جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

تبیین عوامل موثر بر سرزندگی فضاهای عمومی شهری(مطالعه موردی: محله هزار جریب اصفهان)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، مرکز تحقیقات گردشگری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
10.22034/jgeoq.2024.280682.3013
چکیده
امروزه تامین سرزندگی در شهرها یکی از دغدغـه هـای اصـلی نظـام مـدیریت شهری است. هرچه در بخشی از شهر سرزندگی بـالاتر باشد، پتانسیل بیشتری در جذب شهروندان خواهد داشت. لذا ارتقاء سرزندگی می‌تواند منجر به رونق اقتصادی و سکونت پذیری گردد؛ از اینرو هدف از پژوهش حاضر تبیین عوامل موثر در شادابی و سرزندگی فضاهای عمومی شهری (مطالعه موردی: محله هزار جریب اصفهان) می باشد که دارای هدف کاربردی و ماهیت توصیفی_تحلیلی است. روش گردآوری اطلاعات به صورت مطالعات کتابخانه ای و مطالعات میدانی از طریق طراحی پرسشنامه محقق ساخته می باشد، پرسشنامه در بین شهروندان حاضر در محله هزار جریب اصفهان با روش نمونه گیری تصادفی ساده و با حجم نمونه 375 نفر توزیع شد؛ جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار Spss استفاده شد که آزمون های T تک نمونه، رگرسیون خطی، رگرسیون ساده به روش اینتر و همبستگی پیرسون انجام گردید. نتایج نشان می دهد که تمام شاخص های شناسایی شده تاثیر معناداری بر سرزندگی کل دارند؛ اما شاخص مبلمان شهری بیشترین تاثیر گذاری را در سرزندگی محله داشته است، از سوی دیگر شاخص های ترکیبی نفوذپذیری، آسایش و راحتی، آسایش اقلیمی، انعطاف پذیری و فضای سبز از وضعیت مناسب و مطلوبی در سطح محله برخوردار بوده اند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Explaining Factors Affecting the Vitality of Urban Public Spaces(Case Study: Hezar Jarib Neighborhood of Isfahan)

نویسندگان English

Fatemeh Zahran Nabati Shahrezaei 1
hamid saberi 2
1 PhD Student of Gheography and Urban Planning, Department of Geography, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran
2 Associate Professor of Department of Gheography and Urban Planning, Department of Geography, Tourism Research Center, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran
چکیده English

Today, providing vitality in cities is one of the main concerns of the urban management system. The higher the vitality in a part of the city,the more potential it will have in attracting citizens. Therefore, improving vitality can lead to economic prosperity and housing; Therefore, the purpose of this study is to explain the factors affecting the freshness and vitality of urban public spaces(Case study: Hezar Jerib neighborhood of Isfahan). Which is based on the applied purpose and has a descriptive-analytical nature. The data collection method was library studies and field studies through the design of a researcher-made questionnaire. The questionnaire was distributed among the citizens present in Hezar Jerib neighborhood of Isfahan by simple random sampling method with a sample size of 375 people. Spss software was used to analyze the data. Single sample t-test, linear regression, simple regression by Inter method and Pearson correlation were performed. The results show that all identified indicators have a significant effect on overall vitality; But the urban furniture index has had the greatest impact on the vitality of the neighborhood, On the other hand, the combined indicators of permeability, comfort and convenience, climatic comfort, flexibility and green space have a suitable and favorable situation in the neighborhood.

