سازماندهی و انتخاب مکان بهینه نخاله های ساختمانی مطالعه موردی: شهر یاسوج

نوع مقاله : مقاله علمی -پژوهشی کاربردی

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری-دانشگاه آزاد اسلامی واحد ماهشهر

2 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهریT، واحد یاسوج، دانشگاه ازاد اسلامی، یاسوج، ایران

10.22034/jgeoq.2023.150637.1619

چکیده

شهر یاسوج با جمعیتی معادل 108505 نفر در سال1390 روزانه به طور متوسط140 تن زباله تولید میشود. برای انتخاب مکان صحیح دفن مواد نخاله‌های ساختمانی عواملی مانند: عوامل توپوگرافی، شیب،فاصله از اراضی ناپایدار، فاصله از گسل، آبهای سطحی و زیرزمینی، خاک شناسی، فاصله از مناطق مسکونی، چاهها، پوشش گیاهی، خطوط ارتباطی، خطوط نیرو،زیست محیطی، عوامل اقتصادی و اجتماعی و ... مورد توجه قرار گرفت.این پژوهش، با هدف سازماندهی انتخاب مکان بهینه جهت دفن نخاله های ساختمانی در شهر یاسوج با استفاده از انجام تحلیلهای مکانی در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی انجام گرفت. برای این منظور دادههای رقومی مورد نیاز جمعآوری و سپس به محیط نرم افزارArc GIS برده شد. پس از تشکیل پایگاه اطلاعاتی، اقدام به اجرای مدلهای تصمیمگیری چند معیاره تحلیلی نظیرمدل تحلیل سلسله مراتبی(AHP) گردید.نتایج این پژوهش نشان داده که در روش تحلیل سلسله مراتبی با انتخاب سه مکان مناسب در جنوب شرق ، جنوب و جنوب غرب شهر یاسوج، قدرت تصمیم‌گیری بیشتری در انتخاب محل دفن پسماندها دارا می‌باشد. در نهایت با استفاده از خروجی مدل در محیط نرمافزار ArcGIS، مکان واقع در جنوب شهر یاسوج با مساحت 60 هکتار با عمر 30 سال به عنوان اصلی ترین مکان نهایی و پیشنهادی جهت دفن زباله های ساختمانی در شهر یاسوج انتخاب گردید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

select the optimal location of construction debris Case Study Yasouj City

نویسندگان [English]

  • sadegh besharatifar 1
  • Hossein Derakhshandeh 2
1 Department geography and city planning mahshahr Islamic Azad University, mahshahr, Iran. l
2 candid ate urban planning , yasouj Branch, Islamic Azad University, ,yasouj, Iran
چکیده [English]

Abstract

Consequently urban development and construction, large amounts construction debris Is produced in communities. manage and plan for the reorganization of municipal solid waste is necessary in urban management. A daily average of 140 tons of waste is generated in Yasouj city with a population equivalent of 108,505 people in the census of 1390.For select the optimal location of construction debris the criteria should be such as: topography, slope, distance from the unstable land, distance from faults, erosion, surface water and groundwater, geology, distance from residential areas, wells, vegetation, communication lines, power lines and . be considered. In this study, with the aim of organization and select the optimal location of construction debris in Yasouj performed using spatial analysis in GIS environment. For this purpose digital data needed to collect And then was taken to the GIS environment. After forming the database, Attempting was to run multiple criteria decision model and analytical model hierarchical analysis model (AHP).The results of this study suggest that analysis of hierarchical models with a choice of three convenient locations in In the south east, south and south west Yasouj, more decision power in selecting landfill waste is capable. Finally, the model overlap environment software Arc GIS the final location of buried construction debris Yasouj city in the south area of 60 hectares with 30 years of life as the final location and the proposed landfill was chosen Yasouj.

Keywords: site selection, Construction debris, AHP model, GIS,

کلیدواژه‌ها [English]

