تحلیل پیوند فضایی عملکردی کانون‌های گردشگری (مطالعه موردی:‌ناحیه‌اردبیل)

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیاو برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

چکیده

شهرها و روستاها به ‌عنوان مراکز اصلی تجمع انسان‌ها و شکل‌دهنده اصلی بنیان‌های جغرافیایی یک ناحیه می‌باشند که دارای روابط خاص با تکیه‌ بر ویژگی‌های اقتصادی­ اجتماعی و فضایی با یکدیگر هستند. روابط و تعاملات گسترده و متنوع روستایی- شهری سبب جریان‌های مختلف ازجمله جریان افراد، سرمایه، محصولات و کالاها، اطلاعات، فناوری، نوآوری و مانند آن می‌شوند. بسیاری از تحولاتی که در شهرها و روستاهای یک ناحیه پدید می‌آید، نتیجه میزان و چگونگی تعاملاتی است که بین این فضاها وجود دارد. تحقیق حاضر از نوع توصیفی و ­تحلیلی بوده­ و هدف از انجام آن، شناخت ­و ­تحلیل پیوند فضایی-­ عملکردی کانون‌های گردشگری در ناحیه اردبیل می‌باشد. جامعه آماری تحقیق، طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1395 استان اردبیل، شامل 5 کانون گردشگری موجود در ناحیه اردبیل می‌باشد. برای­ جمع‌آوری داده‌های موردنیاز تحقیق از دو روش کتابخانه‌ای و میدانی استفاده‌ شده است. برای تجزیه‌ و تحلیل ­داده­های­ پژوهش و تحلیل­ شبکه از نرم ‌افزار­UCIENT و ­­برای ­ارائه­ پیوند ­فضایی- ­عملکردی­ در ناحیه ­اردبیل ­به‌ صورت ­نقشه ­از ­نرم ‌افزار­ARC GIS استفاده ‌شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که جریان جمعیت و جریان سرمایه دو جریان غالب فضایی ناحیه مورد مطالعه بوده که سبب تحولات فضایی- عملکردی در کانون‌های ناحیه شده است. ولی این تحولات در همه ابعاد و در همه کانون‌های ناحیه به یک اندازه نمی‌باشد.

کلیدواژه‌ها


راست قلم، مهدی؛ خلیل مقدم، بیژن؛ و حیدری، رسول (1388). بررسی مزیت‌ها و محدودیت‌های توسعه کانون‌های گردشگری شهرستان شهر کرد با استفاده از تحلیل SWOT، فصلنامه مطالعات جهانگردی، شماره 11 و 12، ص 126.

زاهدی، شمس السادات (1382). چالش‌های توسعه پایدار از منظر اکوتوریسم، فصلنامه مدرس علوم انسانی، دوره 7، ص 92.

سعیدی،­عباس (1392). مفاهیم بنیادین در برنامه ریزی­کالبدی-­فضایی، فصلنامه برنامه ریزی کالبدی- فضایی، سال اول، شماره سوم، تابستان 1395، ص 11.

صرافی، مظفر (1379­). مبانی برنامه ریزی توسعه منطقه‌ای، تهران، انتشارات سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، ص 99.

ضرغام، حمید و حاجی محمد امینی، صمد (1394). خوشه‌های گردشگری از نظریه تا عمل، تهران: انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی.

طالشی،­مصطفی­و­اسکندری،­مجید (1392).­راهبرد پیوند فضایی-عملکردی کوهستان و سواحل در پایداری توسعه گردشگری رودخانه کر گرگانرود، مجموع مقالات همایش ملی توسعه صنعت گردشگری با تأکید بر پارک‌های ملی و تالاب‌ها با محوریت استان گلستان، ص 1.

مرشدی، بهنام؛ احمدی، داریوش، فرجی سبکبار، حسنعلی؛ و رضوانی، محمدرضا (1393).پهنه بندی فضایی کانونهای گردشگری به منظور تعیین مناطق بهینه خدمات گردشگری در استان فارس، فصلنامه برنامه ریزی منطقه‌ای، سال 6، شماره 21، بهار 1395، ص 17.

Akca, H. (2010).Assessment of Rural Tourism in Turkey Using SWOT Analysis, Journal of Applied Sciences, 6 (13).

Bardolet.E., Sheldon, P.J. (2008). Tourism in Archipelagos Hawai and the Balearics. Annal of Tourism Research, Vol.35, No.4, pp. 900-923.

Douglass, Milk. (1998)."A Regional Network Strategy for reciprocal Rural-urban Linkages".In: TWPR. 20(1), pp.1-33.

Eiliott, A. (1997).politics and public sector management London: Rout ledge, tourism,No 1,p2.

Halme,M. (2001).Learning for sustainable development tourism networks. Business Strategy and the Environment.10,100-114.

Misra, R.P. and Achyutha, R.N. (1990). Micro Level Rural Planning: Principles, Methods and Case Studies. New Delhi: Concept Publishing Company.

Niloofar Hashemi, Gholamreza Ghaffary. (2017). AProposed Sustainable Rural Development Index (SRDI): Lessons from Hajij village, Iran, Tourism Management 59, 130e138.

Okech, R. (2012).Rural Tourism As A Sustainable Development Alternative: An Analysis Whit Special Reference To Loanda,Kenya, Cultur, pp36-54.

Rezvani, M.r., Akbarian Ronizi, S. R., Rokn Aldin Eftekhari, A.R. and Badr, S.A. (2012). Explain the sustainability benchmark indices in assessing the impacts of tourism patterns in rural areas around metropolis, Research in Human Geography, no81, pp69-94, in persian.

Scott,­d.,­­Lemieux,­c. (2010).­Weather­and­Climate­Information­for Tourism, nvironmental Sciences, No 1, pp 146-183.

Sharpley, Richard, and Sharpley Julia. (2002). Rural Tourism: An Introduction.