بررسی اثرات گردشگری تجاری بر ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و کالبدی شهرها (نمونه موردی: منطقة آزاد ارس)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

چکیده

هدف این پژوهش بررسی اثرات گردشگری تجاری بر ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و کالبدی شهرها در منطقه آزاد ارس است. روش تحقیق پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی ـ‌ تحلیلی و علی ـ مقایسه‌ای است. در بخش نخست با استفاده از آزمون t تک نمونه‌ای میانگین هر یک از گویه‌ها محاسبه شد. سپس با توجه به بازخورد پاسخ کارشناسان، برای تحلیل میزان اثرگذاری ابعاد و آزمون فرضیه‌های پژوهش از آزمون رگرسیون خطی چندگانه استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که میانگین هریک از ابعاد گردشگری تجاری (۴.۳۵)، اقتصادی (3.92)، اجتماعی (3.72) و کالبدی (3.31) از مقدار متوسط نظری (۳) بالاتر می‏باشد. به دلیل مثبت بودن تفاوت میانگین کلی هریک از ابعاد، می‌توان ذکر کرد که گردشگری تجاری بر ساختارهای موجود مورد مطالعه اثرگذار می‌باشد. نتایج آزمون همبستگی نشان می‌دهد میان گردشگری تجاری با ابعاد سه گانه پژوهش همگی معنادار و مثبت بودهاند. همچنین آزمون رگرسیون خطی چندگانه نشان می‌دهد که رابطه‌ی محکمی بین اثرات گردشگری تجاری و ساختارهای موجود وجود دارد (R=0.99). درمجموع ساختارهای سه‌گانه توانستند 0.69 درصد از میزان تغییر واریانس در گردشگری تجاری را پیش‌بینی کنند ((F(9,63)= 35.08 p<0.05. به‌جز ساختار یا بعد اجتماعی (1.268) که رابطه معنادار مثبتی با گردشگری تجاری داشت،‌ دو شاخص دیگر اقتصادی (0.043-‌‌‌) و کالبدی (0.060-) فاید این وضعیت بودند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Effects of Commercial Tourism on Economic, Social and Physical Structures of Cities (Case Study: Aras Free Zone)

نویسندگان [English]

  • Ghorbanali Karegar Asl Zonozy 1
  • Bakhtyar ezatpanah 2
  • Reza Valizadeh 3
1 Department of Geography and urban planning, Marand Branch, Islamic azad university, Islamic Azad university, Marand, Iran
2 Assistant Professor of Department of Geography and urban planning , Marand branch, Islamic azad university ,Marand,Iran
3 Assistant Professor of Geography and Urban Planning, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.
چکیده [English]

