ارزیابی ظرفیت برد توسعه گردشگری طبیعت (مطالعه موردی منطقه حفاظت شده کرخه جنوبی)

نوع مقاله: مقاله علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آمایش محیط زیست، واحدتهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد گروه محیط زیست، واحدتهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه محیط زیست، واحدتهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشیار گروه محیط زیست، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

چکیده

منطقه حفاظت شده کرخه در بخش جنوبی با مساحتی حدود 4822 هکتار، این منطقه در اطراف شهرستان شوش و درشمال غربی استان خوزستان واقع شده است. این مطالعه با هدف ارزیابی ظرفیت برد توسعه گردشگری طبیعت در منطقه حفاظت شده کرخه جنوبی انجام شده است. بدین منظور پس از شناسایی فشارهای اکولوژیکی، اجتماعی وفرهنگی عرصه درمقیاس 1:50000 لایه‌های اطلاعاتی به محیط نرم افزار Arc GIS معرفی شد، نخست به تولید نقشه‌های معیار ودرجه بندی آنها مبادرت شد، کار وزن دهی به معیار و زیرمعیار فشارهای اکولوژیکی، اجتماعی وفرهنگی با استفاده از مدل تحلیل شبکه (ANP) درمحیط نرم افزار Super Decisions انجام شد و با تلفیق پهنه ظرفیت برد اکولوژیکی وپهنه ظرفیت برد اجتماعی وفرهنگی نقشه پهنه بندی ظرفیت برد توسعه گردشگری طبیعت تهیه شد. نتایج نشان داد که ظرفیت برد فیزیکی با بیشترین میزان درپهنه توان مناسب (2398401 نفردرسال) ودرپهنه توان متوسط (12946532 نفردرسال) وظرفیت برد اجتماعی وفرهنگی با کمترین میزان درپهنه توان مناسب (33534 نفر درسال) ودرپهنه توان متوسط (1136499 نفردرسال) به خود اختصاص داده‌اند. نقشه نهایی نشان می‌دهد که 32 درصد (14058785 مترمربع) از منطقه مورد مطالعه دارای ظرفیت برد بالا، 42 درصد (18131157 مترمربع) از منطقه دارای ظرفیت برد متوسط و 26 درصد (11249151 مترمربع) از منطقه دارای ظرفیت برد کم است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of carrying capacity in ecotourism development (Case study: Southern Karkheh protected area)

نویسندگان [English]

  • Mehdi Salemi 1
  • Seyed Ali Jozi 2
  • Saeed Malmasi 3
  • Sahar Rezaian 4
1 Ph.D. student, Department of Environmental, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Environment, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Assistant Prof, Department of Environment, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
4 Associate Prof, Department of Environment, Shahrood Branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran
چکیده [English]

Abstract
In the southern part of the protected area with an area of Karkheh about 4822 ha, the area around the city of Shush and the North-Western Province of Khuzestan province is located. This study aim to Evaluation of carrying capacity in ecotourism development in the southern part of the protected area. Therefore, in order to identify after the ecological, social and cultural pressures, in a scale of 1:50000 information to Arc GIS software environment were introduced, to produce maps of the criteria and the rating they were ere. First, to produce maps of weighted criteria, and gradated criteria the following criteria and ecological, social and cultural pressures with model analysis of networking (ANP) and Super Decisions software and with the integration of ecological carrying capacity map and cultural- social carrying capacity map and finally the ecotourism carrying capacity map was prepared. The results showed that the physical carrying capacity with the most appropriate amount in be (2398401 visitors per year) and with the medium amount (12946532 visitors per year) and the cultural- social carrying capacity with the lowest amount in the appropriate potential (33534 visitors per year) and in medium potential (1136499 visitors per year) to you Have assigned. The final map indicates that 32% (14058785 m2) of the region high carrying capacity, 42% (18131157 m2) of the region medium carrying capacity and 26% (11249151 m2) of the region has a low carrying capacity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Carrying capacity
  • Network analysis model (ANP)
  • Development of Tourism
  • Geographical information system (GIS)
  • Karkheh protected area

امینی پارسا، وحید، عزیز آبادی، فرشته، صالحی، اسماعیل، حاجی محمد امینی، صمد (1396). برآورد ظرفیت برد پهنه‌های مستعد توسعه توریسم شهربانه مطالعه موردی: منطقه نمونه گردشگری دوکانان، فصلنامه جغرافیایی فضای گردشگری، سال ششم، دوره 6، شماره 23: 33-48.

 حسین زاده، سیدرضا، عرفانیان، آذر (1394). تعیین ظرفیت برد گردشگری ساحلی جزیره کیش، فصلنامه جغرافیا وآمایش شهری – منطقه‌ای، دوره 5، شماره 16:181-200.

