تحلیل عوامل موثر بر توسعه کارآفرینی نواحی روستایی مورد مطالعه: روستاهای بخش چندار شهرستان ساوجبلاغ

نوع مقاله : مقاله علمی -پژوهشی کاربردی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 گروه جغرافیا، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی،تهران،ایران

چکیده

در سال‌های اخیر یکی از مشکلات اساسی کشور ما عقب ماندگی روستاها و مهاجرت روستاییان به نواحی شهری است. عامل اصلی آن مسائل اقتصادی، به خصوص دسترسی به اشتغال بوده که مشکلات بسیار زیادی مانند حاشیه نشینی، کاهش کیفیت زندگی و کمبود اشتغال در شهرها را به همراه داشته است. توجه به کارآفرینی روستایی با نگرش به مشکلات موجود در این نواحی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. این تحقیق با هدف تحلیل ظرفیت های توسعه کارآفرینی در ناحیه روستایی بخش چندار شهرستان ساوجبلاغ استان البرز انجام شد. روش تحقیق توصیفی – تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از تحلیل عاملی با روش تحلیل مولفه‌های اصلی استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق شامل ساکنین روستاهای بخش چندار (باسواد و سنین بین 15 تا 65) بوده است. تعداد 400 نفر از ساکنین روستاها بصورت تصادفی انتخاب و بین آنها پرسشنامه‌هایی که دارای 5 شاخص در زمینه‌های فردی، زیرساختی، اقتصادی، اجتماعی ونهادی و 35 گویه بود توزیع شد. یافته ها نشان می دهد وضعیت مولفه های کارآفرینی در مناطق روستایی مورد مطالعه کمی بالاتر از مقدار متوسط است. مناسب ترین شرایط را می توان در بعد زیر ساختی و فردی و سپس به ترتیب در مولفه های اقتصادی ، اجتماعی و نهادی مشاهده کرد . نتایج بدست آمده از تحلیل عوامل نشان میدهد که در روستاهای مورد مطالعه مولفه های زیر ساختی و فردی کارآفرینی فراهم بوده اما مولفه های اقتصادی و به خصوص اجتماعی و نهادی مهیا نیست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Factors Affecting Rural Entrepreneurship Development Case Study: Villages of Chandar district of Savojbolagh city

نویسندگان [English]

  • korosh rostami 1
  • bijan rahmani 2
  • rahmatollah monshizadeh 2
1 PhD student in Geography and Rural Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
2 Department of Geography, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

