بررسی نقش عوامل ژئومورفیک درتعیین کاربری اراضی شهری و روند گسترس فیزیکی شهر با استفاده از نرم افزار ((G.I.S مطالعه موردی مهدی شهر استان سمنان

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسنده

استادیار و عضو هیات علمی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

چکیده

با توجه به اهمیت و نقش بسیار بالای مطالعات ژئومورفولوژی دربررسی مطالعات کاربری اراضی وهمچنین گسترش فیزیکی شهرها بسادگی به این موضوع پی خواهیم برد که بدون درنظر گرفتن عوامل ژئومرفیک مشکلات و نابسامانی های شهری جلوه گر میگردید که  باعث شکل گیری مسائل فراوانی در این خصوص خواهند شد . درشهر مهدی شهر نیز به نظر می رسد کاربری های زمین باتوجه به قیمت و مالکیت زمین تعیین شده است تا عوامل مهم طبیعی و ژئومورفولوژی ، بنابراین همین موضوعات  باعث بروز آشفتگی های محسوسی در تعیین کاربری های زمین  و در نهایت رشد و توسعه فیزیکی شهر  شده است . در این پژوهش با استفاده از یک روش  توصیفی – تحلیلی  و عملیات میدانی در ابتدا عوامل مهم در آسیب پذیری شهر و عوامل ژئومرفیک آن که عبارتند از: فاصله و حریم از گسل ها ، عوامل سیل خیز و توسعه فیزیکی شهر و در مرحله بعد  نیز سایر عوامل غیر طبیعی موثر شامل : تراکم ساختمانها، عمر ساختمانها، تراکم جمعیت شهر، حریم تأسیسات خطرزا و فاصله آنها از کاربریهای امدادرسانی و فضاهای باز مورد بررسی قرارگرفته اند. سپس با وزن دهی به لایه های اطلاعاتی فوق و ترکیب این لایه ها در محیط G.I.S  نقشه بهترین کاربریهای مسکونی ، حریم گسترس فیزیکی شهر و همچنین محدوده های آسیب پذیر در برابر حوادث مشخص که در نهایت منجر به ایجاد اولویتهای مربوط به بهسازی، نوسازی و مقاوم سازی ساختمانها  در این شهرگردیده است.

کلیدواژه‌ها


احمدی، حسین (1372)، بررسی معیارهای ارزیابی طرحهای کالبدی، مجموعه مقالات کنفرانس بین المللی طرح ریزی کالبدی مرکز مطالعات تحقیقات شهرسازی و معماری ایران

بحرینی، سید حسین (1377)، فرآیند طراحی شهری، انتشارات دانشگاه تهران

 بحرینی، سید حسین، (1376) تئوری شکل خوب شهر، انتشارات دانشگاه تهران

بحرینی، سید حسین و آخوندی، عباس،(1379)، مدیریت بازسازی مناطق آسیب دیده از سوانح طبیعی، انتشارات دانشگاه تهران

 پورمحمدی، محمدرضا (1387)، برنامه ریزی کاربری اراضی شهری، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت) تهران

توکلی، بهروز (1382)، مبانی زمین شناسی مهندسی، مطالعات زمین شناسی انتشارات دانشگاه پیام نور

جداری عیوضی، جمشید، (1381) انتشارات دانشگاه پیام نور

حافظ نیا، رضا (1377)، مقدمه ای بر روش تحقیق در علوم انسانی، انتشارات سمت 8-

حبیب، فرح (1371)، نقش فرم شهر در به حداقل رساندن خطرات ناشی از حوادث مجموعه مقالات اولین کنفرانس بین المللی بلایای طبیعی در مناطق شهری دفتر مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران

حمیدی ، ملیحه،( 1373) ، ارزیابی الگوهای قطعه بندی اراضی و بافت شهری در آسیب پذیری مسکن از سوانح طبیعی ، مجموعه مقالات سمینار سیاستهای توسعه مسکن در ایران، تهران

حسینی جناب، وحید و متین، شاهین و شیرمردی، کیانوش (1388)، واژه نامه تطبیقی – تفصیلی مدیریت بحران

سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان سمنان (1385) سالنامه آماری استان سمنان، سمنان سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور

سازمان هواشناسی استان سمنان، (1391) آمار و اطلاعات هواشناسی استان سمنان، سازمان هواشناسی کشور

صالحی، اسماعیل، (1378)، راهنمای مدیریت بحران وقایع طبیعی مرکز مطالعات برنامه ریزی شهری تهران

علیجانی ، بهلول (1383) آب و هوای ایران انتشارات دانشگاه پیام نور

عزیزی، محمدمهدی (1382) و تراکم در شهرسازی اصول و معیارهای تعیین مراکز شهری، دانشگاه تهران

عزیزالدین، حمیدرضا (1388)، تاریخ زمین لرزه ها و لرزه خیزی استان سمنان، انتشارات آبرخ

فاطمی عقدا، سید محمود، (1379) زمین شناسی مهندسی انتشارات دانشگاه هرمزگان

فرزانگان، اسماعیل و میرزایی علویجه، حسین، (1383) مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن وزارت مسکن و شهرسازی

کمیته بازنگری آئین نامه طراحی ساختمان در برابر حوادث (1384)، تهران – مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن

کاشانی جو، خشایار، (1388) نقش طراحی شهری در پیشگیری یا کاهش خسارات رویدادهای غیر مترقبه، ماهنامه اطلاع رسانی شوراها

کاویانی، محمدرضا، (1383) آب و هواشناسی، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت) تهران

مرکز مطالعات مقابله با سوانح طبیعی، (1375) تحلیل و برنامه ریزی فضایی – مکانی سکونتگاهها برای کاهش خطر

مرکز آمار ایران، سرشماری عمومی نفوس و مسکن سالهای 1335، 1345، 1355، 1365، 1375، 1385،

مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی- اظهارنظر کارشناسی درباره لایحه تشکیل سازمان مدیریت بحران کشورها، دفتر مطالعات اجتماعی تهران بهمن ماه 1385

مهندسین مشاور طرح و تدوین طرح هادی شهر مهدیشهر سازمان مسکن و شهرسازی استان سمنان

مهدیان ، فرید ،( 1381) ، آسیب پذیری های تهران در برابر حوادث وچگونگی کاهش آسیب پذیری ، مجموعه مقالات اولین ساخت وساز در پایتخت

مهندسین مشاور طرح معماری محیط، طرح جامع و تفصیلی شهرمهدیشهر سازمان مسکن و شهرسازی استان سمنان

 معتمد، احمد، (1379) زمین شناسی عمومی، انتشارات دانشگاه تهران