طرح‌ریزی استراتژیک قابلیت‌های گردشگری در عرفان اسلامی (با تاکید بر منطقه قومس)

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت جهانگردی، دانشگاه حکیم جرجانی، گرگان، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری

چکیده

خوانش گردشگری در پیرامون متن‏های فضایی و بازخوانی شکل‏گیری پساگردشگری انبوه در همتنیدگی با شیوه غالب تولید پسافوردیسم، نشان از گردشگرانی دارد که در واقع زائرنی هستند که در اکنونیت جاودان، فراتر از جنبه‌های آپولونی، حیثیت دیونیزسوسی را در تجربه اصیل گردشگری فضاهای ماقبل مدرن جستجو می­کنند. عرفان اسلامی به عنوان یک تجربه اصیل در ابعاد مکانی و برخواسته از کنش­های درون متنی ازجمله پدیده­های مدنظر گردشگران در عصر حاضر است. در این راستا این سؤال پیش می­آید که قابلیت­های گردشگری عرفان در ایران کدامند؟ و مناطقی مانند قومس چه جایگاهی در جذب اینگونه گردشگری دارند؟ در این مقاله در چارچوب برنامه­ریزی استراتژیک در گام اول قابلیت­های موجود در منطقه قومس در رابطه با مکان­های عرفانی / اسلامی بررسی شده و در گام دوم در رابطه با قوت­ها، ضعف­ها، فرصت­ها و تهدیدهای موجود تجزیه و تحلیل مدل MS-SWOT استراتژی اقدام در رابطه با جذب گردشگری خارجی مشخص می­گردد. نتایج به دست آمده آر برنامه­ریزی استراتزیک نشان دهنده استراتژی رقابتی در رابطه با قابلیت جذب گردشگران بوده که نشان دهنده استفاده از فرصت­ها در جهت رفع ضعف­های موجود در منطقه قومس بوده و از این رو پیشنهاداتی در رابطه با استفاده از قابلیت­های عرفان اسلامی در جذب گردشگران به منطقه قومس ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


ابودلف، مسعود بن مهلهل خزرجی (1354) سفرنامه ابودلف در ایران، ترجمه ابوالفضل طباطبایی، چاپ تهران

پاپلی یزدی، محمد حسن و سقایی، مهدی (1382) گردشگری و تبارشناسی، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 68

پاپلی یزدی، محمد حسین و سقایی، مهدی (1390): گردشگری (ماهیت و مفاهیم)، انتشارات سمت، تهران، چاپ ششم

حقیقت، عبدالرفیع (1375) ایلخانان مغول در قومس، فصلنامه فرهنگ قومس، سال چهارم، شماره 2 و 3

سقایی، مهدی (1385): گردشگری پسامدرن (ضرورت یک شناخت)، اولین همایش جغرافیا و قرن 21، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد، اردیبهشت ماه

سیمای استان سمنان (1390)، نشریه استانداری سمنان،.

شایگان، داریوش (1381): افسون زدگی جدید، ترجمه فاطمه ولیانی، فروزان روز، دوم

شناسنامه آثار تاریخی کومش، استان سمنان، ص 348 و 349

طاهری، ابو القاسم (1348) جغرافیای تاریخی خراسان ازنظر جهانگردان، تهران، بی‏نا

لمبتون، آ.ک.س (1375) ایران عصر قاجار، ترجمه سیمین فصیحی، تهران، انتشارات گوتنبرگ

مارکورات، ژوزف (1373) ایرانشهر بر مبنای جغرافیای موسی خورنی، ترجمه مریم احمدی، تهران، انتشارات اطلاعات

مافی، عزت الله و سقایی، مهدی (1388): کاربرد مدل MS-SWOT در تحلیل مدیریت گردشگری (مطالعه موردی: کلانشهر مشهد)، مجله جغرافیا و توسعه (دانشگاه زاهدان)، شماره 14

ماهنامه زائر (1383) شماره 123

مدرس، محمد علی (1374) ریحانه الادب، جلد 7، کتابفروشی خیام، تهران

مؤلف نامعلوم (1318): مجمل التواریخ و القصص، به تصحیح ملک الشعراء بهار، به همت محمد رمضانی، خلاله خاور

ناصرخسرو (1335) سفر نامه، به کوشش محمد قبادیانی، انتشارات زوّار

هفت گنج قومس (1373)، تهران، قومس

یغمایی، اسماعیل هنر (1363) جندق و قومس در اواخر قاجار، به تصحیح عبدالکریم حکمته یغمایی، تهران، تقش تاریخ ایران

Aggarwal, A. K., Guglani, M. and Goel, R. K. (2008), Spiritual & Yoga Tourism: A case study on experience of Foreign Tourists visiting Rishikesh, India, Proceedings of the Conference on Tourism in India – Challenges Ahead, Kozhikode, May 15-17, 457–463.

Bachleitner, Reinhard(1999): Cultural Tourism in Rural Communities, Journal of Business Research,Vol.44

Beerli, A. and Martı´n, J. D. (2004), Factors Influencing Destination Image, Annals of Tourism Research, 31(3), 657–681.

Chaudhary, M. (2000), India's image as a tourist destination - a perspective of foreign tourists, Tourism Management, 21, 293–297

Connell, J. (2006), Medical tourism: Sea, sun, sand and …. Surgery, Tourism Management, 27, 1093–1100

Cracolici, M. F. and Nijkamp, P. (2008), The attractiveness and competitiveness of tourist destinations: A study of Southern Italian regions, Tourism Management, 30, 336–344.

Din, K. (1989). Islam and tourism: Patterns, issues and option. Annals of Tourism Research, 16, 542–563.

Geoffroy, Ericc(2010) Introduction to Sufism: The Inner Path of Islam, (Indiana: Library of Congress, 2010), p, 202.

Haenni, Patrick, et al (2007) God by all means … Eclectic Faith and Sufi Resurgence among the Bourgeoisie,Moroccan,” Martin van Bruinessen, et al., Sufism and the ‘Modern’ in Islam, (London: I.B Tauris, 2007), p. 247.

Haq, F., Jackson, J. & Wong, H. (2008), Marketing spiritual tourism: qualitative interviews with private tourism operators in Pakistan, refereed paper presented at Australia and New Zealand Academy of Marketing Conference (ANZMAC), University of Western Sydney, Sydney, Australia

Ismail, Mahmoud Ali(2010) Hadahowa Nour: lamaHat ‘antassawof, From: http: // www. islamonline.net/servlet/Satellite?c=Article_C&cid=1183484085512&pagename=Zone-English-News%2FNWELayout

Meethan, Kevin (2001): Tourism in GlobleSocitey, Palgrave

Rajan, Roby (2002): Economy and the Remembered Future, Futures, Vol.34

sinclair, M. Thea (1997): The Economic Of Tourism, Routledge

Smith, V. L. (1992), Introduction The Quest in Guest, Annals of Tourism Research, 19, 1–17.

Sugiyarto,Cuntur and Adam Blake(2003):Tourism and Globalization,Annals of Tourism Research,Vol.30

Travel & Tourism Intelligence. (1998). Number 4. Iran Country Report. London: Travel & Tourism Intelligence..

Willson, Gregory B.; McIntosh, Alison J. & Zahra, Anne. L. (2013) TOURISM AND SPIRITUALITY: A PHENOMENOLOGICAL ANALYSIS, Annals of Tourism Research, Vol. 42, pp. 150–168

World Tourism Organisation (2002) World tourism highlights 2001. Madrid: World Tourism Organisation