جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

تحلیل مولفه های ژئوپلیتیک تاثیرگذار بر سیاست خارجی عربستان سعودی در قبال روسیه در دوران محمد بن سلمان

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
گروه روابط بین الملل، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
10.22034/jgeoq.2025.564065.4381
چکیده
سیاست خارجی عربستان سعودی در قبال روسیه طی دوران محمد بن سلمان، با تحولات چشمگیری همراه بوده است. پس از به قدرت رسیدن محمد بن سلمان، عربستان سعودی تلاش نموده است رویکرد سنتی خود را در روابط خارجی بازنگری کرده و به سمت متنوع‌سازی شرکای راهبردی خود حرکت کند. در این راستا، تعاملات ریاض با مسکو از سطح همکاری‌های اقتصادی و انرژی فراتر رفته و ابعاد سیاسی و امنیتی بیشتری یافته است. سؤال اصلی این مقاله آن است که: مؤلفه‌های تأثیرگذار بر سیاست خارجی عربستان سعودی نسبت به روسیه در دوران محمد بن سلمان کدام‌اند؟ در این راستا، فرضیه تحقیق مطرح می‌کند که: شکل‌گیری نظم منطقه‌ای جدید در خاورمیانه و ضرورت کاهش وابستگی راهبردی به آمریکا، مهم‌ترین عوامل در جهت‌گیری جدید عربستان سعودی به سوی تقویت روابط با روسیه بوده‌اند. بر اساس یافته‌های مقاله، عوامل متعددی در سیاست خارجی عربستان سعودی در قبال روسیه در دوران بن سلمان تاثیرگذار بوده‌اند که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از: تحولات بازار انرژی و قیمت نفت، ملاحظات امنیتی و نظامی و محاسبات ژئوپلیتیک، گرایش به بازیگری مستقل و چندجانبه‌گرایی.مطالعه موردی سیاست‌های اقتصادی و دیپلماسی نفتی نشان می‌دهد که همکاری با روسیه علاوه بر منافع اقتصادی، در راستای افزایش وزن سیاسی عربستان در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی صورت گرفته است. در مجموع، نتایج پژوهش بیانگر آن است که تعامل با روسیه برای عربستان صرفاً ابزاری مقطعی نیست
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis of geopolitical factors affecting Saudi Arabia's foreign policy towards Russia during the era of Mohammed bin Salman

نویسندگان English

Ali Jamshidpour
Alireza Rezaei
Ghasem Torabi
Department of International Relations, Ha.C., Islamic Azad University, Hamedan, Iran.
چکیده English

Saudi Arabia’s foreign policy towards Russia has undergone significant changes during the reign of Mohammed bin Salman. After Mohammed bin Salman came to power, Saudi Arabia has attempted to revise its traditional approach to foreign relations and move towards diversifying its strategic partners. In this regard, Riyadh’s interactions with Moscow have gone beyond economic and energy cooperation and have acquired more political and security dimensions. The main question of this article is: What are the factors influencing Saudi Arabia’s foreign policy towards Russia during the reign of Mohammed bin Salman? In this regard, the research hypothesis proposes that: The formation of a new regional order in the Middle East and the need to reduce strategic dependence on the United States have been the most important factors in Saudi Arabia’s new orientation towards strengthening relations with Russia. According to the findings of the article, several factors have influenced Saudi Arabia's foreign policy towards Russia during the bin Salman era, the most important of which are: developments in the energy market and oil prices, security and military considerations, and geopolitical calculations, the tendency towards independent acting and multilateralism. A case study of economic policies and oil diplomacy shows that cooperation with Russia, in addition to economic benefits, has been carried out in order to increase Saudi Arabia's political weight at the regional and international levels. Overall, the results of the study indicate that interaction with Russia is not simply a temporary tool for Saudi Arabia, but rather a strategic

کلیدواژه‌ها English

Saudi Arabia'
s foreign policy
Russia
Mohammed bin Salman
regional order
geopolitics
همیانی، مسعود ،1394 ،تغییر جهت در سیاست خارجی عربستان سعودی؛ از استراتژی موازنه تا رهبری ائتلاف، فصلنامه سیاست خارجی، شماره 1، پیاپی 113.
تیموری روح اله، عبداله زاده حسن و محمد آگاه؛ تقابل سیاست خارجی ایران و عربستان در بحران یمن با روش سازه انگارانه، دو فصلنامه مطالعات بیداری اسلامی، دوره 5 شماره 10.
آقایی، سید داود. (1368). سیاست و حکومت در عربستان سعودی، تهران: نشر کتاب سیاسی.
استوارت، رابرت، اینگرسول و دریک فریزر. (1392).قدرت‌هایمنطقه‌ایونظم‌های امنیتی، ترجمه داوود آقایی و مجید محمد شریفی، چ اول، تهران: انتشارات دادگستر.
عطایی. فرهاد و محمد منصوری مقدم. (1392). «تبارشناسی سیاست خارجی عربستان سعودی: راهبردی واقعگرایانه بر بستری هویتی»، فصلنامه روابط خارجی، سال پنجم، شماره اول، بهار 1392
هاوس، کارن الیوت. (1394). عربستان سعودی: مردم،گذشته، مذهب، فاصله طبقاتی وآینده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
مسعودنیا، حسین؛ فروزان، یونس و عالیشاهی، عبدالرضا (1396)، «جابه جایی قدرت در عربستان سعودی: تاثیرات تغییر ولایتعهدی برساختار سیاست خارجی عربستان سعودی»، فصلنامه رهیافت های سیاسی و بین المللی، سال 8، شماره 47
فروزان، یونس؛ عالیشاهی، عبدالرضا (1398)، «برساخت‌گرایی سیاسی در روابط عربستان سعودی و جمهوری اسلامی ایران از پسابیداری اسلامی تا پسابرجام»، فصلنامه آفاق امنیت، دوره 12، شماره 43
شهریاری، محمدعلی(1396)، «تحلیل روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان در عراق در قالب تئوری حرکت‌ها»، فصلنامه مجلس و راهبرد، دوره 24، شماره92
Abbas, Khurram (2024) GCC-Israel Rapprochement Under Abraham Accords: Implications for Israel-Palestine Conflict. In Arab-Israel Normalisation of Ties: Global Perspectives (pp. 143-159). Singapore: Springer Nature Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-99-7769_8
Al-Otaibi, N (2019) Public diplomacy and soft power: a case study of Saudi Arabia’s image projection in the UK (Doctoral dissertation, University of East Anglia).
Alyusufi, Rayan (2023) The Sacred Journey: Saudi Arabia Uncomeatable Soft Power and it’s Burden, Centre on Public Diplomacy ( CPD).
Davand, Mohammad; Islami, Mohsen; Jamshidi, Mohammad Hossein (2019) Analysis of the ideological and political tensions of Saudi Arabia regarding the cultural strategy of the Islamic Republic of Iran in the Islamic world, Majlis and Strategy Quarterly, 26(3), 99-124, [in Persian].