ارزیابی جایگاه اقتصادی پسماندهای جامد شهری (مورد مطالعه شهر آمل)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران

3 عضو هیئت علمی گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران

چکیده

مقاله حاضر به بررسی جایگاه اقتصادی مواد قابل بازیافت در مناطق تحت پوشش شهرداری آمل می پردازد. در مرحله اول مطالعه؛ پس از تدوین، تلخیص و استخراج اطلاعات از مطالعات میدانی، اسنادی، مصاحبه و پرسشنامه، از تحلیل SWOT برای تعیین استراتژی های مدیریت پسماند در شهر آمل استفاده گردید و مهم ترین نقاط قوت و ضعف و فرصت و تهدید برای ارایه راهبردهای تهاجمی، بازنگری، تنوع بخشی و تدافعی شناسایی شده است. در مرحله دوم؛ پس از تحلیل عوامل داخلی و عوامل خارجی، برای تجزیه و تحلیل همزمان عوامل داخلی و خارجی از ماتریس داخلی و خارجی استفاده شده است. در مرحله سوم نیز بر اساس مدل SWOT، راهبردهایی جهت مدیریت پسماند شهری ارایه می‌گردد و در نهایت نیز با استفاده از تکنیک ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی QSPM، مشخص گردید که کدام یک از گزینه‌های استراتژی انتخاب شده، امکان پذیر می‌باشد و در واقع این استراتژی‌ها، اولویت‌بندی شده است. یافته های ماتریس برنامه ریزی کمی QSPM نشان می دهد استراتژی ششم (WT1. ایجاد منابع مالی پایدار جهت تامین هزینه‌های مورد نیاز مدیریت پسماند) با نمره جذابیت 93/3 از بیشترین جذابیت برای رونق اقتصادی برخوردار است.

واژگان کلیدی: منابع تولید، پسماند جامد، عوامل اقتصادی

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessing the economic status of municipal solid waste (Case study of Amol city)

نویسندگان [English]

  • mohammad mohammadi 1
  • alireza poursheykhian 2
  • Hossein Asghari 3
  • rafat shahmari ardajani 2
1 PhD student in Geography and Urban Planning, Astara Branch, Islamic Azad University, Astara, Iran
2 Assistant Professor, Department of Geography, Astara Branch, Islamic Azad University, Astara, Iran
3 Assistant Professor, Departement of Geography and Urban Planning, Astara Branch, Islamic Azad University, Astara, Iran
چکیده [English]

This article reviews the economic position of recyclable materials in the regions covered by Amol Municipality. In the first stage; after editing, summarizing and extracting information from the field, documentary studies, interview and questionnaire we have used SWOT analysis to determine Waste management strategies in Amol city and the most important Strengths and Weaknesses, Opportunities and Threats have been identified to present Offensive, Review, Diversification, Defensive Strategies. In the second stage, Internal and External Matrix are used after analyzing Internal and External factors to analyze them simultaneously. In the third stage; some strategies are according to SWOT Model offered to manage City Waste and finally using Quantitative Strategic Planning Matrix QSPM has been determined which selected strategy options are possible and in fact, these strategies are prioritization. The findings of Quantitative Strategic Planning Matrix QSPM show that the sixth Strategy 1WT(creating stable financial resources to provide required expenses for Waste management) with 93/3 has the most charm score for economic prosperity.


کلیدواژه‌ها [English]