The purpose of this study is to investigate the effects of commercial tourism on the economic, social and physical structures of cities in the Aras Free Zone. The research method of the present study is applied in terms of purpose and comparative in terms of descriptive-analytical and causal methods. In the first part, the mean of each item was calculated using a single sample t-test. Then, according to the feedback of experts, multiple linear regression test was used to analyze the effect of dimensions and test the research hypotheses. The results of this study show that the average of each of the dimensions of commercial (4.35), economic (3.92), social (3.72) and physical (3.31) tourism is higher than the theoretical average (3). Due to the positive difference in the overall average of each dimension, it can be said that business tourism affects the existing structures under study. The results of the correlation test show that between business tourism and the three dimensions of research have all been significant and positive. Multiple linear regression tests also show that there is a strong relationship between the effects of commercial tourism and existing structures (R = 0.99). In total, the three structures were able to predict 0.69% of the variance in commercial tourism (F (9,63) = 35.08 p <0.05. Except for the structure or social dimension (1.268), which had a significant positive relationship with business tourism, Two indicators Other economic (- 0.043) and physical (- 0.060) benefits of this condition.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Business Tourism
  • Economic
  • Social and Physical Structures
  • Multiple linear regression
  • Aras Free Zone
احمدی، علی؛ شماعی، علی؛ علی اکبری، اسماعیل؛ موحد، علی (1397). تحلیل فضایی بازتاب‌های گردشگری تجاری در شهرهای شمال غرب کشور (مطالعه موردی شهر بانه). نشریه گردشگری شهری، 5(3)، 143-160. doi: 10.22059/jut.2018.234619.330
حاجی نژاد، علی؛ پورطاهری، مهدی؛ احمدی، علی (1388). تأثیرات گردشگری تجاری بر توسعه کالبدی ـ فضایی مناطق شهری. پژوهشهای جغرافیای انسانی، 42(70)، 91-109.
حیدری چیانه، رحیم (۱۳۸۳). «ارزیابی برنامه ریزی صنعت توریسم در ایران»، رساله دکتری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تبریز.
سهمگین، حسین (۱۳۸۴). امکان سنجی توسعه توریسم در استان کهگیلویه و بویراحمد نمونه موردی شهرهای یاسوج و سی سخت)، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری، به راهنمایی رحمت الله منشی زاده، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان، ۱۳۹۳
شهماری اردجانی، رفعت و کاموسی علمداری، جواد (1398). بررسی گونه‌های گردشگری موثر بر توسعه گردشگری
قربانی، رسول (۱۳۸۲). «توریسم و پویایی فضای شهری»، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه تبریز، شماره 13، دوره ۹، ص ۱۱۷-۱۳۲.
رمضان‏زاده، احمد؛ اسدالهی، حسین؛ شیری، حسن؛ زارعی، محمود (1394). بررسی عوامل موثر بر تقاضای گردشگری منطقه آزاد ارس، کنفرانس بین‏المللی مدیریت و اقتصاد در قرن 21، اسفندماه، 1394.
مرکز آمار ایران، ۱۳۹۵، سرشماری عمومی نفوس و مسکن، خلاصه نتایج داده‌های سرشماری استان آذربایجان شرقی.
منطقه آزاد ارس، نشریه گردشگری شهری، 6(1)، 33-46  doi: 10.22059/jut.2018.245041.427
هاروی، دیوید (۱۳۷۹). عدالت اجتماعی و شهر، ترجمه فرخ حسامیان و محمدرضا حائری، انتشارات شرکت پردازش و برنامه.
وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی ارس: http://farsi.tpo.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=1&fkeyid=&siteid=1&pageid=6331
Aminian, Ali. (2012) Environmental Performance Measurement of Tourism Accommodations in the Pilgrimage Urban Areas: The Case of the Holy City of Mashhad, Iran, Asia Pacific International Conference on Environment-Behavior Studies, Salamis BayConti Resort Hotel, Famagusta, North Cyprus, 7-9 December 2011, Procedia - Social and Behavioral Sciences 35, pp.514-522.
Alizadeh, K. (2003). the effects of presence of tourists on the sustainability of environment. No. 44, Year 35.
Balaguer, J., & Cantavella-Jorda, M. (2002). Tourism as a long-run economic growth factor: the Spanish case. Applied economics, 34(7), 877-884.
Blatter, J. (2004). From ‘spaces of place’to ‘spaces of flows’? Territorial and functional governance in cross‐border regions in Europe and North America. International journal of urban and regional research, 28(3), 530-548.
Bramwell, L., & Hykawy, E. (1999). The Delphi technique: a possible tool for predicting future events in nursing education. Canadian Journal of Nursing Research Archive, 30(4).
Crossley, J. C., Rood, S., Brayley, R. E., Price-Howard, K., & Holdnak, A. (2018). Introduction to commercial recreation and tourism: an entrepreneurial approach (No. Ed. 7). Sagamore Publishing LLC.
Davidson, R., 1996, Business Travel, 4h edition, Longman, London.
Dodds, R., & Joppe, M. (2001). Promoting urban green tourism: The development of the other map of Toronto. Journal of Vacation Marketing, 7(3), 261-267.
Edwards, D., Griffin, T., & Hayllar, B. (2008). Urban tourism research: developing an agenda. Annals of Tourism Research, 35(4), 1032-1052.
Guo, Z., Robinson, D., & Hite, D. (2017). Economic impact of Mississippi and Alabama Gulf Coast tourism on the regional economy. Ocean & coastal management, 145, 52-61.
Hawkins, D. E., & Mann, S. (2007). The World Bank’s role in tourism development. Annals of Tourism Research, 34(2), 348-363.
Haber, S., & Lerner, M. (1999). Correlates of tourist satisfaction. Annals of tourism research, 1(26), 197-201.
Higham, J., & Lück, M. (2002). Urban ecotourism: a contradiction in terms?. Journal of ecotourism, 1(1), 36-51.
Hang*, P. L. K. (2004). “The southern sound”(Nanyin): tourism for the preservation and development of traditional arts. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 9(4), 373-382.
Kazemi, Mehdi, (2006) 5, "Tourism Management". First Edition, Khome Publications.
Kim, S. S., Timothy, D. J., & Han, H. C. (2007). Tourism and political ideologies: A case of tourism in North Korea. Tourism Management, 28(4), 1031-1043.
Lee, C. C., & Chang, C. P. (2008). Tourism development and economic growth: A closer look at panels. Tourism management, 29(1), 180-192.
Monterrubio, C., Osorio, M., & Benítez, J. (2018). Comparing enclave tourism's socioeconomic impacts: A dependency theory approach to three state-planned resorts in Mexico. Journal of destination marketing & management, 8, 412-422.
Manca, D. P., Varnhagen, S., Brett-MacLean, P., Allan, G. M., Szafran, O., Ausford, A., ... & Turner, D. (2007). Rewards and challenges of family practice: Web-based survey using the Delphi method. Canadian Family Physician, 53(2), 277-286.
Newstrom, john. & Scannell, Edward. (1998) The big book of team-building games, New York: McGraw Hill.
Oranga, H. M., & Nordberg, E. (1993). The Delphi panel method for generating health information. Health policy and planning, 8(4), 405-412.
Pothof, R. (2006). Urban Heritage Tourism A Case Study of Dubrovnik. Bournemouth University, UK: European Tourism Management.
Windle, P. E. (2004). Delphi technique: assessing component needs. Journal of perianesthesia nursing: official journal of the American Society of PeriAnesthesia Nurses, 19(1), 46.
WTO, http://www.world-tourism.org/newsroom/Release/2005/July, 2005b.