جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

مداخله آمریکا در بحران سوریه و تاثیر آن بر امنیت جمهوری اسلامی ایران (۲۰۱۱-۲۰۲۳)

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
1 گروه علوم سیاسی گرایش مسائل ایران، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران
2 دانشیار عضو هیات علمی دانشگاه عالی دفاع ملی ایران
3 گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/jgeoq.2025.555082.4351
چکیده
بحران سیاسی سوریه از سال ۲۰۱۱ یکی از پیچیده‌ترین بحران‌های منطقه‌ای معاصر به شمار می‌آید که در آن علاوه بر عوامل داخلی، بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای نیز بر اساس منافع و راهبردهای خود نقش‌آفرینی کرده‌اند. در میان این بازیگران، ایالات متحده آمریکا به عنوان یکی از مهم‌ترین قدرت‌های تأثیرگذار، مواضع و اقدامات متنوعی در قبال بحران سوریه اتخاذ کرده است. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر دخالت‌های آمریکا در این بحران و پیامدهای آن بر امنیت جمهوری اسلامی ایران در بازه زمانی ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۳ است. این پژوهش از نوع کاربردی و با روش توصیفی–تحلیلی انجام شده و ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه‌ای بوده که میان ۳۵ نفر از خبرگان (به‌صورت تمام‌شمار) توزیع شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که آمریکا با اعمال فشارهای سیاسی و تحریم‌های اقتصادی علیه حکومت سوریه، حمایت نظامی و مالی از گروه‌های مخالف، و نیز تلاش برای افزایش امنیت رژیم صهیونیستی و تضعیف محور مقاومت، درصدد تغییر توازن قوا در منطقه برآمده است. از مهم‌ترین پیامدهای این مداخله می‌توان به کاهش عمق راهبردی ایران، محدودسازی نفوذ منطقه‌ای آن، و افزایش تهدیدات علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد. در مجموع، مداخله آمریکا در بحران سوریه نه تنها موجب تداوم بی‌ثباتی در این کشور شد، بلکه به چالشی جدی برای امنیت و منافع راهبردی ایران در خاورمیانه تبدیل گردید.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

US Intervention in the Syrian Crisis and Its Impact on the Security of the Islamic Republic of Iran (2011-2023)

نویسندگان English

Mohammad Mahdi Derakhshani 1
Mohammad Shah Mohammad 2
Hussein Allah Karam 3
Akbar Ashrafi 3
1 Department of Political Science, Iranian Affairs, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Faculty Member, National Defense University of Iran
3 Department of Political Science, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

The political crisis in Syria, which began in 2011, is considered one of the most complex regional crises of recent decades. In addition to internal factors, regional and transregional actors have also played active roles based on their own interests and strategic objectives. Among these actors, the United States has been one of the most influential powers, adopting various positions and measures regarding the Syrian conflict. The purpose of this study is to examine the impact of U.S. intervention in the Syrian crisis and its consequences for the national security of the Islamic Republic of Iran between 2011 and 2023. This research is applied in nature and employs a descriptive–analytical method. Data were collected through a questionnaire distributed among 35 experts using a census approach. The findings indicate that the United States, by exerting political pressure, imposing economic sanctions on the Syrian government, and providing military and financial support to opposition groups, has sought to alter the regional balance of power. Additionally, Washington’s efforts to enhance the security of the Israeli regime and weaken the Axis of Resistance have been key components of its strategy. The main consequences of these actions include the reduction of Iran’s strategic depth, limitation of its regional influence, and the intensification of threats to its national security. Overall, U.S. intervention in the Syrian crisis not only perpetuated instability within Syria but also created a serious challenge to Iran’s security and strategic interests in the Middle East.

کلیدواژه‌ها English

Syrian crisis
United States of America
Islamic Republic of Iran
منابع
احدی، محمد، (1391) " سامانه سپر موشکی ناتو و استقرار اجزای آن در ترکیه"، فصلنامه نگاه 2، تهران، انتشارات مرکز پژوهشی شهید سپهبد صیاد شیرازی، شمار 022
احمدی، حمید، (1396) " جامعه‌شناسی سیاسی جنبشهای اسلامی"، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
اکبری، حمیدرضا، (1395) " چگونگی نقش‌آفرینی داعش در مناسبات سیاسی خاورمیانه"، جستارهای سیاسی معاصر، پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی، سال هفتم،
تاجیک، محمدرضا (1384)، «مدیریت بحران»، چاپ دوم، تهران، فرهنگ گفتمان.
حسینی، نسیم (1397) "، پشت دروازه دمشق سیاست فنا، سیاست بقا" مؤسسه مطالعاتی اندیشه‌سازان نور،
حاتمی، محمدرضا، (1394) "کارویژه تحولات سوریه در امنیتملی جمهوری اسلامی ایران"، فصل نامه پژوهشهای سیاسی جهان اسلام، سال پنجم،
در آینده، روح‌الله (1397) "سیاست روسیه در بحران سوریه و پیامدهای آن بر منافع ایران"مطالعات روابط بین‌الملل، شماره 44
سردارنیا، خلیل (1395) "تحلیل بحران سوریه از منظر شکاف اجتماعی"فصلنامه جامعه‌شناسی سیاسی، دوره 4
ساجدی، امیر (1398) "بحران سوریه و دخالت قدرتهای بیگانه" تهران، نشریه روابط بینالملل
عبداله پور، اکبر (1401) " نقش ترکیه در بحران سوریه و تأثیر آن بر امنیت نظامی ج. ا. ا" انتشارات دانشکده فارابی چاپ دوم
فوزی، یحیی، (1393) " جنبشهای اسلام‌گرای معاصر: بررسی منطقهای"، ترجمه دکتر عباس هاشمی، مؤسسه عروج
کامروا، مهران (1391) " خاورمیانه معاصر"؛ ترجمه محمدباقر قالیباف و سید موسی‌پور موسوی؛ چ 2، تهران: قومس
 مقاله روزنامه فان پرسی، ۵ و ۱۶ شهریورماه سال ۱۳۹۸، امریکا   
موسوی، سید فضلالله (1395) "، داعش"، انتشارات خرسندی،
میرعلی، محمدعلی (1391) "، چالش سنت و مدرنیته"، مؤسسه بوستان کتاب، 
 مقاله روزنامه اسرائیلی هیوم. اردیبهشت سال 1398
مک‌کارتی، شاون. پی. (1381)" نقش اطلاعات در مدیریت بحران". ترجمه محمدرضا تاجیک، تهران: فرهنگ گفتمان.
مرادی، اسداله(1398) "بحران سوریه و امنیت منطقهای ج. ا. ا" تهران، پژوهشهای راهبردی سیاست، شماره 15
نجات، سید علی (1396) "، بحران سوریه و بازیگران منطقهای"، مؤسسه فرهنگی مطالعاتی و تحقیقات بینالمللی ابرار معاصر
عبداله پور، اکبر (1395) "نقش ترکیه در بحران سوریه و تأثیر بر امنیت نظامی" تهران، دانشکده علوم و فنون فارابی
نجات، سید علی (1396) "، نو سلفی گری در سوریه"، پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران.
Refrences
Antoun, T. R., & Quataert, D (1991), Syria: Society, Culture, and Polity, New York: State University of New York.