In recent years, one of the major problems in our country has been rural backwardness and rural migration to urban areas. The main cause of the economic problems, especially access to employment , have been the many problems such as marginalization, declining quality of life and lack of employment in cities. It is very important to pay attention to rural entrepreneurship with a view to the problems in these areas. This study aimed to analyze entrepreneurship development capacities in rural area of Chendar district of Savojbolagh city of Alborz province. The research method is descriptive-analytical and the method of data collection is library and field. Factor analysis using principal component analysis was used to analyze the data. The statistical population of the study consisted of residents of Chendar villages (literate and aged between 15 and 65). 400 villagers were randomly selected and distributed among them questionnaires containing 5 indices in individual, infrastructure, economic, social and institutional fields and 35 items. The findings show that the status of entrepreneurship components in rural areas is slightly above average. The most appropriate conditions can be seen in the sub-infrastructure and individual dimensions and then in the economic, social and institutional components, respectively. The results of factor analysis show that the individual and infrastructure components of entrepreneurship are provided in the studied villages, but economic, especially social and institutional components are not available.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rural Entrepreneurship
  • Sustainable Rural Development
  • Rural area
  • Chendar Sector
اکبری، کرامت الله (1385)، توسعه کارآفرینی (رویکرد آموزشی)، انتشارات جهاد دانشگاهی، چاپ اول، تهران، صص 17-16.
احمدپور داریانی، محمود؛ مقیمی، سید محمد (1392)، مبانی کارآفرینی، چاپ پانزدهم، انتشارات فراندیش، صص 130- 83.
تقدسی، احمد، هاشمی، صدیقه، هاشمی، محمد مهدی(1394)، تحلیل عوامل موثر در زمینه های توسعه کارآفرینی نواحی روستایی دهستان آباده طشک، فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی، سال چهارم، شماره چهاردهم.
خنیفر، حسین؛ وکیلی، فردین (1387)، رابطه بین نوع ساختار سازمانی و کارآفرینی سازمانی و اقتصادی در شرکت های اقتصادی کوچک و متوسط، مجله توسعه کارآفرینی، سال اول، شماره دوم، صص 55 – 35.
رضوانی، محمد رضا، نجارزاده، محمد (1387)، بررسی و تحلیل زمینه های کارآفرینی روستاییان در فرآیند توسعه ی نواحی روستایی : دهستان براآن جنوبی شهرستان اصفهان، فصلنامه توسعه کارآفرینی، سال اول، شماره 2.
رحمانی فضلی، عبدالرضا، عزیزپور، فرهاد، شامانیان، مریم(1398)، تحلیل ظرفیت های توسعه کارآفرینی در ناحیه روستایی دامغان، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، شماره 28، صص 156 – 133.
عینالی، جمشید؛ فراهانی، حسین؛ سهرابی وفا، سمیرا (1392)، ارزیابی نقش یکپارچه سازی اراضی کشاورزی در بهبود تولید در بهره برداری های آبی:دهستان خرارود، شهرستان خدابنده، فصلنامه اقتصاد فضا وتوسعه روستایی، سال دوم، شماره 1، تهران، صص 70-51.
فراهانی، حسین؛ حاجی حسینی، (1390). نقش کارآفرینی روستایی، مجموعه مقالات اولین همایش ملی جغرافیا و برنامه ریزی توسعه روستایی، همدان، صص 14-1.
قوامی، هادی؛ لطفعلی پور، محمد رضا. (1387)، بررسی عوامل موثر بر انتخاب کارآفرینی در مقایسه با اشتغال دستمزدی دانش آموختگان: مطالعه موردی دانشگاه فردوسی مشهد، مجله دانش و توسعه، سال پانزدهم، شماره 24، صص 182 – 163.
مطیعی لنگرودی، سیدحسن؛ قدیری معصوم، مجتبی (1391)، تبیین عوامل موثر بر توانمندسازی روستاییان درتوسعه کارآفرینی (مطالعه موردی: بخش­های زند و سامن شهرستان ملایر)، مجله پژوهش های جغرافیایی انسانی، شماره 80، صص 138 – 119.
مرکز آمار ایران – سرشماری نفوس و مسکن سال 1395
نجفی کانی، علی اکبر، حسام، مهدی، آشور، حدیثه (1394)، سنجش وضعیت توسعه کارآفرینی در مناطق روستایی دهستان استرآباد جنوبی شهرستان گرگان، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، سال چهارم، شماره یک.
ولایی، محمد و همکاران(1394)، تحلیل عوامل موثر بر توسعه پایدار روستایی با تاکید بر کارآفرینی، مورد مطالعه : دهستان مرحمت آباد شمالی شهرستان میاندوآب، فصلنامه برنامه ریزی منطقه ای، سال پنجم، شماره 19 صص 162- 149.
یدالهی فارسی، جهانگیر؛ رضوی، سید حسن (1391)، نقش سرمایه اجتماعی و سرمایه انسانی در کارآفرینی جوانان و روستاهای بخش کربال، مجله پژوهش های جغرافیای انسانی، شماره 79، بهار 1391، صص 115-103.
Allen, J. C. et al. 2003, Examination of Community Action Field Theory Model for Locality Based Entrepreneurship. Paper Presented at the Annual Rural Sociological Society Meeting, Montreal, Canada.
Carswell, G., & Rolland, L. 2004, Entrepreneneurship and management, in N.J. Smesler and R. swedberg (eds). The Handbook of economic Sociology Princeton, in N.J.: Princeton University press, 476-503.
Dabson, B., Malkin J., Matthews A., Pate K., Stickle S., 2003, Mapping Rural Entrepreneurship, Washington, D.C.: Corp. for Enterprise Development. 68 p.
Goetz, S., & Freshwater, D. 2001, State-level determinants of entrepreneurship and a preliminary measure of entrepreneurial climate. Economic Development Quarterly, 15, 58–70.
Heriot, K. C., and Campbell, N. D. 2002, A new approach to rural entrepreneurship : acase study of two rural electric cooperatives.
Otto, M. 2009, Green: challenges and opportunities for business Growing Green: challenges and opportunities for busiess, United nations climate chage conference dec 7 – dec 18.
Stathopoulos, S., Psaltop, D. ouls and Dimitrissk, Uras, 2004, Rural entrepreneurship in Eurpe, Internatinal journal of Entrepreneurial Behaviar & Research vol.10, No.6, pp.404-425.