch, Islamic Azad University, Astara, Iran
چکیده [English]

Regional development is a multifaceted approach to the impact of internal and external systems on different spatial levels and their interaction and response in the region that this ultimately provides the internal and external balance of the region and its development. Due to the importance of the issue of regional development, the present study seeks to identify the factors that influence the development of Aras Free Zone in different dimensions. The research method is applied in the present study with descriptive-analytical in nature. The statistical population of the study also includes managers, officials, urban experts and academic elites of Aras Free Zone (about 1400 people) and the sample size is estimated to be 344 based on the modified Cochran model. Also, to analyze the research data was used partial least squares model in Warp-PLS software. The results show that among the propellants studied, the most affected are proponents of institutional-managerial (IMC), economic (E), institutional synergy (IS) and supporting organizational management (SOM) that the coefficients extracted based on the structural model of the research were respectively with values 0.65, 0.61, 0.55 and 0.48. Among the sub-variables, the most influential factors were related to the components of attracting domestic and international investments based on appropriate marketing and advertising and the relevance of predicting and not defining all future issues respectively with values of 0.64 and 0.63. Also the results of the Stone-Geyser test, calculated for regional development propulsion equal to 0.141, show that the model has the necessary predictive capacity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Development
  • Region
  • Aras Free Zone
  • Partial least squares model
-احمدیان ، مهدی. زنگی-آبادی ، علی، کرمی ، محمد. (1393). تجزیه و تحلیل فضایی شاخص های توسعه منطقه ای با استفاده از Tapsis ، AHP و تجزیه و تحلیل خوشه (نمونه مورد: استان کردستان) ، تحقیقات بوم شناسی شهری ، 5 (9) ، 83-96.
-علیزاده ، هادی. (1392). تجزیه و تحلیل مولفه‌های پایداری حمل و نقل شهری در کشورهای در حال توسعه. مطالعه موردی ایران - اهواز ، پایان نامه فوق لیسانس جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، دانشگاه شهید چمران اهواز ، استاد راهنما: سعید امانپور
-بزازاده ، مهدی. داداش پور ، هاشم، (1393). تجزیه و تحلیل عوامل کلیدی تأثیرگذار بر توسعه منطقه ای با استفاده از رویکرد آینده نگری منطقه ای ، مطالعه موردی استان آذربایجان غربی ، ایران ، برنامه ریزی فضایی ، 4 (2) ، 79-104.
-قالیباف ، محمد باقر. عزت پناه ، بختیار. پورموسوی ، سید. موسی. (1389). تمرکز فضایی و تأثیرات آن بر گسترش فیزیکی و ساختار فضایی شهری ، فضای جغرافیایی ، 10 (32) ، 180-151
-کامران ، حسن. (1381). علل توسعه نیافتگی مناطق آزاد ایران ، تحقیقات جغرافیایی ، 17 (65-66) ، 32-42.
-موریس ، (1387)جغرافیا و توسعه ، ترجمه صدیقه لطفی ، چاپ اول ، مازندران ، انتشارات دانشگاه مازندران.
-پریزادی ، طاهر، اسدی ، صالح، مولایی ، محمد، شیخی ، حجت (1391)بررسی مزایای نسبی قابلیت های توسعه منطقه ای در بنادر شمالی ایران با استفاده از تکنیک های Topsis و Electre ، برنامه ریزی منطقه ای ، 2 (6) ، 15-29.
-پیری سارمانلو ، عادل (1396). توسعه مناطق آزاد تجاری در چارچوب سیستم اقتصاد مقاومتی (مطالعه موردی: منطقه چابهار) ، تحقیقات ملل ، 2 (17) ، 89-103.
-صائبی ، محمد حسین. (1390)مطالعه تطبیقی ​​توسعه منطقه ای ؛ مطالعه موردی منطقه خراسان رضوی ، تحقیقات بوم شناسی شهری ، 3 (5) ، 35-50.
ضرابی ، اصغر. تبریزی ، نازنین(1390). تعیین سطح توسعه استانهای مازندران با رویکرد تحلیل عاملی ، درمان محیطی ، 4 (12) ، 63-77.
زیاری ، کرامت الله. (1389). مکاتب ، نظریه‌ها و مدل های برنامه ریزی و برنامه ریزی منطقه ای ، تهران ، انتشارات دانشگاه تهران.
زیاری ، کرامت الله. (1394). اصول و روشهای برنامه ریزی منطقه ای ، تهران ، انتشارات دانشگاه تهران.
-شیخی ، حجت. شاهیوندی ، احمد، (1391). تحلیل توسعه منطقه ای و طبقه بندی شهری در منطقه زاگرس ، برنامه ریزی فضایی ، 2 (2) ، 21-40.
شیعه، اسماعیل، (1391) درآمدی بر مبانی برنامه ریزی شهری ، تهران ، انتشارات دانشگاه علم و صنعت
-Agudelo-Vera. M, Mels. A, R, Keesman, K, J, Rijnaarts, H, H, M (2011), Resource management as a key factor for sustainable urban planning, Journal of Environmental Management, 92 (10), Pp 2295-2303.
-Baissac, C.2011.Brief history of SEZs and overview of policy debates. In Farole, T.Special Economic Zones in Africa: Comparing Performance and Learning from Global Experience. Washington, DC: World Bank.
-Bazazzadeh, M. Dadashpoor, H. Matof, S. (2014). Analysis the Key Factors Impacting on Regional Development using Regional Foresight approach, The Case Study of West Azerbaijan Province, Iran, Spatial Planning, 4 (2), 79-104. [In Persian].
-Denga, Y, Fub, B (2018) Chuanzhun Sund, effects of urban planning in guiding urban growth: Evidence from Shenzhen, China, Cities 83 (2018) 118–128, journal homepage: www.elsevier.com/locate/cities.
-Henseler, J., Ringle, C. M., and R, R, Sinkovics, (2009). The use of partial least squares path modeling in international marketing, Advances in International Marketing, 20, pp: 277-320.
-Johnson, D.A. (2002), Regional Planning, History of, International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences, University of Tennessee, USA: 12925–12930.
-Sargent, John; Matthews, Linda. "China vs. Mexico in the Global EPZ Industry: Maquiladoras, FDI Quality and Plant Mortality" (PDF). University of Texas Pan America. Retrieved 2009-11-11.
-Shahraki, A, A (2019), Sustainable regional development through knowledge Networks: Frontiers of Architectural Research, Review of case studies, journal homepage: www.keaipublishing.com/foar,PP1-12.
-Soja, EW. (2009), Regional Planning and Development Theories, International Encyclopedia of Human Geography, University of California – Los Angeles, Los Angeles, CA, USA: 259–270.
-Streeten, P. 1999. Economic Development in third world, Boston University. http://www.ostan.kd.ir.
-Sullivan.A; Sheffrin, Steven M. (2003). Economics: Principles in action. Upper Saddle River, New Jersey 07458: Pearson Prentice Hall. p. 454. ISBN 0-13-063085-3.
-https://freezones.ir