جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

جغرافیا و برنامه ریزی منطقه‌ای

تأثیر جنگ جهانی اول بر توسعه سیاسی در ایران و ترکیه

نوع مقاله : مقاله های برگرفته از رساله و پایان نامه

نویسندگان
محمد عموزاده 1
سیامک بهرامی 2
شهرام فتاحی 3
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.
2 استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه ازاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.
3 استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.
10.22034/jgeoq.2024.289129.3119
چکیده
از منظر نوسازی اشتراکات زیادی بین کشورهای ایران و ترکیه به لحاظ تاریخی، جغرافیایی، فرهنگی و تا حدودی نهادی وجود دارد. بازه زمانی، رهبران، سبک و شیوه نوسازی مشابه به این انتظار شکل داده است که دو کشور مسیر نوسازی سیاسی یکسانی را نیز طی کنند، حال آنکه پس از جنگ جهانی اول ترکیه به سمت دموکراسی و ایران به سمت استبداد سوق داده شدند. چرایی مسیر متفاوت نوسازی سیاسی در دو کشور تبیین‌ها و تحلیل‌های متفاوتی در میان صاحبنظران ایجاد کرده است. در این میان پژوهش حاضر به تأثیر جنگ جهانی اول پرداخته است. پرسش اصلی این است که جنگ جهانی اول چگونه بر روند نوسازی سیاسی در دو کشور ایران و ترکیه تأثیرگذار بوده است؟ با استفاده از روش توصیفی-تطبیقی این نتایج حاصل شده است که جنگ جهانی اول باعث اشغال ایران، از بین رفتن استقلال و حاکمیت ملی، ایجاد هرج و مرج، ناامنی، قحطی، تلفات انسانی و تخریب گسترده زیرساخت‌ها بود. در این شرایط مشروطه به نفع ثبات و امنیت قربانی شد و حکومت دیکتاتوری رضاشاه شکل گرفت. در صورتی که جنگ جهانی اول باعث فروپاشی و تجزیه امپراطوری چندقومیتی عثمانی و شکل‌گیری ترکیه نوین با هویت قومی ترکی شد.
کلیدواژه‌ها
جنگ جهانی اول
نوسازی سیاسی
ایران

عنوان مقاله English

World War I on political development in Iran and Türkiye

نویسندگان English

Mohamad Amozadeh 1
Siamak Bahrami 2
Shahram Fattahi 3
1 Ph.D Student, Department of Political Science, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Political Science, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Political Science, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran.
چکیده English

From the point of view of modernization, there are many similarities between the countries of Iran and Turkey, historically, geographically, culturally and to some extent institutionally. The time frame, leaders, style and method of similar modernization have formed the expectation that the two countries will follow the same path of political modernization, while after the First World War, Turkey was pushed towards democracy and Iran towards dictatorship. The reason for the different path of political modernization in the two countries has created different explanations and analyzes among experts. In the meantime, the current research has dealt with the impact of the First World War. The main question is, how did the First World War affect the process of political modernization in the two countries of Iran and Turkey? By using the descriptive-adaptive method, these results have been obtained that the First World War caused the occupation of Iran, the loss of national independence and sovereignty, the creation of chaos, insecurity, famine, human casualties, and widespread destruction of infrastructure. In this situation, the constitution was sacrificed for the sake of stability and security, and the dictatorial government of Reza Shah was formed. If the First World War caused the collapse and disintegration of the multi-ethnic Ottoman Empire and the formation of a new Turkey with a Turkish ethnic identity. The Ottoman Empire left Atatürk with a relatively modern army and an efficient bureaucracy. By accepting the terms of peace in the wars of independence, including the abolition of

