بررسی و تحلیل نقش دولت در دگرگونی نظام توسعه منطقه‌ای ایران پس از دهه 60 ﻫ.ش (با بهره گیری از تکنیک TOPSIS جهت رتبه بندی استانها)

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاداسلامی، تهران ایران

چکیده

دولت‌ها به عنوان عالی‌ترین مرجع قدرت و قانون گذاری از عوامل اصلی توسعه منطقه‌ای محسوب می‌گردند. سوابق تحقیق گویای عدم تعادل نظام منطقه‌ای کشور به عنوان مساله اصلی تحقیق از یک سو و نقش دولت به صورت عام و دولت‌های پس از انقلاب به صورت خاص در توسعه منطقه‌ای به عنوان متغیر اصلی از سوی دیگر حائز اهمیت است. روش تحقیق این مقاله توصیفی – تحلیلی است. روش گردآوری اطلاعات بصورت اسنادی است. در این مقاله از یک سو به تبیین ماهیت و سازوکارهای دولت در توسعه منطقه‌ای کشور پس از انقلاب پرداخته شده و از سوی دیگر با 25 شاخص اقتصادی – زیربنایی و اجتماعی با استفاده از مدل تاپسیس و روش آنتروپی شانون به رتبه بندی استان‌های کشور در دهه‌های 70 و 90 ﻫ.ﺵ اقدام شد. نتایج نشان می‌دهد با حفظ ماهیت دولت گرایی دهه اول انقلاب، علی رغم عدم تعادل شدید منطقه‌ای، به دلیل خط مشی نئوکلاسیکی برنامه اتخاذ شده تعدیل ساختاری، کمترین اقدامات توسعه منطقه‌ای در دوره دولت سازندگی صورت گرفت و اقدامات توسعه منطقه‌ای دولت دوره اصلاحات با تشدید دولت گرایی و تمرکزگرایی در دوره دولت نهم و دهم کم رنگ‌تر شد. از این رو ضرورت به تعادل کشاندن نظام نامتوازن منطقه‌ای ایران با افزایش بیش از 31 برابری وزن توسعه استان اول (تهران) با استان آخر (کردستان)، نیازمند تحول در ساخت و کارکرد دولت مبتنی بر الگوی حکمروایی خوب (مهم‌ترین راهبرد) در سطح ملی و منطقه‌ای می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Survey of Government Role in Regional Development Evolutions of Iran after decade of 90S (by using of TOPSIS Technique for Provinces Ranking)

نویسندگان [English]

  • Shahrooz Vosoghi Long 1
  • Rahem Sarvar 2
  • Parvaneh Zivyar 3
1 Ph.D. of Geography & Urban Planning, Science & Research Branch,Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Professor of Geography & Urban Planning, Science & Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Associate Prof. Dept. of Geography & Urban Planning, Yadegare Imam (Rah) Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Abstract
Governments as upmost authority and legislative of basic factor are regional development. The researcher past displaced regional system imbalance in Iran as basic problem and in the meantime Iran government role as main conversional was included in regional development. The search method this paper is descriptive – analytical. The data cumulation method is documental. In beginning Iran government role specify in regional development after Islamic revolution, then with detaes 25 indicators of economic – social to models antropy shnon and topsis rank province of Iran in decades 90s and 2010s. Great government nature (governmentalism) retained in first decade of the revolution, notwithstanding, performance of Structural adjustment program in decades 90s. in spite of regional heavy imbalance in this decade, least regional development proceeding for the reason that neoclassic nature of Structural adjustment accomplished in sazandegi state period. Regional development proceeding in reformation state period with governmentalism and centralized become less effect in ninth and tenth state period. Therefore necessity of equilibrate of Iran regional unbalanced system with addition 31 degrees of weight development of Tehran (first province) then Kurdistan(end province) is needed evolution in government structure and function based good government pattern as basic strategy in national and regional level.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Government
  • Iran
  • Regional Development
  • TOPSIS