  • : site selection
  • Construction debris
  • AHP model
  • GIS
  • Yasouj
 امانپور، سعید و جعفر سعیدی(1392)، مکانیابی دفن پسماندهای شهری( مطالعه موردی: شهر کرمان)، فصلنامه انسان و محیط، شماره 27.
بشارتی فر،صادق، (1383)، الگوی بهینه مدیریت شهری برای شهرداری یاسوج، پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه یزد.
 بگم موسوی، زهرا، (1388)، تحت ساماندهی زیست محیطی نخاله های ساختمانی استان سمنان مطالعه موردی هر شاهرود، پایان نامه کارشناسی ارشد گروه آلودگی های محیط زیست، دانشگاه علوم و تحقیقات واحد سمنان، اساتید راهنما، دکتر قاسمعلی عمرانی و دکتر ناصر حافظی مقدس و استاد مشاور، دکتر محمود شریعت.
پاشایی، ر، جدیری ایران، ک؛ قلی زاده، م و حنیفی، ا.( 1393) استفاده زیست محیطی از پسماندهای ساختمانی با استفاده از روش های بازیافت و MSW، اولین همایش ملی ارزیابی مدیریت و امایش محیط زیستی در ایران، 650
پور احمد، احمد و همکاران، (1386)، استفاده از الگوریتم فازی و GIS برای مکان یابی تجهیزات شهری مطالعه موردی محل دفع زباله شهر بابلسر، مجله محیط شناسی سال سوم، شماره چهل و دو.
تقی زاده، سیدعلی و همکاران، (1392)، مکان یابی چندمعیاری محل دفن مواد زائد ساختمانی با استفاده از رویکرد تحلیل سلسله مراتبی فازی مطالعه موردی شهر گرگان، مجله همایش جغرافیایی فضا، فصلنامه علمی-پژوهشی، دانشگاه گلستان، سال سوم.
تقی زاده دیوا، سید علی ، سلمان ماهینی، عبدالرسول، خیرخواه زرکش، میر مسعود، (1392)، مکانیابی چند معیاری محل دفن مواد زاید ساختمانی با استفاده از رویکرد تحلیل سلسله مراتبی فازی: مطالعه موردی شهر گرگان، فصلنامه علمی- پژوهشی  امایش جغرافیایی فضا، سال سوم، شماره دهم. همراه با نمونه های اجرایی
حسین مردی، مهدی و سعید اصغر علایی(1392)، مکانیابی بهینه کاربری اراضی شهری( مفاهیم و مدل ها کاربردی)، انتشارات کالج برتر، چاپ اول. تهران.
جودکی، حمیدرضا، بارانی پسیان ، حمید و یحیی میرشکاران(1396)، مکانیابی کاربری های شهری و منطقه ای( نظریه ها، مدل ها و معیار ها)، انتشارات اندیشگاه فن آوری نوین، چاپ اول، تهران.
خورشید دوست، علی محمد؛ عادلی، زهرا(1388)، استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) برای یافتن مکان مناسب دفن زباله (مطالعه موردی شهر بناب)، مجله محیط شناسی،  سال سی وپنجم، شماره 50، صص 27-32.
خورزنی، علی، (1386)، برنامه ریزی استراتژیک در مدیریت اجرایی پسماند، سومین همایش ملی پسماند، 1386، تهران.
رامشت، محمدحسین و همکاران، (1392)، مکان یابی دفع پسماند جامد شهری با استفاده از مدل AHP و تکنیک GIS ، مطالعه موردی شهرستان کوهدشت، نشریه علمی – پژوهشی جغرافیا و برنامه ریزی شهری، شماره 44، تابستان.
زیاری، یوسفعلی(1394)، مدل ها و فنون تصمیم گیری در برنامه ریزی شهری با تأکید بر مکانیابی کاربری اراضی شهری، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، چاپ اول، تهران
سازمان بازیافت و تبدیل مواد شهرداری مشهد(1388)، بازیافت مواد و آشنایی با شیوه‌های نوین تفکیک پسماند، وزارت کشور، سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، کارگاه آموزشی مدیریت پسماند.
 صمدی، مهدی و همکاران، (1389)، استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS و مدل تاپسیس جهت مکان‌یابی محل دفع پسماندهای شهری (مطالعه موردی شهر زنجان)، دومین همایش فضای جغرافیایی و رویکرد آمایش و مدیریت محیط، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر
فرهودی، رحمت اله؛ حبیبی، کیومرث؛ زندی بختیاری، پروانه (1384)، مکان‌یابی محل دفن مواد زائد جامد شهری با استفاده از منطق فازی در محیط GIS (مطالعه موردی: شهر سنندج). نشریه هنرهای زیبا، شماره 23، ص15.
قانعی اردکانی و سید ابوالفضل کشفی، (1394) مکانیابی محل دفن پسماندهای ساختمانی شهر یزد با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی، فصلنامه  زیست شناسی محیط زیست، دوره 11، شماره 39.
نصیری، اسماعیل(1395) مدیریت مواد زاید جامد شهری و نقش ان در توسعه پایدار، مطالعه موردی: شهرداری منطقه 12 تهران، فصلنامه سپهر، دوره 22، شماره 87. تهران. 6
هادیانی، زهرا، احد نژاد محسن، شمس اله کاظمی زاده و امیر شاه علی، (1391) مکانیابی مراکز دفن پسماندهای جامد شهری با استفاده از منطق فازی در محیط GIS مطالعه موردی شهر زنجان، مجله فضای جغرافیایی، شماره 6. 2
Jun,C(2015),Design of an intelligent geographic information system for multicriteriasiteanalysis,Articles currently under peer rewiew by the URISA journal.
Hendrix, William؛Buckly, David(2016), Use of GIS for selection of sites for land application of sewage waste. Journal of soil and water conservation.PP3-5 .
Gorsevski, P.V. ,Donevska, K.R. , Mitrovski, C.D. and Frizado, J.P. , pIntegrating multi-criteria evaluation techniques with geographic information systems for landfill site selection: A case study using ordered weighted average46-
Manas, R. R., Shanghai, R., Gopeshwar, M., Senjuti,  R., Twisha, L., ) 2005).Respiratory and    general health impairments of workers employed in a municipal solid waste disposal at an    open landfill site in Delhi. Int. J. Hyg. Environ.-Health,; 208: 255–26221-
Nabil, K., Nayef, A., Ibrahim, A., Jasem, A., (2004).Environment management of construction     and demolition waste in Kuwait. Waste Management, 24: 1049–1059
Sener.M (2010),Landfill Site Selection by Using Geographic Information system,M.Sc,Thesis,METU,114.
Shalabi .Mohamed A., Shattri Bin Mansor, Nor din Bin Ahmed, Rashid Shiriff (2006), GIS based Multicriteria Approaches to Housing Site suitability assessment. XXIII FIG Congress–Munich, Germany, P12. October 8-13, p:12