کلیدواژه‌ها English

World War I
political modernization
Iran
افخمی، غلامرضا (1387)، زندگی و زمانه شاه، قابل دسترس در: https://nbookcity.com.
اکبری، محمدعلی (1394)، چالش‌های عصر مدرن در ایران عهد قاجار، چاپ دوم، تهران: مؤسسه انتشاراتی روزنامه ایران.
آبراهامیان، یرواند (1384)، ایران بین دو انقلاب، درآمدی بر جامعه شناسی سیاسی ایران معاصر، ترجمه احمد گل‌محمدی و محمد ابراهیم فتاحی ولیلایی، چاپ یازدهم، تهران: نشر نی.
آجدانی، ماشاالله (1387)، مشروطه ایرانی، تهران: نشر اختران.
بشیریه، حسین (1390)، موانع توسعه سیاسی در ایران، تهران: گام نو.
شمیم، علی اصغر (1378)، ایران در دوره سلطنت قاجار، تهران: نشر مدبر.
غلام‌نیا، هادی، پیرمحمدی، سعید (1399)، «تحول در سیاست منطقه‌ای امارات متحده عربی رهیافت محمد بن زاید»، آفاق امنیت، سال سیزدهم، شماره 49، صص 145-115.
فوران، جان (1392)، مقاومت شکننده، تاریخ تحولات اجتماعی ایران از صفویه تا سال‌های پس از انقلاب اسلامی، ترجمه احمد تدین، چاپ چهاردهم، تهران: مؤسسه خدمات فرهنگی رسا.
کاتوزیان، محمدعلی (1389)، دولت و جامعه در ایران، انقراض قاجار و استقرار پهلوی، ترجمه حسن افشار، چاپ پنجم، تهران: نشر مرکز.
گرنویل، جان (1377)، تاریخ جهان در قرن بیستم، ترجمه گروهی از مترجمان، تهران: نشر فروزان فر.
لوییس، برنارد (1372)، ظهور ترکیه نوین، ترجمه محسن علی سبحانی، تهران: مرکز اسناد دانشگاه تهران.
مجد، محمدقلی (1390)، انگلیس و اشغال ایران در جنگ جهانی اول، ترجمه مصطفی امیری، ناشر دیجیتال: مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان.
مدیر شانه‌چی، محسن (1377)، «تحولات سیاسی جنوب خراسان از انقلاب مشروطه تا پایان دوران قاجار»، اطلاعات سیاسی- اقتصادی، شماره 132-131، صص 70-64.
مکی، حسین (1358)، مدرس قهرمان آزادی، جلد یک، تهران: بنگاه ترجمه و نشر.
ملایی توانی، علیرضا (1378)، ایران و دولت ملی در جنگ جهانی اول، چاپ اول، تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.
نجفی، موسی، فقیه حقانی، موسی (1383)، تاریخ تحولات سیاسی ایرات، بررسی مؤلفه‌های دین-حاکمیت-مدنیت و تکوین دولت-ملت در گستره هویت ایران، چاپ سوم، تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.
نساج، حمید (1392)، «مقایسه نوسازی ایران و ترکیه در دوران رضاشاه و آتاتورک»، پژوهش‌های راهبردی سیاست، سال دوم، شماره 5، صص 101-130.
Ahmad, Feroz (1993), The making of modern Turkey, Available at: https://psi301.cankaya.edu.tr/uploads/files/Feroz%20Ahmad%20Making%20of%20Modern%20TR(1).pdf
Akşin, Sina (2007), Turkey from Empire to Revolutionary Republic: The Emergence of the Turkish Nation from 1789 to the Present, Washington Square, NY: New York UP.
Atabaki, Touraj (2016), “Iran in the First World War and the Pivotal Position of Persian Oil: 1914-1918”, International Encyclopedia of the First World War, Available at: https://pure.knaw.nl/portal/en/publications/iran-in-the-first-world-war-and-the-pivotal-position-of-persian-o
Balkılıç, Özgür & Dölek-Sever, Deniz (2013), “Turkish Nationalism at its Beginning: Analysis of Türk Yurdu, 1913–1918", Journal of Nationalism and Ethnicity, Vol. 41, No. 2, pp: 316-333.
Beqa, Mentor (2017), “Neoclassical Realism: Its Promises and Limits as a Theory of Foreign Policy”, European Academic Research, Vol. 5, No. 1, pp: 316-330.
Bostanci, Anne (2014), “Why Turkey Hasn't Forgotten About the First World War”, 01 September, Available at: https://www.britishcouncil.org/voices-magazine/why-turkey-hasnt-forgotten-about-first-world-war