  • production sources "؛ solid waste "؛
  • "؛ economic factors
امیرسلیمانی، یاسمن، عابسی، عزیز و ابراهیمیان قاجاری، یاسر (1399)، ارزیابی محیط زیستی مکان های دفن زباله های شهری در استان مازندران بر اساس قوانین ملی ایران، مجله آمایش سرزمین، دوره 12، شماره اول، 124-101.
ایلانلو، مریم، بیلکریان، حسین، سلطانی، یحیی محسن و بهرامیان، محمدمهدی (1398)، مکان یابی بهینه جایگاه بازیافت پسماندهای شهری (مطالعه موردی: شهرستان کلاردشت)، مجله تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال 19، شماره 52، 209-193.
پهلوان، رضا، امید، محمود، اکرم، اسداله و نظری، علی اکبر (1397)، به کارگیری روش های pso و promethea در مکان یابی ایستگاه بازیافت پسماندهای جامد شهری در شهرستان کرج، مجله مهندسی بیوسیستم ایران، دوره 49، شماره 1، 71-61.
سازمان خدمات موتوری شهرداری تهران،1386، طرح تفکیک زباله خشک و تر ، شهرداری تهران
ضرابی، اصغر، صابری، حمید، محمدی، جمال، وارثی، حمید رضا(۱۳۹7)، "تحلیل فضایی شاخص های رشد هوشمند شهری (مطالعه موردی: مناطق شهر اصفهان)"، پژوهش های جغرافیای انسانی، شماره ۷۷.
طراوتی، حمید( ،1377)، مترجم، رودمن، د.م ،."تغییرجهت زیست محیطی مالیات ها در اروپا"، مجله تعاون، شماره 90 ، 11- 13.
طراوتی، حمید، (1377)، "21 دستور کار"، انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست با همکاری برنامه عمران ملل متحد، چاپ اول.
عرب حلوایی،م،1375،مبانی علمی و عملی طرح بازیافت و تفکیک مواد از مبدأ منطقه 20 شهرداری تهران معاونت پژوهش سازمان بازیافت و تبدیل مواد شهرداری تهران
عمرانی. قاسمعلی، 1373، مواد زاید جامد،جلد 1و2، مرکز انتشارات علمی دانشگاه آزاد اسلامی
عمرانی، قاسمعلی، 1377. مواد زائد جامد، جلد اول، مرکز انتشارات علمی دانشگاه آزاد، تهران.
عمرانی،ق ع، 1386، مدیریت زباله های شهری، دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی تهران
فرزادکیا، مهدی ،دالوند، آرش ،تقدیسی، محمدحسین، (1387)، "ارزیابی جنبه های اقتصادی و زیست محیطی بازیافت کاغذ و مقوا از زباله های شهری اصفهان"، طبیب شرق، دوره 10، شماره 3.
فلیک، اووه (1399)، درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمه‌ی هادی جلیلی، نشر نی، چاپ یازدهم.
کوربین، جولیت ام. و  استراوس، آنسلم (1390)، اصول روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی، رویه‌ها و شیوه‌ها، نشر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ترجمه‌ی بیوک محمدی، چاپ سوم.
نوروزیان باغانی، عباس، فرزادکیا، مهدی، آذری، علی، ززولی، محمدعلی، وزیری، یاسر، دلیخون ،مهدیه، شفیعی، علی اصغر    ( ،1394)، "جنبه های اقتصادی بازیافت پسماندهای خشک شهر شیراز"، مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، دوره 25 شماره 133، 330-334.
Agarwal A, Singhmar A, Kulshrestha M, Mittal AK. Municipal solid waste recycling and associated markets in Delhi, India. Resour Conserv Recy. 2005; 44(1): 73-90.
Aksoy, E., & San, B. T. (2019). Geographical information systems (GIS) and multi-criteria decision analysis (MCDA) integration for sustainable landfill site selection considering dynamic data source. Bulletin of Engineering Geology and the Environment, 78(2), 779-791.
Al-Salem S, Lettieri P, Baeyens J. Recycling and recovery routes of plastic solid waste (PSW): A review. Waste manage. 2009; 29(10): 2625-43.
Anghinolfi D, Paolucci M, Robba M, Taramasso AC. A dynamic optimization model for solid waste recycling. Waste Manag. 2013; 33(2): 287-96.
Begum RA, Siwar C, Pereira JJ, Jaafar AH. A benefit-cost analysis on the economic feasibility of construction waste minimisation: the case of Malaysia. Resour Conserv Recy. 2006; 48(1): 86-98.
Bohm RA, Folz DH, Kinnaman TC, Podolsky MJ. The costs of municipal waste and recycling programs. Resour Conserv Recy. 2010; 54(11): 864-71.
Chang N-B, Qi C, Islam K, Hossain F. Comparisons between global warming potential and cost–benefit criteria for optimal planning of a municipal solid waste management system. J Clean Prod. 2012; 20(1): 1-13.
Collins A, O'Doherty R, Snell MC. Household participation in waste recycling: Some national survey evidence from Scotland. J Environ Plan Manage. 2006; 49(1): 121-40.
Karimi, N., Richter, A., & Ng, K. T. W. (2020). Siting and ranking municipal landfill sites in regional scale using nighttime satellite imagery. Journal of environmental management, 256, 109942.
Kharat, M. G., Kamble, S. J., Raut, R. D., Kamble, S. S., & Dhume, S. M. (2016). Modeling landfill site selection using an integrated fuzzy MCDM approach. Modeling Earth Systems and Environment, 2(2), 53.