شمالی زاده، فرخنده، دشتی، سیده سولماز، حمادی، کاظم (1394). تحلیل وارزیابی پتانسیل و راهبردهای توسعه طبیعت گردی دردریاچه سد دز با استفاده از روش فریمن، فصلنامه علمی پژوهشی اکوبیولوژیکی تالاب، شماره 20:5-25.

طرح جامع وتفصیلی مناطق تحت مدیریت دزوکرخه دراستان خوزستان (1394). سازمان حفاظت محیط زیست استان خوزستان.

Akbari, S. (2006). Sustainable Development in Villages. The Ninth Shajah Urban Planning Symposium (SUOS9), UAE (98-108). Uski.

Augusto Santos Lobo A, B., Eleonora Trajano, C., Mauricio de Alcantara Marinho B.D., Maria Elina Bichuette, E., Jose Antonio Basso Scaleante B. F., Oscarlina Aparecida Furquim Scaleante, F., Barbara Nazare Rocha, D., Francisco Villela Laterza, D.G. (2013). Projection of tourist scenarios onto fragility maps: Framework for determination of provisional tourist carrying capacity in a Brazilian show cave, Tourism Management, 35(9), 234-243.

 Aryasa A.M., Azis Nur B., Fuad M. (2017). The study of environmental carrying capacity for sustainable tourism in Telaga Warna Telaga Pengilon Nature Park, Dieng Plateu, Central Java, IOP Conf. Series: Earth and Environmental Science (17-19). Vietnam: Hochiminh city.

Andrea Huamantinco Cisneros, M., Natalia, V., Sarmiento, Revollo. Claudio, A., Delrieux C, M. Cintia Piccolo., Gerardo M.E. Perillo. (2016). Beach carrying capacity assessment through image processing tools for coastal management, Ocean & Coastal Management, 130(1), 138-147.

Bera, S., Majumdar, Dipanjan D., Paul, Ashis K. (2015). Estimation of Tourism Carrying Capacity for Neil Island, South Andaman, India, Journal of coastal sciences, 2(2),46-53.

Coccossis, H., Mexa, A., Parpairis, A. (2004). Defining, measuring and evaluating carrying capacity in European tourism destinations, Final Report, Environmental Planning Laboratory of the University of the Aegean (1-52). Greece.

Gonzalez-Guerrero, G., Olivares Robles A.K., Valdez Perez, M.E.. Morales Ibarra R & Castaneda Martinez T. (2015).The Application of the Tourist Carrying Capacity Technique and its Critical Analysis for Tourism Planning, 3(5), 72-87.

Manning, R. (2002). How much is Too Much? Carrying Capacity of National Parks and Protected Areas. Monitoring and Management of Visitor Flows in Recreational and Protected Areas Conference Proceedings by A. Arnberger (306- 313). Brandenburg.

Patrick Brandful C. (2015). Contextualising the meaning of ecotourism, Tourism Management Perspectives, 16 (19), 179–189.

Ryngnga, P.K. (2008). Ecotourism prioritization: A geographic information system approach. Journal of tourism and heritage, 1(1), 49-56.

Rice, J.A., MacDonald G.B. and Weingartner D. H. (2001). Precommercial thinning of trembling aspen in northern Ontario: Part 1 – Growth responses. Forest Chronology, 5(77), 893-901.

Schroll, H., J. Ansersen. (2012). Carrying Capacity: An Approach to Local Spatial Planning in Indonesia, The Journal of Tran disciplinary Environmental Studies, 11(1), 27-39.

Saveriades, A. (2000). Establishing the Social Tourism Carrying Capacity for the Tourist Resorts of the East Coast of the Republic of Cyprus. Tourism Management, 21(2), 147-156.

 Swarbrooke, J. (1998). Sustainable Tourism management (371.371). New York.

Tremblay, P. (2006). Desert Tourism Scoping Study, Desert Knowledge CRC, Report 12, Australia, Charles Darwin University, 34.

Usuki, M. (2004). Environmental Education and Ecotourism for Conservation towards Sustainability of Local Communities, Journal of Tourism Studies, 2 (1), 117-131.

Vujko, A., Plavsa, J., Petrovic, M.D., Radovanovic, M, Gajić, T. (2017). Modelling of carrying capacity in National Park - Fruska Gora (Serbia) case study, Open Geosci, 9(3), 61–72.

Wei G & Shanshan C. (2017). Using Tourism Carrying Capacity to Strengthen UNESCO Global Geopark Management in Hong Kong. Geoheritage. 1-12.

Yingsha Zhang, A., Xiang, L. B., Qin Su, C., Xingbao, Hu B. (2017). Exploring a theme park's tourism carrying capacity: A demand-side analysis, Tourism Management, 59 (12), 564-578.