Çoban Oran, Filiz (2018), “The Role of External Relations in Turkish Democracy History”, UİİİD-IJEAS, No. 21, pp: 21-32.
Elman, Colin (2007), Realism, in Martin Griffiths, ed. International Relations Theory for the Twenty First Century, London: Routledge.
Evans, Ethan Jacob Hornk (2016), “Political Modernization in Atatürk’s Turkey and The Shah’s Iran and the Struggle for Meaning", Senior Projects Spring, Bard College, Bard Digital Commons, Available at: https://digitalcommons.bard.edu/senproj_s2016/256.
Fatih Baş, Mehmet (2017), “War Losses (Ottoman Empire/Middle East)”, International Encyclopedia of the First World War, Available at: https://encyclopedia.1914-1918
Feng, Liu and Ruizhuang, Zhang (2006), “The Typologies of Realism”, Chinese Journal of International Politics, Vol. 1, pp: 109-134.
Hashim, Ahmed S. (2021), “Iran: Imperial and Republican Civil–Military Relations”, Oxford University Press, Available at: https://oxfordre.com/politics/display/10.1093/acr/
Iddi, Batul (2023), “Why Did Persia Change Its Name to Iran?”, Eavar, Available at: https://www.eavartravel.com/blog/2023/11/11/140735/why-persia-changed-its-name-to-iran.
Jaberi, Mojtaba (2022), Modernization in Comparative Perspective: An Examination of the State-Aligned Iranian and Turkish Newspapers in the 1920s-1940s, Master's thesis in Master of Science in Political Science and Public Administration, the Graduate School of Social Sciences of Middle East Technical University.
Karpat, Kemal H. (2004), “The Entry of the Ottoman Empire into World War I”, Belleten, Turk Tarih Kurumu, pp: 688-733, Available at: https://belleten.gov.tr/tam-metin-pdf/37/eng.
Keddie, Nikki R (2003), “War and Reza Shah: 1914-1945”, In: Modern Iran, Yale University Press.
Keyman, E., & Yilmaz, Ş. (2006), Modernity and Nationalism: Turkey and Iran in Comparative Perspective, The SAGE Handbook of Nations and Nationalism.
Lobell, Steven E (2009), Threat Assessment, The State, and Foreign Policy, in: Steven E. Lobell et al., ed., Neoclassical Realism, the State, and Foreign Policy, Cambridge: Cambridge University Press.
Mango, Andrew (2000),  Atatürk, Woodstock, NY: Overlook, Available at: https://archive.org/details/ataturk00andr.
Nourbakhsh, Younes (2020), “Modernity in Iran and Turkey: Patterns and Problems”, Religious Inquiries, Vol. 9, No. 18, pp: 225-253.
Shweller, Randall L (2003), “The Progressiveness of Neoclassical Realism”, International Security, Vol. 29, No. 2, Available at: https://direct.mit.edu.
Süleyman, Erkan (2010), “The Invasion of Iran by the Allies during World War II”, Codrul Cosminului, Vol. 16, No. 2, pp: 109-132.
Waltz, Kenneth (1979), Theory of International Politics, University of California, Berkley.
Wieclawski, Jacek (2011), "Contemporary Realism and the Foreign Policy of the Russian Federation", International Journal of Business and Social Science, Vol. 2, No. 1, pp: 170-180.
Yenen, Alp & Zürcher, Erik-Jan (2023), Fragments from a Century: A History of Republican Turkey, 1923–2023, Available at: https://www.amazon.com/Hundred-Years-Republican-Turkey-Fragments/dp/9087284101
Zürcher, Erik-Jan (2007), “The ottoman legacy of the kemalist republic”, In: The State and the Subaltern: Modernization, Society and the State in Turkey and Iran, Available at: https://www.jstor.org/stable/26200684.