کلیدواژه‌ها English

Vitality
Urban Public Spaces
Hezar Jarib Neighborhood of Isfahan
پاکزاد، جهانشاه. (1384). خلاصه کتاب راهنمای طراحی فضاهای شهری. وزارت مسکن و شهرسازی، معاونت شهر سازی و معماری: شهیدی.  
پامیر، سای. (1394). آفرینش مرکز شهری سرزنده. ترجمه مصطفی بهزادفر و امیر شکیبا منش، تهران: انتشارات دانشگاه علم و صنعت.
پورمحمدی، محمدرضا؛ اسدی، احمد. (فروردین 1393). سرزندگی شهری، مفهوم و مولفه‌های آن. کنفرانس ملی معماری و منظر شهری پایدار، (صص. 1-7). مشهد: موسسه بین المللی مطالعات معماری و شهرسازی مهراز شهر.
جیکوبز، جین. (1386). مرگ و زندگی شهرهای بزرگ آمریکایی. ترجمه حمیدرضا پارسی و آرزو افلاطونی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
حبیبی، سید محسن؛ سلیمی، جواد. (1376). استخوان بندی شهر تهران، تهران، انتشارات معاونت فنی و عمرانی شهرداری تهران
حبیبی، کیومرث؛ نسترن، مهین؛ محمدی، مهرداد. (1395). سنجش و ارزیابی سرزندگی فضاهای عمومی شهری و نقش آن در ارتقای کیفیت زندگی جوانان (مورد شناسی: خیابان نظر شرقی اصفهان). فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری_منطقه ای، (شماره 19)، 161- 180.
خستو، مریم؛ سعیدی رضوانی، نوید. (1389). عوامل موثر بر سرزندگی فضای شهری (خلق یک فضای شهری سرزنده با تکیه بر مفهوم مرکز خرید پیاده). هویت شهر، 4 (6)، 74-63.
دادپور، سارا. (1391). سنجش کیفیت سرزندگی (مطالعه موردی: بخشی از خیابان ولیعصر تهران). جستارهای شهر سازی، ( شماره 37 و 38)، 34-39.
دادپور، سارا. ( اردیبهشت 1389). معیارهای سرزندگی فضاهای شهری (مطالعه موردی: بخشی از خیابان ولیعصر تهران). دومین کنفرانس برنامه ریزی و مدیریت شهری، (صص. 1-10). مشهد: دانشگاه فردوسی.
دویران، اسماعیل؛ محمدی، جمیله. (1394). طراحی شهری با رویکرد ایجاد شادابی و نشاط شهری با توجه به فرهنگ شهری (محدوده مطالعاتی: شهر زنجان، خیابان سعدی وسط). کنفرانس سالانه پژوهش‌های معماری، شهر سازی و مدیریت شهری، (صص. 1-16). یزد:  موسسه معماری و شهرسازی سفیران راه مهرازی. 
زارع، علیرضا؛ لطفی، کوروش. (1396). رنگ در شهر با رویکرد ایجاد تنوع و سرزندگی در فضای شهری، فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهش و برنامه ریزی شهری، 8 (28)، 110-99
صیدی، سمیه؛ عبدی قروچای، ناهیده ؛ کریمی، آرام .(۱۳۹۶). واکاوی مفهوم سرزندگی در فضای شهری و اندیشه‌های مرتبط با آن، نخستین همایش ملی کرمانشاه و زندگی شهری، کرمانشاه، دانشگاه رازی، 227- 294
فیضی، سعیده؛ بصیری، مصطفی .(1399). بررسی اهمیت نورپردازی در ارتقاء سرزندگی شبانه فضاهای شهری (نمونه موردی: محله سنتی مقصودیه تبریز)، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی)، 20 (58)، 17-34
قربان پور، مریم؛ زالی، نادر؛ یوردخانی، مختار ؛ آزاده، سیدرضا .(1397). ارزیابی مولفه های موثر بر                      تقویت سرزندگی در مسیرهای پیاده شهری (مطالعه موردی: پیاده راه علم الهدی شهر رشت)، مطالعات برنامه ریزی سکونت گاه های انسانی (چشم انداز جغرافیایی)، 13 (1)، 1
گلکار، کورش. (1385). نشاط و سرزندگی در شهر به کمک طراحی شهری. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، پرتال جامع علوم انسانی، 7 (39)، 28-24
لینچ، کوین. (1381). تئوری شکل شهر. ترجمه سید حسین بحرینی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
ملک لو، نیلوفر ؛ روایی، آذین .(1392). بررسی کیفیت سرزندگی یک فضای شهری، مقایسه معیارهای نظری با الگوهای رفتاری (نمونه موردی: محور پیاده خیابان کوی نصر تهران)، همایش ملی معماری پایدار و توسعه شهری، 18 _ 5 _1
هدایت نژاد کاشی، سید مصظفی؛ هادیانی، زهره؛ حاجی نژاد، علی؛ عسگری، علی .(1398). سرزندگی شهری مفهومی میان‌رشته‌ای؛ (واکاوی اصول، ابعاد و شاخص ها)، مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 6 (20)، 100_75
منابع لاتین
Bertolini,L. (2006). Fostering Urbanity in a Mobile Soceity : Linking consepts and Practices. Journal of Urban Design, 11(3), 319_ 334.
Chang Xia, Anthny Gar-One Yeh, Anki Zhang. (2019). Analyzing spatial  relationships between urban land use intensity and urban vitality at street block level: A case study of five Chinese megacities, Journal of Landscape and Urban Planning, (Vol 193), 1-19
Jalaladini, S., Okhay,D., (2011). Urban Public Spaces and Vitality: A Socio-Spatial Analysis in the Streets of Cypriot Towns, Journal of Procedia - Social and Behavioral Sciences,(Vol 35), 664-674.
Xiaobin, Jin., Long, Ying., Sun, Wei., Lu, Yuying., Yang, Xuhong., Tang, Jingxian. (2017). Evaluating cities' vitality and identifying ghost cities in China with emerging geographical data. Journal of Cities, (Vol 63), 98–109.
Mouratidis, Kostas., Poortinga, Wouter.(2020). Built environment, urban vitality and social cohesion: Do vibrant neighborhoods foster strong communities? Journal of Landscape and Urban Planning, (Vol 204), 1-9.
Qingsong He, Weishan He, Yan Song, Jiayu Wu, Chaohui Yin, Yanchuan Mou.(2018). The impact of urban growth patterns on urban vitality in newly built-up areas based on an association rules analysis using geographical big data. Journal of Land Use Policy, (Vol 78), 726-738.
Sung, Hyungun., Lee, Sugie. (2015). Residential built environment and walking activity: Empirical evidence of Jane Jacobs’ urban vitality. Journal of Transportation Research Part D.(Vol 41), 318–329.
Timer, V., Seymoat, N. K. (2005). International Centre for Sustainable Cities. The Livable City: World Urban Forum 2006, Vancouver Working Group Discussion Paper. Western Economic Diversification Canada.
Young-Long, Kim. (2020). Data-driven approach to characterize urban vitality: how spatiotemporal context dynamically defines Seoul’s nighttime, Inrnational Journal of Geographical Information Science, (Vol 34), 121- 138 
سایت ها
سایت رصد خانه فرهنگی، اجتماعی استان اصفهان،(1397)، شناسنامه محلات شهر اصفهان، منطقه 6، بازیابی شده در 20 بهمن 1397، http://isfahanrasad.ir/#/area/06/pdf/8
 
سایت سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان اصفهان، معاونت آمار و اطلاعات، (1397)، جمعیت منطقه 6 اصفهان، بازیابی شده در 17 بهمن 1397،  http://stat.mpo- es.ir/
 سایت گوگل ارث، (1397)، مختصات محله هزار جریب اصفهان، بازیابی شده در 20 بهمن 1397،